Nghị viện New Zealand đã chính thức thông qua Dự luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự. Đạo luật mới thiết lập các khung hình phạt nặng hơn đối với hành vi tấn công lực lượng phản ứng nhanh, hành vi đấm lén, siết chặt chế tài đối với tội phạm bán lẻ và chính thức mở rộng quyền bắt giữ của công dân.
Nghị viện (Ảnh minh họa). (Nguồn: 1News)Dự luật trôi qua lượt đọc thứ ba vào thứ Năm, hiện thực hóa chuỗi cam kết cải cách pháp luật trọng tâm do Chính phủ liên minh giữa đảng Quốc gia và đảng New Zealand First thỏa thuận.
Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith khẳng định đây là bước tiến quan trọng trong chiến dịch cải cách tư pháp của Chính phủ nhằm lập lại trật tự trước kỳ bầu cử tiếp theo:
"Chính phủ cam kết củng cố các nguyên tắc nền tảng của pháp luật và trật tự. Điều này đồng nghĩa với việc bảo vệ hiệu quả các doanh nghiệp bán lẻ, trao quyền ngăn chặn hành vi vi phạm và đảm bảo răn đe, xử lý nghiêm các đối tượng tái phạm."
Bộ trưởng cho biết phần lớn các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực trong vòng một tuần tới.
1. Bảo vệ lực lượng phản ứng nhanh
Khung pháp lý mới mở rộng phạm vi bảo vệ của tội danh "hành hung sĩ quan công an" sang cả nhân viên y tế cấp cứu, lính cứu hỏa và lực lượng quản giáo, với mức án tù tối đa lên đến 3 năm.
• Cố ý gây thương tích: Mức phạt tăng lên đến 5 năm tù.
• Gây thương tích có ý định: Mức phạt lên tới 7 năm tù. Tội danh này cũng kích hoạt cơ chế "Cảnh cáo 3 lần" và áp dụng các hình phạt tối thiểu bắt buộc.
Bộ trưởng Paul Goldsmith nhấn mạnh lực lượng phản ứng nhanh luôn lao vào nguy hiểm để cứu người, do đó hành vi tấn công họ làm dấy lên rủi ro cho toàn xã hội và cần phải bị xử lý nghiêm minh. Lãnh đạo đảng New Zealand First, ông Winston Peters, khẳng định đây là mục tiêu chính trị ưu tiên từ lâu của đảng.
2. Xử lý nghiêm hành vi đấm lén
Đạo luật mới tạo ra các tội danh riêng biệt đối với hành vi "đấm lén" — những cú đấm bất ngờ nhắm vào nạn nhân không có khả năng phòng bị gây tổn hại sức khỏe nghiêm trọng.
• Cố ý hoặc coi thường an toàn của người khác: Tù tối đa 8 năm.
• Cố ý gây tổn hại sức khỏe nghiêm trọng: Tù tối đa 15 năm.
• Đấm lén gây tử vong: Cấu thành tội cố sát với mức án tối đa chung thân.
3. Mạnh tay với tội phạm bán lẻ
Luật mới áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính tại chỗ đối với hành vi trộm cắp giá trị nhỏ:
• Hàng hóa dưới 500 NZD: Phạt tiền lên đến 500 NZD.
• Hàng hóa trên 500 NZD: Phạt tiền lên đến 1.000 NZD.
Đối với tội trộm cắp tài sản giá trị dưới 2.000 NZD, án tù tối đa tăng lên 1 năm; tài sản trên 2.000 NZD có thể chịu mức án tới 7 năm tù. Luật bổ sung tình tiết tăng nặng đối với hành vi trộm cắp dưới 2.000 NZD nhưng có thái độ hung hãn, đe dọa hoặc gây mất trật tự.
Thứ trưởng Tư pháp Nicole McKee nhận định thời hạn tù kéo dài sẽ buộc các đối tượng đe dọa an ninh bán lẻ phải cân nhắc kỹ trước khi vi phạm.
4. Mở rộng quyền bắt giữ của công dân
Điểm đáng chú ý nhất là cho phép người dân sử dụng "mức độ lực lượng hợp lý" để bắt giữ bất kỳ ai đang thực hiện hành vi vi phạm Bộ luật Hình sự vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.
Trước đây, quyền này chỉ áp dụng từ 21h đêm đến 6h sáng hôm sau, hoặc đối với các tội danh có khung hình phạt từ 3 năm tù trở lên. Người thực hiện quyền bắt giữ phải lập tức liên hệ và tuân theo hướng dẫn của cảnh sát.
Luồng ý kiến trái chiều:
• Bà Carolyn Young (CEO Retail NZ): Quan ngại việc nhân viên bán lẻ không qua đào tạo phải trấn áp tội phạm sẽ làm tăng nguy cơ chấn thương, tử vong và kích động đối tượng mang theo vũ khí.
• Ông Lawrence Xu-Nan (Đảng Xanh): Đặt vấn đề quy định quá rộng, bao hàm mọi tội danh trong Bộ luật Hình sự (bao gồm cả tội phạm doanh nghiệp hoặc va chạm vô ý), có thể dẫn đến tình trạng hỗn loạn.
5. Thắt chặt luật chống buôn người và nô lệ
Đạo luật nâng mức phạt tối đa cho hành vi buôn bán nô lệ, bóc lột tình dục trẻ em, cưỡng đoạt nội tạng hoặc lao động cưỡng bức từ 14 năm tù lên 20 năm tù, hoặc phạt tiền lên đến 500.000 NZD, hoặc cả hai.
Khái niệm buôn người được mở rộng bao gồm cả hành vi tuyển dụng, vận chuyển, chứa chấp bằng phương hại đe dọa, lừa đảo để bóc lột. Đáng chú ý, đối với nạn nhân là trẻ em, công tố viên không cần chứng minh có yếu tố cưỡng ép hay lừa đảo. Ngoài ra, việc truy tố tội buôn người trong nước sẽ không còn bắt buộc phải có sự đồng ý của Viện trưởng Viện Kiểm sát.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang