Lãnh đạo Đảng Lao động New Zealand, ông Chris Hipkins, nhận định hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn người dân New Zealand có thể cảm thấy họ bị tước mất quyền bầu cử. Ông tiếp tục chỉ trích các thay đổi "thiếu cân nhắc" của chính phủ đối với luật đăng ký bầu cử.
Phát biểu trong chương trình Q+A mới đây—lần xuất hiện cuối cùng của ông trên chương trình này trước ngày bầu cử—ông Hipkins khẳng định Ủy ban Bầu cử "hoàn toàn chưa làm đủ tốt" trong việc thông tin tới cử tri về những thay đổi trong quy tắc đăng ký bầu cử năm nay.
"Tôi thực sự lo ngại hàng chục, nếu không muốn nói là hàng trăm nghìn người, sẽ bị tước mất quyền bầu cử trong kỳ bầu cử này," ông nhấn mạnh.
"Nhiều người sẽ đến điểm bỏ phiếu rồi mới bàng hoàng nhận ra mình không có tên trong danh sách cử tri... Sẽ có làn sóng phản đối dữ dội khi một lượng lớn cử tri không biết mình chưa đăng ký đến bỏ phiếu và phát hiện ra lá phiếu của mình không được tính."
Các quy định mới do chính phủ liên minh ban hành đã chấm dứt việc cho phép đăng ký bầu cử ngay trong ngày bỏ phiếu, cũng như trong suốt 2 tuần bỏ phiếu sớm bắt đầu từ ngày 26/10.
Cử tri có thời hạn đến nửa đêm Chủ nhật tuần tới để đăng ký hoặc cập nhật thông tin cá nhân, bao gồm cả địa chỉ thường trú. Những người đã chuyển nhà nhưng bỏ lỡ hạn chót này có nguy cơ bị hủy lá phiếu bầu đại biểu khu vực bỏ phiếu, dù lá phiếu bầu cho đảng của họ vẫn được ghi nhận.
Trước đó, vào tháng 12 khi luật được thông qua, Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith giải thích rằng việc đăng ký muộn đã "gây áp lực quá lớn lên hệ thống".
Làn sóng phẫn nộ từ cử tri
Tuy nhiên, ông Hipkins cho rằng hậu quả của sự thay đổi này sẽ là "những làn sóng giận dữ từ những người cảm thấy quyền cử tri của mình bị tước đoạt".
"Đây là quyết định thiếu cân nhắc của chính phủ đương nhiệm khi sửa đổi luật đăng ký bầu cử. Chỉ 10 ngày trước kỳ bầu cử, rất nhiều người sẽ bàng hoàng nhận ra lá phiếu của họ không có hiệu lực," ông chia sẻ trên Q+A.
Khi MC Jack Tame đặt câu hỏi liệu những thay đổi này có làm tổn hại đến tính hợp pháp của kỳ bầu cử hay không, ông Hipkins khẳng định ông sẽ không đi theo con đường của một số chính trị gia nước ngoài.
"Tôi không muốn rơi vào kịch bản giống một số quốc gia khác, nơi một đảng không đạt kết quả như kỳ vọng bắt đầu hô hào về tính không hợp pháp của cuộc bầu cử. Đó không phải là con đường tôi muốn theo đuổi," ông nói.
"Nhưng tôi lo ngại sau kỳ bầu cử này, sẽ có rất nhiều người bất bình vì lá phiếu của họ không được nhận, hoặc dù được nhận nhưng lại không được tính. Điều đó hoàn toàn không tốt cho niềm tin của công chúng vào toàn bộ hệ thống bầu cử."
Lãnh đạo Đảng Lao động nhấn mạnh ông sẽ tôn trọng và chấp nhận kết quả: "Có chứ, chắc chắn rồi."
"Tuy nhiên, rõ ràng sẽ có nhiều người rất bức xúc nếu họ đi bỏ phiếu và phát hiện ra rằng lá phiếu của mình bị coi là không hợp lệ."
Ông Hipkins nhận định Ủy ban Bầu cử "có lẽ đã không được cung cấp đủ nguồn lực", đồng thời cho rằng cơ quan này "ngày càng cắt giảm hoạt động" trong suốt thời gian ông tham gia chính trường.
"Thời tôi mới ra ứng cử, trong khi tôi đi gõ cửa từng nhà để vận động thì Ủy ban Bầu cử cũng gõ cửa từng nhà ngay trước tôi một con phố để đảm bảo mọi người đều đã đăng ký," ông nhớ lại.
"Đảm bảo danh sách cử tri được cập nhật chính xác là tiền đề cốt lõi để có một kỳ bầu cử minh bạch và vững chắc."
Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins phát biểu trên chương trình Q+A vào đầu ngày hôm nay. Đây là lần xuất hiện cuối cùng của ông trên chương trình trước ngày bầu cử. (Nguồn: Q+A)
Đề xuất sáp nhập Cơ quan Đầu tư Xã hội vào Văn phòng Thủ tướng
Ông Hipkins cũng bày tỏ ý định xem xét sáp nhập Cơ quan Đầu tư Xã hội vào Bộ Thủ tướng và Hội đồng Bộ trưởng (DPMC).
"Một trong những điều tôi muốn xem xét là liệu cơ quan này có nên trực thuộc Bộ Thủ tướng và Hội đồng Bộ trưởng thay vì hoạt động như một đơn vị độc lập hay không. Tôi tin rằng phương pháp đầu tư xã hội có thể mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều từ nguồn ngân sách nhà nước," ông nói.
"Tôi muốn thấy năng lực phân tích mà họ đã phát triển được ứng dụng rộng rãi trên toàn bộ bộ máy chính phủ."
Ông giải thích khái niệm này một cách đơn giản:
"Cốt lõi của đầu tư xã hội là đặt câu hỏi: Nếu chúng ta chi 1 đô la ngay bây giờ, chúng ta sẽ tiết kiệm được bao nhiêu trong tương lai?" ông Hipkins phân tích.
"Và điều ngược lại cũng đúng. Nếu bạn cắt giảm 1 đô la chi tiêu lúc này, bạn có thể phải gánh chịu thêm 4 hoặc 5 đô la chi phí phát sinh sau này."
Mặc dù vậy, lãnh đạo Đảng Lao động nhấn mạnh chưa có quyết định chính thức nào về lập trường của đảng.
"Đó là định hướng tôi muốn nghiên cứu, nhưng tôi hoàn toàn ủng hộ những công việc mà họ đang triển khai."
Trước đó, Đảng Lao động từng chỉ ra tình trạng thiếu hụt nhân sự tại khoa ung bướu Bệnh viện Starship như một bằng chứng cho thấy hệ thống y tế đang thiếu nguồn lực trầm trọng.
Khi được hỏi liệu có ủng hộ việc luật hóa quy định về định mức nhân sự tối thiểu giống như các bang Victoria và Queensland (Australia) hay không, ông Hipkins cho biết ông "rất cởi mở thảo luận về vấn đề này".
"Ý tưởng đưa ra các định mức nhân sự tối thiểu, đảm bảo an toàn cho công việc được quy định rõ ràng bằng luật là điều chúng tôi hoàn toàn hoan nghênh," ông nói.
'Thấy hứng thú hơn với chiến dịch lần này'
Khi nhìn lại thất bại của Đảng Lao động năm 2023, ông Hipkins thừa nhận những chỉ trích về việc chiến dịch thiếu năng lượng là "khá chính xác".
"Chúng tôi đã tái cấu trúc chiến dịch lần này theo cách hoàn toàn khác — một chiến dịch năng lượng hơn nhiều," ông chia sẻ.
"Có lẽ lần trước chúng tôi chưa truyền tải được đến công chúng nguồn năng lượng thực sự đằng sau hậu trường... Đó là lần đầu tiên tôi điều hành một chiến dịch trên phạm vi toàn quốc, và tôi đã học hỏi được rất nhiều."
Ông bộc bạch thêm: "Lần này tôi cảm thấy hứng thú với chiến dịch hơn rất nhiều so với lần trước, và điều đó có lẽ đã nói lên tất cả."
Ông cho biết chiến dịch hiện tại "tập trung nhiều hơn vào những việc tôi thực sự yêu thích trên đường vận động cử tri, và tôi đang có một khoảng thời gian tuyệt vời."
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen