Khoảng 2.700 người trẻ đang mang bệnh tật, chấn thương hoặc khuyết tật có nguy cơ mất khoản trợ cấp Jobseeker (Trợ cấp tìm việc), trong đó khoảng 70% gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần hoặc tâm lý.
RNZTrong phiên chất vấn hôm thứ Tư, Bộ trưởng Phát triển Xã hội Louise Upston đã công bố các số liệu trên. Bà cho biết những người nhận trợ cấp Jobseeker thuộc nhóm có điều kiện sức khỏe, chấn thương hoặc khuyết tật (HCID) dù chưa thể làm việc ngay vẫn nên tham gia học tập nâng cao hoặc chuẩn bị cho công việc trong tương lai.
Tuy nhiên, Đảng Xanh cho rằng chính sách này có thể làm trầm trọng thêm khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở giới trẻ, đồng thời kêu gọi miễn trừ quy định đối với những người thuộc nhóm Jobseeker HCID.
Chính sách mới áp dụng từ tháng 11/2026
Từ tháng 11/2026, chính phủ sẽ dừng chi trả trợ cấp Jobseeker cho thanh thiếu niên 18 và 19 tuổi nếu cha mẹ họ có thu nhập trên 65.000 NZD/năm, với lý do khuyến khích họ tự tìm kiếm việc làm.
Vào tháng 10 năm ngoái, ước tính có khoảng 4.300 người trẻ sẽ không còn đủ điều kiện nhận hỗ trợ theo quy định mới. Chính sách này cũng sẽ áp dụng cho cả những người hưởng trợ cấp trẻ tuổi mắc bệnh hoặc khuyết tật phải tạm ngừng việc hoặc giảm giờ làm.
Tại phiên chất vấn, Nghị sĩ Ricardo Menendez March của Đảng Xanh đã câu hỏi về số lượng thanh niên 18–19 tuổi đang nhận gói trợ cấp cụ thể này và tỷ lệ người mắc "các vấn đề tâm lý hoặc tâm thần".
Bộ trưởng Phát triển Xã hội Louise Upston tiết lộ khoảng 2.700 thanh thiếu niên mắc bệnh, chấn thương hoặc khuyết tật có nguy cơ mất tiền trợ cấp. (Ảnh tư liệu) VNP / Phil SmithBộ trưởng Upston cho biết tính đến cuối tháng 6 năm nay, con số này là 2.733 người. Trong đó, 69% (khoảng 1.800 người) gặp các tình trạng liên quan đến tâm lý hoặc tâm thần.
"Những người trẻ này sẽ có tương lai tốt đẹp hơn nếu họ tiếp tục gắn bó với thị trường lao động hoặc tham gia học tập," bà Upston nhấn mạnh.
Tranh cãi quanh trách nhiệm của gia đình và chính phủ
Khi ông Menendez March đặt câu hỏi liệu việc cắt giảm hỗ trợ thu nhập sẽ cải thiện hay làm tồi tệ hơn sức khỏe tâm thần của người bệnh, Bộ trưởng Upston khẳng định chính phủ đã nêu rõ kỳ vọng và trước hết, "nguồn hỗ trợ phải đến từ gia đình của họ".
"Họ nên là trách nhiệm của cha mẹ mình. Nếu ai đó đang trải qua các điều kiện sức khỏe khó khăn, tôi hoàn toàn trông đợi gia đình sẽ ở đó để hỗ trợ họ," bà Upston nói.
Nghị sĩ Menendez March tiếp tục nêu trường hợp những người nhận trợ cấp HCID đang mắc bệnh ung thư. Đáp lại, Bộ trưởng Upston khẳng định điều đó "không làm thay đổi điểm mấu chốt".
"Chúng tôi không muốn họ bị mắc kẹt vào trợ cấp xã hội. Chúng tôi không muốn họ bị trói buộc với tiền trợ cấp trong 20 năm tiếp theo của cuộc đời."
Phát biểu với báo giới sau đó, ông Menendez March cho rằng việc chính phủ chấp nhận áp dụng quy định với cả bệnh nhân ung thư cho thấy "đây không phải là hỗ trợ việc làm mà là hành động chèn ép người yếu thế".
Ông cảnh báo nguy cơ những người trẻ này mất trợ cấp sẽ dẫn đến việc họ không có tiền mua thuốc, trang trải điều trị hay thậm chí "không có mái nhà che đầu".
"Không phải tất cả những người trẻ thuộc diện áp dụng chính sách đều có mối quan hệ tốt với cha mẹ để thực sự nhận được sự hỗ trợ từ họ," ông nói thêm, đồng thời nhấn mạnh việc bỏ mặc họ sẽ "hủy hoại" cuộc sống của những thanh niên này và kêu gọi chính phủ loại bỏ nhóm HCID khỏi dự luật.
Mức độ năng lực lao động là yếu tố quyết định
Cũng trong cuộc trao đổi với báo chí sau phiên chất vấn, Bộ trưởng Upston làm rõ rằng những người nhận trợ cấp Jobseeker về nguyên tắc phải đang tìm kiếm việc làm.
"Nếu họ được xác định là hoàn toàn không có khả năng lao động, họ sẽ được chuyển sang diện Trợ cấp Hỗ trợ Cuộc sống."
Bà giải thích sự khác biệt nằm ở "năng lực lao động" của mỗi cá nhân: họ bị suy giảm khả năng lao động tạm thời hay vĩnh viễn, và Bộ Phát triển Xã hội (MSD) sẽ là đơn vị đưa ra quyết định này.
Đối với những trường hợp không có mối quan hệ hoặc không nhận được sự hỗ trợ từ gia đình, chính phủ có quy trình "kiểm tra hỗ trợ từ cha mẹ". Đây được coi là cơ chế bảo vệ dành cho các trường hợp đặc biệt liên quan đến tài chính hoặc rạn nứt quan hệ gia đình.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang