Ngày 1/4/1976, một câu chuyện tưởng chừng khó tin đã bắt đầu tại Thung lũng Silicon, khi hai người bạn – một “hippie gầy gò” và một kỹ sư mê công nghệ – cùng ký thỏa thuận thành lập Apple Computer. Đó là Steve Jobs, 21 tuổi, bỏ học đại học, và Steve Wozniak, 25 tuổi, khi đó đang làm việc tại Hewlett-Packard.
CEO Apple Steve Jobs cầm trên tay chiếc iPhone đầu tiên vào năm 2007. (Nguồn: Associated Press)Cùng với cố vấn Ron Wayne (41 tuổi), họ chia cổ phần công ty lần lượt là 45% - 45% - 10%. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, Wayne đã bán lại phần sở hữu của mình với giá 2.300 USD – quyết định mà nếu giữ lại, ngày nay có thể trị giá tới 370 tỷ USD, khi Apple hiện đạt mức vốn hóa khoảng 3.7 nghìn tỷ USD.
Hành trình tăng trưởng ngoạn mục
Dù thành lập năm 1976, phải đến tháng 6/1977, Apple mới có thành công lớn đầu tiên với máy tính Apple II, giá 1.298 USD. Doanh số tăng mạnh giúp công ty lên sàn năm 1980 với giá 22 USD/cổ phiếu. Nếu đầu tư 2.200 USD khi đó, khoản này hiện có thể trị giá hơn 5,5 triệu USD.
Năm 1984, Apple ra mắt Macintosh – chiếc máy tính đầu tiên phổ biến giao diện đồ họa và chuột. Sự kiện được quảng bá bằng quảng cáo Super Bowl nổi tiếng, lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “1984” của George Orwell, góp phần biến quảng cáo Super Bowl thành một “nghệ thuật”.
Tuy nhiên, mức giá 2.500 USD khiến Macintosh không đạt doanh số như kỳ vọng, kéo theo cắt giảm nhân sự và mâu thuẫn nội bộ. Năm 1985, Jobs rời công ty sau cuộc đấu quyền lực với CEO John Sculley.
Giai đoạn suy thoái
Sau khi Jobs ra đi, Apple tiếp tục phát triển dòng máy Mac nhưng không thể cạnh tranh với các PC giá rẻ chạy phần mềm Microsoft. Công ty vướng vào cuộc chiến pháp lý kéo dài 7 năm về bản quyền giao diện, kết thúc bất lợi vào năm 1994.
Những thay đổi lãnh đạo liên tiếp trong giai đoạn 1993–1996 không giúp cải thiện tình hình. Trong bối cảnh khủng hoảng, Apple mua lại công ty NeXT – do Jobs sáng lập – với giá 428 triệu USD, mở đường cho sự trở lại của ông.
CEO Apple Tim Cook phát biểu trên sân khấu trong sự kiện ra mắt các sản phẩm mới tại Apple Park năm 2025. (Nguồn: Associated Press)Sự hồi sinh ngoạn mục
Năm 1997, Jobs quay lại và nhanh chóng vực dậy Apple. Ông đạt thỏa thuận với Microsoft, nhận khoản đầu tư 150 triệu USD, đồng thời giới thiệu iMac – dòng máy tính thiết kế màu sắc nổi bật, đánh dấu bước chuyển mình.
Năm 2001, Apple ra mắt iPod, mở ra kỷ nguyên âm nhạc số. Đến năm 2007, iPhone xuất hiện, kết hợp điện thoại, iPod và thiết bị internet trong một sản phẩm duy nhất. Đây được xem là thành tựu đỉnh cao của Jobs.
Tính đến nay, hơn 3 tỷ iPhone đã được bán ra, đóng góp hơn một nửa doanh thu hàng năm của Apple (khoảng 416 tỷ USD).
Di sản và tương lai
Sau khi Jobs qua đời, Tim Cook tiếp quản và tiếp tục phát triển Apple, đưa giá trị công ty tăng gấp 10 lần so với thời điểm năm 2011. Dù chưa tạo ra sản phẩm mang tính cách mạng như iPhone, Apple vẫn duy trì vị thế hàng đầu nhờ hệ sinh thái và thương hiệu mạnh.
Hành trình 50 năm của Apple là minh chứng cho sức mạnh của đổi mới, tầm nhìn và khả năng thích nghi trong ngành công nghệ đầy biến động.
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen