Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể sớm hỗ trợ người tiêu dùng hoàn thành việc mua sắm siêu thị hằng tuần. Tuy nhiên, một chuyên gia AI cảnh báo người tiêu dùng cần thận trọng trước những “đánh đổi” tiềm ẩn đằng sau sự tiện lợi này.
Ảnh: 123RFTập đoàn bán lẻ Woolworths cho biết họ đang hợp tác với Google để phát triển một công cụ mới, sử dụng Gemini Enterprise AI nhằm nâng cấp chatbot Olive thành một “trợ lý mua sắm thông minh”.
Theo Woolworths, hai bên sẽ cùng phát triển một phiên bản AI “đặt riêng” (bespoke) trong những tháng tới, được thiết kế phù hợp với nhu cầu của khách hàng Woolworths. Công cụ này sẽ tận dụng dữ liệu và hiểu biết mà Olive đã thu thập trong suốt bảy năm qua.
Hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho việc ra mắt tại New Zealand, nhưng Woolworths cho biết trong tương lai, Olive sẽ có thể:
• Hỗ trợ lập kế hoạch bữa ăn hằng tuần dựa trên sở thích cá nhân
• Gợi ý chương trình khuyến mãi và các lựa chọn thay thế để giúp người mua sắm tiết kiệm chi phí
• Hoạt động như một trợ lý cá nhân khi khách hàng mua sắm cho các dịp đặc biệt
Cảnh báo về dữ liệu và sự thao túng hành vi tiêu dùng
Bà Shahper Richter, giảng viên cao cấp ngành marketing tại Đại học Auckland, người nghiên cứu về thế giới ảo và AI tạo sinh (genAI), cho rằng người tiêu dùng cần đặt câu hỏi về mặt trái của sự tiện lợi này.
“Đây được xếp vào dạng tiện ích cho người tiêu dùng, nhưng bạn phải nghĩ xem dữ liệu đó sẽ được chia sẻ cho ai,” bà nói.
“Liệu các thương hiệu khác có trả tiền để sản phẩm của họ được ưu tiên gợi ý hay không? Nếu bạn thường xuyên mua một loại nước rửa chén, có thể sau này một thương hiệu sẽ yêu cầu AI đề xuất sản phẩm của họ cho nhóm khách hàng như bạn, khiến bạn luôn được gợi ý sản phẩm đó thay vì thương hiệu quen thuộc hoặc rẻ hơn.”
Bà Richter đặt câu hỏi: “Cuối cùng, sự tiện lợi này thực sự có lợi cho ai?”
Nguy cơ phụ thuộc vào giỏ hàng AI tạo sẵn
Theo bà, nếu AI tạo ra một giỏ hàng hoàn chỉnh, người tiêu dùng sẽ ít có xu hướng thay đổi hơn so với việc chỉ nhận các gợi ý riêng lẻ, như cách Woolworths hiện đang làm với các ưu đãi trong chương trình khách hàng thân thiết.
“Nếu bạn nói muốn nấu taco gà trong tuần này và Olive đưa ra sẵn toàn bộ giỏ hàng, bạn sẽ không ngồi rà lại từng món để nghĩ rằng ‘à, mình không mua thương hiệu bánh taco này, mình mua thương hiệu khác’.”
Bà cũng so sánh sự phụ thuộc này với việc sử dụng Google Maps:
“Trước đây chúng ta phải dùng bản đồ giấy, phải suy nghĩ đường đi. Bây giờ thì bật Google Maps và chạy theo, dù đôi khi nó dẫn đi đường rất lạ, nhưng ta vẫn tin là nó biết rõ hơn.”
Theo bà, Olive có thể trở thành một công cụ tương tự: người dùng dần tin rằng AI “biết nhiều hơn mình”.
Thay đổi diễn ra âm thầm
Bà Richter cho rằng quá trình này sẽ diễn ra rất chậm, đến mức người tiêu dùng khó nhận ra.
“Ban đầu chỉ là những gợi ý rất vô hại và hữu ích, như ‘dựa trên 5 lần mua gần nhất, bạn luôn mua món này, bạn có muốn mua lại không?’ Rồi sau đó sẽ là ‘chúng tôi đã thêm sẵn vào giỏ hàng cho bạn, bạn có thể bỏ ra nếu muốn’.”
Woolworths khẳng định khách hàng vẫn kiểm soát
Bà Amanda Bardwell, Giám đốc điều hành Woolworths Group, cho biết đây là một đổi mới mang tính thực tiễn.
“Chúng tôi muốn làm phần việc nặng nhọc thay cho khách hàng, giúp việc mua sắm trở nên dễ dàng hơn và trả lại thời gian cho họ,” bà nói.
Woolworths khẳng định mọi gợi ý từ Olive – từ công thức nấu ăn đến kế hoạch bữa ăn – đều dựa hoàn toàn vào sở thích, yêu cầu và hành vi mua sắm của chính khách hàng.
“Khách hàng luôn giữ toàn quyền kiểm soát. Họ có thể xem, chỉnh sửa hoặc thay đổi bất kỳ sản phẩm nào trước khi thanh toán. Chúng tôi có các chính sách bảo mật nghiêm ngặt để bảo vệ quyền riêng tư của khách hàng,” đại diện Woolworths cho biết.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen