Giá tấm pin mặt trời giảm cùng với chi phí điện năng tăng cao đã giúp nhiều hộ gia đình dễ dàng hơn trong việc quyết định lắp đặt điện mặt trời áp mái.
Nhưng một khi bạn đã đầu tư vào hệ thống này, làm thế nào để đảm bảo bạn sẽ nhận được mức lợi nhuận như kỳ vọng?
Các chuyên gia cho rằng có một vài điều cần phải cân nhắc.
Trước hết, chi phí là bao nhiêu? Cơ quan Tiết kiệm và Bảo tồn Năng lượng (EECA) cho biết trong điều kiện phù hợp, một hệ thống sẽ tự hoàn vốn sau 7 đến 9 năm và có thể tiếp tục tạo ra điện trong 20 năm tiếp theo.
Cơ quan này cho biết một hệ thống 5kW điển hình sẽ có chi phí lắp đặt khoảng 12.000 NZD. Việc lắp thêm pin lưu trữ sẽ làm tăng chi phí này.
Theo ước tính thận trọng, một hộ gia đình sử dụng điện mặt trời sẽ tiết kiệm được khoảng 1.000 NZD mỗi năm trên hóa đơn tiền điện. EECA cho biết điện mặt trời có thể rẻ hơn khoảng 75% so với điện lưới trong suốt vòng đời của hệ thống.
Cố vấn kỹ thuật chính của EECA, ông James Le Page, cho biết lợi nhuận sẽ khác nhau tùy theo khu vực, một phần do số giờ nắng và giá cả của mạng lưới điện tại đó.
"Tôi đang ở Wellington, và giá điện ở đây khá thấp... chúng tôi ở khá gần đường dây truyền tải chính, trong khi ở Northland giá điện lại khá đắt. Vì vậy đó là một yếu tố ảnh hưởng, nhưng chắc chắn số giờ nắng tạo nên sự khác biệt lớn."
"Vì vậy, các khu vực như Nelson, Marlborough, Taranaki và Hawke's Bay có thể sẽ thấy lợi nhuận hàng năm tốt hơn so với Wellington hay Southland, những nơi nằm ở nhóm thấp hơn."
Điều gì khiến một hộ gia đình phù hợp với điện mặt trời?
EECA cho biết điện mặt trời sẽ hiệu quả nhất khi nhà có mái đủ diện tích hướng về phía giữa Tây Bắc và Đông Bắc với độ nghiêng từ 30 độ trở lên, nơi có ánh nắng tốt và ít bóng râm, hộ gia đình sử dụng lượng điện hợp lý và có thể chuyển nhu cầu sử dụng sang các giờ ban ngày.
Các tấm pin hướng Bắc mang lại sản lượng cao nhất, nhưng các tấm pin hướng Tây Bắc vẫn có thể đạt 90% sản lượng tiềm năng.
Những hộ gia đình có hóa đơn tiền điện lớn thường là đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất về mặt tài chính.
Ông Le Page cho biết mọi người sẽ chỉ nhận được lợi nhuận như kỳ vọng nếu họ tối ưu hóa việc sử dụng của mình.
"Nếu bạn chỉ chi tiền mua các tấm pin, lắp chúng lên mái nhà rồi sinh hoạt như trước đây, có lẽ bạn sẽ không thấy mức lợi nhuận như mong đợi."
"Vì vậy, điều thực sự quan trọng khi cân nhắc lắp điện mặt trời là phải nghĩ: 'Này, khi lắp cái này lên mái, chúng ta có lẽ sẽ thay đổi một hoặc hai thói quen ở đây để thực sự tận dụng tối đa nó'."
Ông nói rằng điều quan trọng nhất là thay đổi thời điểm hộ gia đình sử dụng điện.
"Đối với một số hộ gia đình, nói thì dễ hơn làm. Trong lối sống hiện đại, chúng ta ra ngoài cả ngày, về nhà vào buổi tối, và vào thời điểm này trong năm, mặt trời đã lặn rồi."
"Vì vậy, khi mặt trời chiếu vào mái nhà và các tấm pin, đó là lúc bạn tạo ra điện, và đó cũng là lúc bạn muốn sử dụng nó để nhận được giá trị xứng đáng nhất từ hệ thống của mình."
Ông cho biết mọi người có thể lên lịch cho các thiết bị điện hoạt động vào ban ngày để hỗ trợ việc này.
"Bạn có thể cắm sạc xe điện nếu may mắn sở hữu một chiếc, và sạc vào ban ngày để tận dụng nguồn điện đó."
Kiểm tra gói cước điện của bạn
Ông Le Page cho biết mọi người cũng nên kiểm tra loại gói cước mà họ đang sử dụng.
"Bạn có thể thấy rằng nếu cứ mãi sử dụng một nhà cung cấp bán lẻ, giá điện bạn mua vào có thể quá cao, còn giá mua lại điện mặt trời (giá xuất khẩu) có thể quá thấp."
"Bạn thực sự nên tìm hiểu qua các trang web so sánh giá điện để đảm bảo mình có được thỏa thuận tốt nhất, từ đó thay đổi tính toán kinh tế về thời gian hoàn vốn và mức tiết kiệm kỳ vọng."
Ông cho biết đôi khi sử dụng cấu trúc giá phẳng (đồng giá), thay vì gói cước theo thời điểm sử dụng (time-of-use), sẽ là lựa chọn tốt hơn cho người dùng điện mặt trời.
"Lý do tôi nói vậy là vì với gói cước theo thời điểm, bạn sẽ kỳ vọng giá điện rẻ nhất vào giờ thấp điểm, và đó thường là vào giữa ngày – lúc mà bạn đang tự tạo ra điện cho chính mình."
"Điều này còn tùy thuộc vào mức sử dụng... nhưng nhìn chung, nếu bạn nhận được mức giá rẻ khi đang tự tạo ra điện, rồi khi đi làm về, bạn lại phải trả mức giá cao ngất ngưởng vào lúc không có điện mặt trời và phải mua điện từ lưới, thì cuối cùng chi phí lại đắt hơn."
Vấn đề bảo trì
Ông Le Page nói điện mặt trời không đòi hỏi bảo trì nhiều, nhưng không thể bỏ mặc hoàn toàn.
"Chúng ta sống trong môi trường ven biển, nhiều gió và bụi... phân chim, đủ mọi thứ có thể tích tụ trên tấm pin theo thời gian, và điều đó ảnh hưởng đến khả năng tạo ra nhiều điện nhất có thể. Thông thường, bạn chỉ cần vệ sinh chúng mỗi năm một lần, nhưng có thể cần thường xuyên hơn."
"Thông thường các hệ thống đều có ứng dụng đi kèm... Vì vậy, ngay ngày lắp đặt, bạn có thể tính toán được lượng điện nó có thể tạo ra tại bất kỳ thời điểm nào dựa trên lượng nắng. Con số này sẽ trồi sụt trong năm, vì giữa mùa đông sẽ ít nắng hơn."
"Nhưng từ đó bạn có thể nhận ra, 'này, có gì đó không ổn'. Trời đang nắng gắt, hệ thống 5kW mà chỉ ra được 3kW. Chuyện gì vậy? Có tấm pin nào bị lỗi không? Hay chúng quá bẩn? Có cần vệ sinh không? Bạn có thể dựa vào đó để tìm lỗi."
Ông cũng cho biết mọi người cần chú ý đến bóng râm.
"Điện mặt trời hoạt động tốt năm nay, nhưng 5 năm nữa, hàng cây mà bạn chưa để mắt tới có thể cao lên và che khuất một nửa tấm pin. Vì vậy bạn cũng cần để mắt đến khía cạnh đó, vì nó sẽ gây tác động rất, rất lớn đến sản lượng điện."
Pin lưu trữ và lưu trữ năng lượng
Pin lưu trữ cho phép các hộ gia đình tích trữ năng lượng mặt trời tạo ra vào ban ngày để dùng cho buổi tối và sáng sớm, vốn là những khoảng thời gian cao điểm.
EECA cho biết chi phí lắp đặt pin lưu trữ sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại và công suất, nhưng thường nằm trong khoảng từ 5.000 NZD đến 15.000 NZD, đã bao gồm thuế GST.
"Mặc dù việc lắp đặt pin lưu trữ có những lợi ích nhất định, nhưng chúng kéo dài thời gian hoàn vốn đối với đa số hộ gia đình tại New Zealand. Khi giá điện trở nên nhạy cảm hơn với thời gian và giá giờ cao điểm tăng lên, pin lưu trữ sẽ ngày càng trở nên giá trị."
Ông Le Page cho biết sử dụng bình nước nóng với bộ điều hướng năng lượng mặt trời (solar diverter) hoặc bộ hẹn giờ có thể là một cách khác để lưu trữ năng lượng dư thừa. Mọi người có thể chọn đun nóng nước vào thời điểm họ không dùng hết lượng điện đang được tạo ra.
"Nếu bạn có bình nước nóng chạy điện tại nhà, bạn có thể coi đó như một loại pin lưu trữ giá rẻ vì nó tích trữ năng lượng dưới dạng nhiệt, và nếu bạn có thể đun nóng nó vào ban ngày, bạn sẽ có nước nóng để dùng."
"Bạn không phải trả tiền để đun nước vào ban đêm hoặc muộn hơn, và bạn thực sự có thể mua các bộ điều hướng khi lắp hệ thống để đảm bảo rằng bạn không phải bán ngược điện lại cho lưới với mức giá thấp."
Theo rnz.co.nz - Hani Dang