Số lượng cuộc kiểm tra ma túy đá (methamphetamine) mà một công ty tại vịnh Plenty thực hiện đã “tăng gần gấp đôi” kể từ khi quy định pháp lý mới chính thức có hiệu lực từ tháng 4.
Mức ngưỡng ô nhiễm ma túy đá của New Zealand nghiêm ngặt gấp 30 lần so với Úc. Ảnh: 123RFÔng Grant Kedian, Giám đốc Công ty Active Testing Solutions, cho biết mặc dù các quy định mới về hạn mức ô nhiễm ma túy đá là "bước ngoặt quan trọng" đối với một ngành công nghiệp vốn chưa được quản lý trước đây, nhưng mức giới hạn này cần phải được hạ thấp hơn nữa.
Vào tháng 4, Chính phủ đã ban hành hạn mức tối đa cho phép và tiêu chuẩn có thể ở được đối với các bất động sản cho thuê bị dính ma túy đá.
Theo đó, chủ nhà bắt buộc phải tiến hành kiểm tra ma túy đá nếu cơ quan chức năng thông báo về hành vi sản xuất ma túy đá tại đó, hoặc khi có kết quả đánh giá cho thấy bất động sản có dấu hiệu bị ô nhiễm.
Hiện nay, nồng độ vượt quá 15 microgram (mcg) trên 100 cm² bắt buộc phải thực hiện khử trùng. Bất kỳ kết quả nào trên 30 mcg/100 cm² sẽ khiến toàn bộ căn nhà bị xem là không thể ở được. Trái ngược với trước đây, thị trường hoàn toàn không có hạn mức mang tính pháp lý bắt buộc mà chỉ vận hành theo các hướng dẫn khuyến nghị.
Số lượng kiểm tra ma túy đá 'tăng gần gấp đôi'
Ông Kedian nhận định tiêu chuẩn mới của New Zealand về mức dư lượng ma túy đá trong nhà cho thuê hiện đang “cao nhất thế giới”. Ông chỉ ra rằng hạn mức mới này cao gấp 30 lần so với hướng dẫn của Úc (0,5 mcg/100 cm²) và gấp 10 lần so với mức khuyến nghị trước đây của New Zealand.
Tuy nhiên, ông Kedian nhấn mạnh đã có những bằng chứng cho thấy tác hại của ma túy đá ngay cả ở mức nồng độ thấp hơn. Theo quan điểm của ông, mức quy định hợp lý nên được ấn định trong khoảng từ 4 mcg đến 5 mcg/100 cm².
"Tôi quan ngại về việc đặt mức quá thấp từ 0,5 mcg đến 1 mcg/100 cm² vì lượng ma túy đá đang lưu hành tại New Zealand hiện nay là rất lớn." — Ông Grant Kedian, Giám đốc Active Testing Solutions
Ông Kedian cho biết số lượng cuộc kiểm tra của công ty ông đã "tăng gần gấp đôi" kể từ khi mức dư lượng mới và các hình phạt liên quan có hiệu lực. Phần lớn trong số này là các bài "kiểm tra đầu vào" nhằm ghi nhận hiện trạng căn nhà giữa các kỳ cho thuê.
• "Đây chính là động lực thúc đẩy sự tăng trưởng của dịch vụ kiểm tra đầu vào, và nhóm thực hiện đông đảo nhất chính là các chủ nhà cùng đơn vị quản lý bất động sản."
• "Sản lượng bắt đầu tăng từ tháng 5, và đến tháng 9, số lượng kiểm tra hằng tháng của chúng tôi đã tăng gần gấp đôi so với thời điểm tháng 4," ông Kedian thông tin.
Ông cũng cho biết thêm, cứ 5 căn nhà được kiểm tra trong năm nay thì có 1 căn trả về kết quả vượt ngưỡng quy định. Địa bàn hoạt động của công ty trải dài qua các khu vực Auckland, Waikato, Coromandel và vịnh Plenty.
Theo hướng dẫn từ Dịch vụ Cho thuê nhà, các chủ nhà không tuân thủ nghĩa vụ xử lý ô nhiễm ma túy đá có thể phải đối mặt với mức bồi thường răn đe lên tới 7.200 NZD và phạt tiền hành chính lên đến 50.000 NZD.
Ông Kedian lưu ý rằng những người mua nhà lần đầu thường bỏ qua bước kiểm tra ma túy đá: "Họ cố gắng cắt giảm mọi chi phí có thể, thậm chí là khoản phí 300 NZD cho một lần kiểm tra."
Tuy nhiên, chi phí khắc phục hậu quả về sau có thể lớn hơn rất nhiều. Một căn nhà tiêu chuẩn 3-4 phòng ngủ rộng 120 m² bị nhiễm ma túy đá trên mức 15 mcg sẽ tốn khoảng 10.000 đến 15.000 NZD cho việc kiểm tra và làm sạch.
• "Cứ mỗi ba tháng, chúng tôi lại gặp một trường hợp người mua nhà lần đầu dính bẫy. Vì không thực hiện kiểm tra trước khi xuống tiền mua, họ hoàn toàn không được bảo hiểm chi trả. Đó là một tổn thất tài chính cực kỳ nặng nề đối với họ," ông Kedian chia sẻ.
Dấu hiệu nhận biết và rủi ro pháp lý
Các dấu hiệu cho thấy căn nhà từng được dùng làm nơi sản xuất ma túy đá bao gồm: mùi hôi như nước tiểu mèo, vết cháy xém trên trần nhà, và vết đổi màu hồng hoặc vàng quanh các cống thoát nước.
"Tuy nhiên, việc hút ma túy đá thường không để lại bất kỳ dấu vết cảm quan nào, đó là lý do tại sao việc kiểm tra chuyên môn lại đóng vai trò sinh tử." — Grant Kedian
Ông khẳng định việc sử dụng ma túy đá cũng có thể khiến độ ô nhiễm đạt tới mức nguy hiểm: "Mỗi chủ nhà nên thực hiện kiểm tra giữa mỗi kỳ cho thuê. Nếu phát hiện ô nhiễm vào cuối hợp đồng, chủ nhà có thể căn cứ vào kết quả kiểm tra ban đầu để chứng minh căn nhà không bị nhiễm trước đó. Nếu không có chứng cứ này, họ có nguy cơ đối mặt với mức phạt tối đa lên tới 57.500 NZD mà không có gì để tự bào chữa."
Lịch sử quản lý và thực trạng ô nhiễm
• Năm 2010: New Zealand đưa ra hướng dẫn ô nhiễm ma túy đá ở mức 0,5 mcg/100 cm².
• Năm 2017: Bộ tiêu chuẩn tự nguyện đề xuất ngưỡng ô nhiễm 1,5 mcg/100 cm².
• Năm 2018: Báo cáo từ Cố vấn Khoa học trưởng của Thủ tướng (Giáo sư Peter Gluckman) đề xuất ngưỡng 15 mcg/100 cm² (mức được Tòa án Thuê nhà áp dụng).
Hình ảnh / Quỹ Ma túy New ZealandMột báo cáo đăng trên Tạp chí Y khoa New Zealand vào tháng 8 năm nay chỉ ra rằng việc thay đổi hướng dẫn vào năm 2018 có liên quan đến sự gia tăng đáng kể số lượng nhà ở bị ô nhiễm ma túy đá. Sự gia tăng này trùng khớp với sự bùng nổ về mức độ tiêu thụ ma túy đá tại New Zealand (dữ liệu từ Quỹ Ma túy New Zealand cho thấy mức tiêu thụ ma túy đá năm 2023/24 đã tăng 19% so với giai đoạn 2021/22).
Tác giả chính của báo cáo, Tiến sĩ Muhammad Irfan, chia sẻ rằng mức khuyến nghị năm 2018 có thể đã vô tình làm gia tăng mức độ ô nhiễm chung: "Mọi người có tâm lý lơ đễnh hoặc bớt lo lắng hơn vì phải đạt đến mức ô nhiễm rất cao thì mới bắt buộc phải kiểm tra hay xử lý làm sạch."
Chủ nhà tốn hàng chục nghìn NZD để xử lý ô nhiễm
Một chủ nhà cho biết họ đã phải chi tới 30.000 NZD để thay toàn bộ thảm, rèm cửa, sơn lại tường và thay mới toàn bộ hệ thống đèn, thiết bị trong nhà.
"Bây giờ chúng tôi không còn tin tưởng bất kỳ người thuê nào nữa và cứ 3 tháng lại cho kiểm tra một lần. Đó là một trải nghiệm kinh hoàng. Tôi đã phải báo cảnh sát vì trong nhà lúc đó còn có trẻ em." — Chia sẻ từ một chủ nhà tại Bay of Plenty
Một chủ nhà khác cho biết đã tốn hàng nghìn NZD để khắc phục hậu quả và hiện yêu cầu kiểm tra ma túy đá vào cả đầu và cuối mỗi kỳ cho thuê: "Khi đi mua nhà, tôi luôn đảm bảo kiểm tra sạch sẽ như một phần của quy trình thẩm định. Thà tốn tiền kiểm tra còn hơn tốn tiền sửa chữa."
Người phát ngôn của Bộ Thành phố, Môi trường, Vùng và Giao thông vận tải cho biết các chủ nhà nên "tự đưa ra đánh giá" về việc có nên kiểm tra giữa các kỳ cho thuê hay không. Dù vậy, ông khẳng định có những trường hợp bắt buộc phải kiểm tra, chẳng hạn như khi cảnh sát hoặc chính quyền địa phương thông báo cho chủ nhà về nghi vấn sản xuất ma túy đá trên bất động sản của họ.
Bộ cũng lưu ý rằng chủ nhà không được cố tình cho thuê các bất động sản bị nhiễm ma túy đá. Bất kỳ người thuê nào sở hữu, sử dụng, mua bán hoặc sản xuất ma túy đá — hoặc cho phép người khác làm điều đó — đều có thể bị xem là sử dụng bất động sản bất hợp pháp, vi phạm Luật Cho thuê Nhà ở và chủ nhà có quyền nộp đơn lên Tòa án Thuê nhà để chấm dứt hợp đồng ngay lập tức.
Theo nzherald.co.nz premium – Lani Hoang