Dự luật mang tính bước ngoặt đối với hệ thống nghỉ phép lao động của New Zealand đã chính thức được thông qua, thay thế Luật Nghỉ lễ bằng cơ chế tích lũy nghỉ phép theo giờ làm việc mà người lao động sẽ bắt đầu có được ngay từ ngày đầu tiên đi làm.
Đạo luật mới cải tổ toàn diện cách tính, cách nghỉ và cách chi trả cho các chế độ nghỉ phép hằng năm, nghỉ ốm và nghỉ lễ công cộng.
Tuy nhiên, người lao động và người sử dụng lao động sẽ chưa thấy sự thay đổi ngay lập tức.
Giai đoạn triển khai kéo dài 24 tháng sẽ được áp dụng trước khi hệ thống mới có hiệu lực, tạo thời gian cho các đơn vị cung cấp phần mềm tính lương và doanh nghiệp cập nhật hệ thống của mình.
Cho đến thời điểm đó, tất cả các quy định hiện hành của Luật Nghỉ lễ vẫn tiếp tục được áp dụng.
Luật nghỉ phép cũ từ lâu đã bị chỉ trích là phức tạp và khó áp dụng, đặc biệt là đối với những lao động có giờ làm việc linh hoạt trong các ngành như du lịch, nhà hàng khách sạn và y tế, nơi các hình thức làm việc phi truyền thống diễn ra phổ biến.
Người sử dụng lao động đôi khi tính toán sai quyền lợi, dẫn đến tình trạng vi phạm quy định diễn ra diện rộng và tốn kém hàng tỷ NZD tiền bồi thường cho người lao động trên cả hai khu vực công và tư.
Tính đến tháng 8 năm 2025, Cơ quan Y tế New Zealand (Health NZ Te Whatu Ora) đã chi trả hơn 544 triệu NZD tiền khắc phục hậu quả cho 72.296 nhân viên hiện tại. Chỉ riêng đối với ngành y tế, tổng nghĩa vụ tài chính ước tính đã lên tới hơn 2 tỷ NZD.
Những điểm thay đổi cốt lõi
Dự luật Nghỉ phép Lao động, do đảng ACT dẫn dắt như một phần trong thỏa thuận của Chính phủ Liên minh, đã vượt qua rào cản cuối cùng tại Quốc hội vào tối qua. Dự luật này chính thức thay thế Luật Nghỉ lễ 2003.
Theo hệ thống hiện tại, người lao động có quyền hưởng bốn tuần nghỉ phép hằng năm sau khi làm việc liên tục đủ 12 tháng.
Chế độ nghỉ ốm bắt đầu có hiệu lực sau sáu tháng làm việc, với định mức trọn gói 10 ngày mỗi năm — bất kể nhân viên đó làm việc bao nhiêu ngày một tuần.
Theo hệ thống mới, cả quyền lợi nghỉ phép hằng năm và nghỉ ốm sẽ được tích lũy ngay từ ngày làm việc đầu tiên và dựa trên số giờ làm việc thực tế.
Nghỉ phép hằng năm sẽ tích lũy theo giờ ngay từ ngày đầu tiên, với tỷ lệ tối thiểu là 0,0769 giờ cho mỗi giờ làm việc - tương đương với bốn tuần một năm đối với người có giờ làm việc cố định. Nghỉ ốm sẽ tích lũy ở mức 0,0385 giờ cho mỗi giờ làm việc, tối đa là 160 giờ.
Lao động bán thời gian sẽ tích lũy ngày nghỉ ốm theo tỷ lệ thuận với số giờ làm việc, thay vì nhận đủ 10 ngày một năm giống như nhân viên làm việc toàn thời gian.
Số dư ngày nghỉ sẽ được "lưu giữ" theo đơn vị giờ, nghĩa là chúng sẽ không còn bị sụt giảm hay tăng lên khi người lao động thay đổi thời gian làm việc của mình.
Người lao động sẽ có thể xin nghỉ phép theo nửa ngày hoặc theo giờ, và có thể đề nghị quy đổi tối đa 25% số dư nghỉ phép hằng năm thành tiền mặt mỗi năm - tăng lên so với mức tối đa một tuần như hiện tại.
Lao động thời vụ sẽ được trả khoản tiền bồi thường nghỉ phép ít nhất 12,5% cho số giờ làm việc của họ và sẽ không có chế độ nghỉ phép hằng năm hay nghỉ ốm. Quyền nghỉ việc riêng vì lý do tang chế hoặc do bạo lực gia đình sẽ áp dụng cho tất cả người lao động, bao gồm cả lao động thời vụ.
Công đảng đã phản đối sự thay đổi luật này với lý do những người yếu thế nhất trong xã hội sẽ là những người chịu thiệt thòi nhất theo quy định mới.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang