Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis sẽ công bố kế hoạch cải cách toàn diện khu vực công trong bài phát biểu tiền Ngân sách vào ngày mai.
Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis khẳng định đã đến lúc "đẩy mạnh và tạo ra những bước tiến đột phá hơn nữa" trong cuộc cải cách khu vực công. | Ảnh: Mark MitchellTheo nguồn tin của tờ New Zealand Herald, bài phát biểu sẽ chi tiết hóa chiến lược cải cách công vụ gồm 3 trụ cột chính, trong đó bao gồm lộ trình tiếp tục cắt giảm dần số lượng nhân sự trong khu vực công.
Bà Willis đã hé lộ về kế hoạch này trên chương trình Heather du Plessis-Allan Drive thuộc đài Newstalk ZB, khẳng định đây là "thời điểm để đẩy mạnh và tạo ra những bước tiến đột phá hơn nữa" trong công cuộc cải cách.
"Một trong những nội dung cốt lõi tôi sẽ công bố là việc tái cấu trúc dịch vụ công. Chúng tôi tin rằng, giống như mọi doanh nghiệp và hộ gia đình trên cả nước đang nỗ lực tối ưu hóa chi tiêu, chính phủ cũng phải làm như vậy", bà nói.
Trụ cột đầu tiên của kế hoạch là tiếp tục giảm số lượng các bộ ngành hành chính, bà Willis xác nhận. Theo bà, New Zealand hiện có "quá nhiều bộ máy".
"Chúng ta có khoảng 42 bộ ngành, trong khi một quốc gia như Phần Lan chỉ có khoảng 12 bộ", bà Willis chia sẻ trên Newstalk ZB.
Chính phủ hiện đang tiến hành thành lập Bộ Đô thị, Môi trường, Khu vực và Giao thông vận tải mới. Cơ quan này được sáp nhập từ Bộ Môi trường, Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị, Bộ Giao thông Vận tải và một phần của Bộ Nội vụ.
Thương vụ sáp nhập này sẽ được coi là mô hình thí điểm để nghiên cứu cho các đợt sáp nhập khu vực công tiếp theo. Danh sách các bộ ngành cụ thể bị sáp nhập sẽ không được công bố vào ngày mai.
Phó Thủ tướng David Seymour, với tư cách là lãnh đạo đảng ACT, trước đó đã liên tục vận động chiến dịch giảm bớt số lượng bộ ngành. Đầu năm nay, ông cho biết mong muốn Bộ Nghệ thuật, Văn hóa và Di sản tiếp nhận và sáp nhập hàng loạt bộ ngành khác bao gồm: Bộ Cộng đồng Sắc tộc, Bộ Phụ nữ, Bộ Các dân tộc Thái Bình Dương, Bộ Người cao tuổi, Bộ Thanh niên và Bộ Phát triển Māori.
Trụ cột thứ hai trong bài phát biểu sẽ tập trung vào việc thúc đẩy dịch vụ công tham gia vào xu hướng mà bà Willis gọi là "cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI)".
Trụ cột thứ ba sẽ là những nỗ lực tiếp tục cắt giảm số lượng nhân sự hành chính công.
Nhóm nhân sự dịch vụ công này bao gồm những vị trí mà Chính phủ thường gọi là "nhân sự hành chính" tại các bộ ngành. Con số này không bao gồm các ngành nghề như giáo viên, bác sĩ và y tá (vốn thuộc khu vực công mở rộng). Tuy nhiên, nó vẫn bao gồm một số lực lượng tuyến đầu như Sĩ quan Cảnh sát và Cán bộ Quản giáo.
Quy mô nhân sự này đã tăng lên dưới thời chính phủ liên minh hiện tại, mặc dù các công đoàn lập luận rằng nhiều vị trí cốt lõi mang tính chất "tuyến đầu" khác đã bị cắt giảm trước đó do cải cách.
Bà Willis cho biết, khi Chính phủ Công đảng tiền nhiệm lên nắm quyền vào năm 2017, lực lượng dịch vụ công chỉ chiếm khoảng 1% tổng dân số (tương đương 48.000 người). Đến tháng 12 năm ngoái, con số này đã vọt lên 63.600 người, xấp xỉ 1,2% dân số. Việc quy mô nhân sự tăng 1/3 chỉ trong vòng 6 năm đã khiến bộ máy trở nên "mất cân đối".
Bà chia sẻ với Newstalk ZB rằng sẽ thiết lập một mục tiêu cắt giảm nhân sự cụ thể cho năm 2029.
Nếu mục tiêu là đưa tỷ lệ nhân sự hành chính công về lại mức 1% dân số, quy mô lực lượng này vào năm 2029 sẽ rơi vào khoảng 55.000 người (dựa trên dự báo dân số trung bình 5,5 triệu người của Cơ quan Thống kê New Zealand). Đồng nghĩa với việc dịch vụ công sẽ cắt giảm ròng khoảng 8.000 vị trí từ nay đến năm 2029. Tính đến nay, khoảng 2.000 vị trí đã được cắt giảm.
Dù chưa đưa ra con số chính xác cuối cùng, bà Willis khẳng định số lượng nhân sự bắt buộc phải giảm xuống dưới mức 60.000 người. Một phần ngân sách tiết kiệm được từ đợt cắt giảm này sẽ được tái phân bổ vào Ngân sách Quốc gia.
Bài phát biểu quan trọng này sẽ được thực hiện vào giờ trưa tại khu vực North Shore (Auckland). Đây là một bước đi khác biệt so với thông lệ trước đây, khi các Bộ trưởng Tài chính thường chọn khu vực Wellington để đưa ra các tuyên bố tiền Ngân sách quan trọng.
Theo nzherald.co.nz – Lani Hoang