Ít có vị sếp hàng không nào lại đi thương tiếc cho sự sụp đổ của Spirit Airlines.
Sự lụi tàn của hãng hàng không giá rẻ Hoa Kỳ vào cuối tuần qua diễn ra chỉ hai tuần sau khi Lufthansa đóng cửa hãng hàng không giá rẻ CityLine của mình.
Vậy liệu cuộc chiến tranh Iran là nguyên nhân đáng trách, hay các hãng bay giá rẻ đơn thuần là nạn nhân của chính mô hình kinh doanh của họ?
“Nó đã chết rồi. Đó là một mô hình tồi tệ,” Scott Kirby, Giám đốc điều hành của United Airlines, phát biểu tại sự kiện Future of Everything của Wall Street Journal năm ngoái.
“Mô hình đó cốt yếu là 'chèn ép khách hàng' ... đánh lừa mọi người, dụ họ mua vé rồi tính thêm một loạt các loại phí mà họ không ngờ tới,” Kirby phát biểu tại sự kiện vào tháng 5 năm ngoái.
Quảng cáo Quảng cáo với NZME. “Vấn đề của họ là, họ đã phát triển đủ lớn đến mức họ cần những khách hàng quay lại lần sau.”
Bốn tháng sau, ông lại tiếp tục công kích Spirit một lần nữa.
“Bạn không thể có một mô hình kinh doanh mà khách hàng ghét bỏ,” ông nói tại Hội nghị Thượng đỉnh Hàng không Vũ trụ Toàn cầu của Phòng Thương mại Hoa Kỳ ở Washington, DC.
“Tôi thấy khó có khả năng Spirit có thể tiếp tục bay, bởi vì khách hàng của họ không thích hãng này và không muốn bay cùng họ nữa.”
Spirit Airlines đã nộp đơn xin phá sản vào tháng 11 năm 2024, và một lần nữa vào tháng 8 năm ngoái.
Vào thứ Bảy, công ty mẹ của hãng là Spirit Aviation Holdings cho biết giá dầu tăng vọt và “những áp lực khác” lên doanh nghiệp đã tác động nghiêm trọng đến triển vọng tài chính của họ.
“Vì không còn nguồn vốn bổ sung nào cho công ty, Spirit không còn lựa chọn nào khác ngoài việc bắt đầu quá trình giải thể này,” công ty cho biết thêm.
“Trong hơn 30 năm, Spirit Airlines đã đóng vai trò tiên phong trong việc giúp việc đi lại trở nên dễ dàng tiếp cận hơn và kết nối mọi người, đồng thời thúc đẩy khả năng chi trả hợp lý trong toàn ngành,” Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Spirit, Dave Davis, cho biết.
Giá nhiên liệu phản lực đã tăng vọt kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Israel nhắm vào Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, giá tại Bắc Mỹ hiện thấp hơn so với các khu vực khác.
Nhưng mức giá này thậm chí còn không thấp hơn 10% so với giá ở Châu Âu và Châu Phi.
Trưởng bộ phận nghiên cứu của Forsyth Barr, Andy Bowley, cho biết Spirit đã gặp khó khăn từ trước cuộc khủng hoảng nhiên liệu phản lực.
“Một hãng hàng không vốn đã chật vật trước khi bước vào tình cảnh này sẽ dễ bị tổn thương hơn vì bạn có thể có một bảng cân đối kế toán yếu hơn để chịu đựng áp lực và tổn thất,” Bowley nói.
Thông thường, các hãng hàng không giá rẻ hoặc siêu tiết kiệm có một số lợi thế rõ rệt so với các đối thủ hào nhoáng hơn.
“Bạn có lợi thế về chi phí vì bạn vận hành theo hướng rất tinh gọn trên khoang máy bay và về mặt điểm bán hàng. Chi phí nhân công cho các hãng hàng không giá rẻ thường thấp hơn so với các hãng hàng không phục vụ đầy đủ dịch vụ,” Bowley cho biết.
Điều đó rất hữu ích khi trong điều kiện bình thường, nhân công thường là chi phí lớn nhất của một hãng hàng không.
“Nhưng chi phí nhiên liệu thì tương đương nhau đối với cùng một loại máy bay. Khả năng tạo sự khác biệt từ góc độ chi phí nhiên liệu là rất hạn chế.”
Bowley cho biết việc phong tỏa eo biển Hormuz sẽ vẫn là yếu tố chính ảnh hưởng đến giá nhiên liệu phản lực trong tuần này.
Các tuyên bố công khai của một chính trị gia tầm cỡ nhất định cũng có thể ảnh hưởng đến giá cả.
“Vấn đề là, Trump có thể đăng một dòng tweet tối nay và làm nó biến động theo bất kỳ hướng nào.”
Chỉ riêng giá cả có thể không quyết định hãng bay giá rẻ nào sẽ hưng thịnh và hãng nào sụp đổ.
Giám đốc điều hành Ryanair, Michael O’Leary, hôm thứ Năm nói với CNBC rằng hãng của ông được bảo vệ vì đã thực hiện nghiệp vụ phòng vệ rủi ro cho 80% chi phí nhiên liệu.
Nhưng ông dự báo về “những thất bại thực sự” cho các hãng hàng không khác nếu giá nhiên liệu phản lực không giảm.
EasyJet, một hãng hàng không giá rẻ nổi tiếng khác, dự kiến sẽ báo cáo mức lỗ thô trước thuế từ 540 triệu bảng Anh (1,2 tỷ đô la) đến 560 triệu bảng Anh cho nửa đầu năm tài chính 2026 trong 6 tháng tính đến ngày 31 tháng 3.
Hãng hàng không này đã phải đối mặt với 25 triệu bảng Anh chi phí nhiên liệu tăng thêm trong tháng 3 do cuộc xung đột ở Trung Đông.
“Xung đột ở Trung Đông đã mang lại sự bất định ngắn hạn xung quanh chi phí nhiên liệu và nhu cầu của khách hàng. Đúng như dự đoán, chu kỳ đặt vé đã ngắn lại trong những tuần gần đây, dẫn đến khả năng quan sát trước thấp hơn bình thường,” hãng này cho biết trong một cập nhật giao dịch vào tháng trước.
Hãng đã phòng vệ 70% lượng nhiên liệu cho mùa hè ở phương Bắc, nhưng CEO của hãng nói với tờ Guardian rằng họ vẫn dự kiến sẽ buộc phải tăng một số mức giá vé.
“Nhu cầu đang giảm vì các hãng hàng không đang cắt giảm công suất, vì họ buộc phải làm vậy,” Bowley nói.
Spirit Airlines bắt đầu cung cấp các chuyến bay vào năm 1992 và theo truyền thông Hoa Kỳ, hãng này đã từng sử dụng 17.000 nhân viên.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang