Đảng New Zealand First (NZ First) tuyên bố sẽ đầu tư mạnh vào hoạt động khảo sát các bồn trũng ngoài khơi nhằm tìm kiếm nguồn cung dầu mỏ và khí đốt phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu nếu đắc cử.
Lãnh đạo đảng New Zealand First, ông Winston Peters, phát biểu tại lễ phát động chiến dịch tranh cử của đảng vào Chủ Nhật vừa qua ở Auckland. Ảnh: RNZ/Marika KhabaziLãnh đạo đảng, ông Winston Peters, khẳng định New Zealand không thể tiếp tục ngó lơ tiềm năng năng lượng to lớn tại các vùng biển sâu.
"Chúng tôi sẽ tìm kiếm, khai thác các nguồn dự trữ năng lượng đó và sử dụng chúng để đưa đất nước trở lại thời kỳ thịnh vượng", ông Peters phát biểu trước gần 400 đại biểu và hàng trăm người ủng hộ tại buổi lễ phát động chiến dịch tranh cử của đảng ở Auckland vào Chủ Nhật qua.
Tuy nhiên, lộ trình này sẽ mất nhiều năm. Ông Peters cho biết quá trình khảo sát dự kiến kéo dài 2 năm và trong vòng 6 năm, New Zealand có thể tự chủ hoàn toàn nguồn cung năng lượng. Sự kiện này diễn ra cùng thời điểm Phó lãnh đạo đảng Shane Jones xác nhận sẽ tranh cử ghế nghị sĩ vùng Northland, và ông Peters tuyên bố loại trừ khả năng liên minh với Đảng Lao động trong năm 2026.
Mục tiêu chấm dứt sự phụ thuộc vào quốc tế
Nhấn mạnh về những hệ lụy ngay trước mắt khi New Zealand là một quốc gia cô lập và "phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi cung ứng dầu khí quốc tế", ông Peters khẳng định an ninh và nguồn cung nhiên liệu đang là một trong những thách thức đáng lo ngại nhất hiện nay. "Thực trạng này cần phải thay đổi," ông nói.
Lãnh đạo NZ First cũng ngầm chỉ trích các chính sách năng lượng mặt trời vừa được Đảng Lao động và Đảng Quốc gia công bố, cho rằng các đảng khác chỉ đang "giải quyết phần ngọn" của vấn đề.
"Chúng tôi tin rằng New Zealand sở hữu một trong những tiềm năng lớn nhất thế giới để tự chủ nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên," ông Peters nhận định, đồng thời so sánh triển vọng năng lượng ẩn sâu dưới đáy biển của New Zealand có quy mô tương đương với Na Uy – quốc gia giàu có nhờ dầu mỏ – nhưng chưa bao giờ được "khảo sát một cách chính xác".
Ông đánh giá xác suất New Zealand đạt được một khám phá thương mại lớn là "trên 90%" và quốc gia này không thể tiếp tục bỏ lỡ cơ hội.
Sẽ lập Quỹ chủ quyền theo mô hình Na Uy
Để hiện thực hóa mục tiêu này, NZ First sẽ tranh cử với cam kết đầu tư ban đầu trị giá 1 tỷ NZD vào dự án "Khảo sát Phát triển Lòng đất Quốc gia". Dự án này sẽ tạo ra một bộ dữ liệu quốc gia đồng nhất về năng lượng, địa nhiệt và các vị trí lưu trữ CO₂.
Ông Peters cho biết New Zealand có 10 bồn trũng triển vọng đạt "đẳng cấp thế giới". Ví dụ, bồn trũng Great South Basin mới chỉ có 8 giếng được khoan trong toàn bộ lịch sử và các tầng địa chất sâu hơn vẫn chưa được kiểm chứng. Dữ liệu địa chấn hiện tại đã lạc hậu tới hai thế hệ công nghệ và chỉ bao phủ một phần nhỏ tài sản trong lòng đất.
Ông Winston Peters đã tận dụng bài phát biểu của mình để nêu bật những chính sách thành công mà New Zealand First đã đạt được trong quá khứ cũng như trong chính phủ liên minh hiện tại. Ảnh: RNZ/Marika KhabaziChính sách này được kỳ vọng sẽ đem lại kết quả trong vòng 12 tháng để thu hút dòng vốn toàn cầu đấu thầu. Trong vòng 24 tháng đầu tiên, các bồn trũng tiềm năng nhất sẽ hoàn thành khảo sát và xác định các giếng khoan để chứng minh sự tồn tại của các mỏ dự trữ.
Đảng này dự kiến sẽ áp mức thuế tài nguyên trên 50% đối với tất cả các hoạt động khai thác khi sản lượng ổn định, đồng thời đưa ra các "điều khoản công bằng" khi các công ty thám hiểm phải tự gánh chịu rủi ro trong giai đoạn "chứng minh trữ lượng mỏ". Khoản thu này sẽ được dùng để chấm dứt tình trạng thiếu hụt khí gas và thành lập một quỹ chủ quyền theo mô hình Na Uy.
Khẳng định vị thế và bác bỏ chỉ trích
Bên cạnh chính sách năng lượng, ông Peters cũng nêu bật các thành tựu và mục tiêu khác của NZ First như tăng số lượng cảnh sát tuyến đầu, thúc đẩy việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ chính thức, và bảo vệ quyền lợi của "những người lao động bình dân New Zealand". Ông kêu gọi cử tri bỏ phiếu cho NZ First để chấm dứt vòng lặp quyền lực giữa hai đảng lớn là Đảng Quốc gia và Đảng Lao động.
Người phát ngôn năng lượng của Đảng Quốc gia, ông Simeon Brown, đã lập tức đưa ra phản hồi trước tuyên bố của NZ First. Ảnh: RNZ / Baz MacdonaldPhản ứng trước tuyên bố này, người phát ngôn năng lượng của Đảng Quốc gia, ông Simeon Brown, lập tức nhắc nhở cử tri rằng chính ông Peters và ông Jones từng ủng hộ lệnh cấm thám hiểm dầu khí khi liên minh với chính phủ của bà Jacinda Ardern trước đây. "Chính sách mới này quá ít ỏi so với sai lầm đó," ông Brown chỉ trích.
Đáp lại, ông Peters thẳng thừng bác bỏ các ý kiến chỉ trích và khẳng định số tiền 1 tỷ NZD sẽ được trích từ một Quỹ Tương lai mà đảng sẽ thành lập ngay sau cuộc bầu cử. Toàn bộ dữ liệu thu thập được từ cuộc khảo sát sẽ thuộc quyền sở hữu của chính phủ.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang