Chi phí thông tắc hệ thống nước thải của Tasman đã tăng gần gấp đôi. Từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 30 tháng 11 năm ngoái, Hội đồng Quận Tasman đã chi 33.344 NZD cho việc thông tắc, so với mức 61.042 NZD của năm nay.
Sự gia tăng chi phí chóng mặt này xảy ra bất chấp số lượng các vụ tắc nghẽn chỉ tăng với tỷ lệ nhỏ hơn, từ 76 lên 97 vụ.
Ba phần tư số vụ tắc nghẽn là do khăn giấy ướt, quần áo hoặc "raggage" – thuật ngữ chỉ sự kết tụ của các vật dụng bị xả xuống bồn cầu, có thể bao gồm khăn ướt, vải và các vật liệu không xác định khác.
Vào năm 2024, việc xử lý những vụ tắc nghẽn này chiếm gần 80% tổng chi phí, nhưng năm nay con số đó đã giảm xuống còn chưa đầy một nửa tổng chi phí, ở mức 30.000 NZD.
Mức tăng chi phí mạnh mẽ diễn ra khi chỉ có 5 vụ tắc nghẽn đã chiếm hơn một phần tư tổng hóa đơn của quận, chủ yếu do đất đá dường như bị cuốn vào mạng lưới trong các đợt bão.
Một khi bị tắc, các trạm bơm nước thải phải được dùng cần cẩu nhấc ra, tháo rời, làm sạch, lắp ráp lại và sau đó mới tái lắp đặt.
Tắc nghẽn nước thải là một vấn đề muôn thuở ở Tasman, nơi một vụ tràn nước vào năm ngoái do khăn giấy ướt, dầu và mỡ đã dẫn đến lệnh thông báo phải đun sôi nước trước khi dùng đối với hàng chục hộ gia đình ở Motueka, khiến các ủy viên hội đồng phải cân nhắc về một cuộc "nổi dậy" chống lại khăn giấy ướt.
“Chúng tôi đang tiến hành phân tích chi tiết tất cả các vụ tắc nghẽn và xây dựng một cơ sở dữ liệu đầy đủ để có thể thiết lập một bức tranh rõ nét về vấn đề này,” một người phát ngôn của hội đồng cho biết.
“Chúng tôi sẽ sử dụng dữ liệu và những hiểu biết này để xây dựng một kế hoạch quản lý; tuy nhiên, sẽ mất thời gian để xác định các xu hướng và quy luật.”
Những trạm bơm rắc rối nhất
Trạm bơm Jenkins ở Riwaka, nơi có số vụ tắc nghẽn lớn nhất trong năm 2023 và 2024 mặc dù chỉ phục vụ 50 hộ gia đình, đã ra khỏi danh sách những trạm bơm gây phiền toái nhất của Tasman.
“Chúng tôi chưa bao giờ tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề tại Jenkins, nhưng năm nay chỉ có ba vụ tắc nghẽn, vì vậy có khả năng người gây ra vấn đề đã chuyển đi hoặc đã nhận ra sai lầm của mình,” người phát ngôn nói thêm.
Trạm bơm có nhiều vụ tắc nghẽn nhất trong năm 2025 là trạm Warren Place, phục vụ một khu công nghiệp “rất nhỏ” ở Māpua, với 12 vụ tắc nghẽn.
Một trạm bơm khác ở Māpua, trạm Aranui-Higgs, đứng thứ hai với 10 vụ tắc nghẽn.
Trạm bơm đó từng là vấn đề lịch sử của Hội đồng Quận Tasman, cụ thể là các vụ tắc nghẽn do quần áo gây ra.
Đứng thứ ba, giống như năm 2024 và 2025 với 9 vụ tắc nghẽn, là trạm Puketutu Grove ở Motueka, nơi cũng giống như trạm Aranui-Higgs, phục vụ một khu vực dân cư lớn.
Trong số 97 vụ tắc nghẽn của năm nay, 19 vụ xảy ra ở hệ thống bơm áp lực thấp chỉ phục vụ cho từng hộ gia đình riêng lẻ, không giống như một trạm bơm thường phục vụ cho nhiều hộ gia đình.
Có hơn 1200 hệ thống bơm áp lực thấp thuộc sở hữu của hội đồng tại Tasman.
Việc bảo trì định kỳ không được thực hiện trên các hệ thống này, nhưng các nhà thầu sẽ có mặt khi có sự cố phát sinh.
Thông thường, hội đồng sẽ chi trả chi phí cho lần gọi sửa chữa đầu tiên đối với vụ tắc hệ thống bơm áp lực thấp, nhưng chi phí khắc phục các vấn đề trong tương lai sẽ do hộ gia đình bị ảnh hưởng chịu trách nhiệm.
Người dân được khuyến khích không đổ dầu hoặc mỡ xuống bồn rửa bát và chỉ nên xả "ba chữ P" – paper (giấy), pee (nước tiểu) và poo (phân) xuống bồn cầu.
Tuy nhiên, các tiêu chuẩn tự nguyện mới về khăn giấy ướt đã được áp dụng trên khắp Úc và New Zealand để xác định liệu các sản phẩm có phù hợp để xả xuống bồn cầu hay không.
Một số ít, nhưng không phải tất cả, các loại khăn giấy ướt có sẵn trên thị trường hiện nay đã đáp ứng các tiêu chuẩn về khả năng xả được và được phân biệt bằng một logo đặc biệt.
Để có thể xả được, khăn giấy ướt không được làm tắc máy bơm hoặc ảnh hưởng đến công suất điện, phải phân rã thành các mảnh nhỏ khi di chuyển qua mạng lưới nước thải, chìm xuống thay vì nổi khi đi vào nhà máy xử lý, có khả năng phân hủy sinh học và không chứa nhựa.
'Các hình nhân Lego và ô tô đồ chơi'
Ngoài ra, hội đồng cho biết vỏ bao thuốc, tiền, dương vật giả và các đồ chơi tình dục khác, hình nhân Lego và ô tô đồ chơi là những vật tìm thấy "khá phổ biến" trong mạng lưới nước thải địa phương.
“Trong số tất cả những thứ chúng tôi tìm thấy, tôi thấy các hình nhân Lego và ô tô đồ chơi là thú vị nhất,” đại diện của Downer, đơn vị được ký hợp đồng bảo trì và vận hành mạng lưới nước-nước thải của Tasman, cho biết.
“Liệu có những đứa trẻ ngoài kia coi nắp bồn cầu như một đường đua xe IndyCar hay thế giới nước của Lego không? Tôi không biết nữa.”
Răng giả, gấu bông, xác cá cảnh và vật liệu xây dựng cũng đã được tìm thấy trong hệ thống nước thải của khu vực những năm trước, trong khi những vật phẩm khác được tìm thấy ở những nơi khác trên cả nước bao gồm một khẩu súng, bình ắc quy ô tô và một chiếc nệm đôi.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang