Một cặp vợ chồng tại khu vực Eastern Bay of Plenty (New Zealand) có hai con ở độ tuổi thanh thiếu niên vừa trở thành những người đầu tiên bị truy tố theo luật mới nhằm thắt chặt tình trạng trốn học.
Trước đó, cặp đôi này đã không xuất hiện trong phiên tòa sơ thẩm. Tuy nhiên, vào thứ Ba vừa qua, họ đã đứng nắm tay nhau tại vành móng ngựa của Tòa án Quận Whakatāne để hầu tòa.
Theo Đạo luật Giáo dục và Đào tạo 2020 của New Zealand, việc cha mẹ hoặc người giám hộ không thực hiện nghĩa vụ đăng ký nhập học cho trẻ em trong độ tuổi bắt buộc là hành vi vi phạm pháp luật. Nếu bị kết án, mỗi phụ huynh có thể phải đối mặt với mức phạt hành chính lên tới 3.000 NZD.
Cặp vợ chồng này mỗi người phải đối mặt với hai cáo buộc và đều đã cúi đầu nhận tội trước tòa.
Quá trình "biến mất" khỏi trường học suốt nhiều năm
Hồ sơ vụ án cho thấy hai con của cặp đôi từng theo học tại một trường tiểu học, nhưng tỷ lệ chuyên cần bắt đầu sụt giảm nghiêm trọng kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.
• Năm 2021: Hai em học sinh bị xóa tên khỏi danh sách trường do vắng mặt liên tục. Đáng nói, gia đình không hề đăng ký xin miễn học để tự dạy học tại nhà. Cả hai đứa trẻ hoàn toàn nằm ngoài hệ thống giáo dục cho đến tận tháng 4/2024.
• Giai đoạn 2022 - 2023: Bộ Giáo dục New Zealand liên tục gửi thư cảnh báo đến phụ huynh, yêu cầu đưa con trở lại trường.
• Tháng 12/2022: Sau khi nhận thư cảnh báo thứ hai, người mẹ đã thẳng thừng thông báo với Dịch vụ Chuyên cần khu vực rằng cô và các con sẽ không hợp tác.
• Tháng 9/2023: Thư cảnh báo thứ ba (cũng là thư cuối cùng) được gửi đi, cảnh báo về một cuộc kiểm tra trực tiếp tại nhà từ Dịch vụ Chuyên cần hoặc cảnh sát tư pháp phòng chống tội phạm vị thành niên.
• Tháng 4/2024: Hai đứa trẻ được đăng ký vào Te Kura – trường học trực tuyến quốc gia. Tuy nhiên, đến tháng 12/2024, các em tiếp tục bị hủy đăng ký do nhà trường hoàn toàn không thể liên lạc được với gia đình.
Nỗ lực hòa giải bất thành và quyết định truy tố
Vào ngày 7/10/2025, Dịch vụ Chuyên cần gửi thêm một tối hậu thư, khẳng định họ đã áp dụng "mọi biện pháp can thiệp có thể" để hỗ trợ gia đình.
Các biện pháp này bao gồm: giới thiệu người cố vấn hỗ trợ thủ tục học Te Kura, hướng dẫn làm hồ sơ tự học tại nhà, đề xuất gặp mặt trực tiếp và kết nối với Te Pukaea (một dịch vụ hỗ trợ cộng đồng tại Eastern Bay of Plenty).
Bức thư nhấn mạnh nếu tình hình không cải thiện rõ rệt, cơ quan chức năng buộc phải tiến hành khởi tố: “Chúng tôi thực sự không muốn đi đến bước này, nhưng chúng tôi được lệnh phải đưa ra cảnh báo cuối cùng với hy vọng anh chị sẽ hợp tác để giúp các cháu được đi học lại.”
Đến ngày 16/10/2025, Bộ Giáo dục chính thức xác nhận tiến hành điều tra theo Mục 243 của Đạo luật Giáo dục và Đào tạo 2020. Sau khi vắng mặt ở phiên tòa đầu năm nay, cặp đôi đã xuất hiện vào thứ Ba vừa qua. Sau khi trao đổi với luật sư công trực ban, họ đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội.
Luật sư bào chữa Jonathan Kay đã đề nghị thẩm phán Shaun Cole tuyên án ngay tại chỗ, đồng thời lưu ý rằng "có rất ít tiền lệ pháp lý" cho các cáo buộc dạng này vì đây là một điều luật tương đối mới.
Ngược lại, công tố viên Molly Tutton-Harris, đại diện Bộ Giáo dục, xác nhận đây là "vụ truy tố đầu tiên thuộc dạng này" dưới khung pháp lý mới. Bà đề nghị tòa án cho thêm thời gian để Bộ cung cấp các tài liệu hướng dẫn khung hình phạt phù hợp, đồng thời yêu cầu giữ bí mật danh tính của cặp vợ chồng để bảo vệ quyền riêng tư của hai đứa trẻ.
Phiên tòa tuyên án dự kiến sẽ diễn ra tại Tòa án Quận Whakatāne vào tháng 10 tới.
Bối cảnh báo động về nạn trốn học tại New Zealand
Số liệu thống kê trong hồ sơ vụ án cho thấy thực trạng đáng lo ngại về tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần (đến trường ít nhất 90% thời gian học) tại New Zealand trong năm 2025:
• Học kỳ 2/2025: 58,4%
• Học kỳ 3/2025: 50,3%
• Học kỳ 4/2025: 57,3%
Mục tiêu của Chính phủ New Zealand: Đạt tỷ lệ 80% học sinh đi học chuyên cần vào năm 2030.
Bà Helen Hurst, Phó Giám đốc Dịch vụ Giáo dục thuộc Bộ Giáo dục New Zealand, cho biết Đội truy tố hành vi trốn học được thành lập vào năm 2025 nhằm xử lý nghiêm các trường hợp phụ huynh trốn tránh trách nhiệm pháp lý trong việc đảm bảo quyền đi học của con em mình.
"Kể từ khi thành lập, đơn vị đã tiếp nhận 35 trường hợp. Trong đó, 18 ca đã được giải quyết trước khi phải truy tố, 3 vụ đang được xét xử tại tòa (bao gồm vụ án trên) và 1 trường hợp nhận cảnh cáo chính thức," bà Hurst thông tin thêm. Bà nhấn mạnh truy tố luôn là giải pháp cuối cùng khi mọi nỗ lực can thiệp và hỗ trợ khác đều thất bại.
Theo nzherald.co.nz – Lani Hoang