Tuyến đường sắt đô thị City Rail Link mới đã giúp lượng hành khách đi tàu tăng mạnh, nhưng liệu sự gia tăng này có thực sự mang lại thêm khách hàng cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ ăn uống?
Bài viết của Serena Solomon, RNZ.
Trong nhiều năm qua, hoạt động kinh doanh của Coco’s Cantina, một trong những nhà hàng tiên phong góp phần hình thành khu ẩm thực sôi động trên đường Karangahape ngày nay, đã phải đối mặt với không ít khó khăn.
Đầu tiên là công trình xây dựng làn đường dành cho xe đạp bắt đầu vào năm 2019. Tiếp đó là những biến động do đại dịch Covid gây ra, rồi đến việc các chỗ đậu xe ven đường bị loại bỏ để nhường chỗ cho làn đường xe buýt mới.
Đã có những thời điểm Renee Coulter, đồng sở hữu nhà hàng, cân nhắc việc rời bỏ ngành kinh doanh vốn nổi tiếng với biên lợi nhuận thấp này.
“Nhưng bốn tuần vừa qua thực sự rất tuyệt vời.”
“Bởi vì cuối cùng, sau bao nhiêu chờ đợi và sự chú ý rầm rộ, tuyến City Rail Link cũng đã khai trương. Và nó không hề gây thất vọng như một số người lo ngại. Trái lại, mọi thứ thực sự tuyệt vời.”
Đã một tháng trôi qua kể từ khi tuyến đường sắt đô thị City Rail Link, dự án được mong đợi từ lâu nhưng liên tục bị trì hoãn, chính thức đi vào hoạt động, bổ sung thêm hai nhà ga quan trọng với quy mô và thiết kế ấn tượng vào mạng lưới đường sắt hiện có của Auckland.
Một nhà ga nằm dưới lòng đất tại khu trung tâm thành phố, gần tháp Sky Tower.
Nhà ga còn lại nằm ở độ sâu 33 mét bên dưới đường Karangahape, con phố lâu đời và nổi tiếng của Auckland.
Kể từ khi dự án khởi công vào năm 2016, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ ăn uống trong khu vực vẫn trụ vững đã phải trải qua rất nhiều khó khăn, từ những gián đoạn do công trình xây dựng CRL gây ra, đại dịch cho đến cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.
Giờ đây, khi các chuyến tàu đã bắt đầu hoạt động, những người kinh doanh dịch vụ ăn uống hy vọng lượng khách tăng lên sẽ được duy trì lâu dài. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp, đặc biệt là những cơ sở quanh nhà ga trung tâm thành phố, vẫn chưa chắc chắn liệu những khó khăn mà họ đã trải qua có thực sự xứng đáng hay không.
PieFee, tiệm bánh pie và quán cà phê từng đoạt giải thưởng trên đường Karangahape, đã bắt đầu mở cửa cả ngày Chủ nhật kể từ khi tuyến CRL chính thức đón hành khách vào ngày 13/9.
Theo Chamnan Ly, đồng sở hữu kiêm người trực tiếp điều hành cửa hàng, lượng khách trong tháng này đủ đông để tiệm tiếp tục duy trì hoạt động cả bảy ngày trong tuần.
“Nhân viên có thể làm thêm vào Chủ nhật, nhờ đó có thêm giờ làm việc.”
“Khách hàng của chúng tôi cũng có thể thưởng thức các sản phẩm của cửa hàng vào bất kỳ ngày nào trong tuần. Điều này mang lại lợi ích cho cả hai bên.”
Ly mua lại cơ sở kinh doanh này khoảng 20 năm trước, thời điểm việc mở cửa hàng lúc 6 giờ sáng trên đường Karangahape đôi khi vẫn khiến người ta cảm thấy không an toàn. Kể từ đó, ông đã chứng kiến khu vực này dần thay đổi, từ một tụ điểm vui chơi về đêm khá phức tạp trở thành điểm đến thu hút các gia đình và người mua sắm vào ban ngày, cũng như thực khách và những người thích vui chơi, giải trí vào ban đêm.
Theo ông, sự xuất hiện của tuyến CRL đã góp phần thúc đẩy quá trình chuyển mình đó.
“Trước khi có CRL, khu vực này thường khá vắng vẻ vào cuối tuần. Nhưng kể từ khi tuyến đường sắt khai trương, chúng tôi nhận thấy ngày càng có nhiều người đến đây, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ và cả một số người cao tuổi.”
“Đúng vậy, đường Karangahape đang ngày càng trở thành một điểm đến hấp dẫn hơn.”
Ở phía đối diện nhà ga Te Waihorotiu tại trung tâm thành phố, chủ quán cà phê Neil Seck lại không mấy ấn tượng với mức tăng trưởng kinh doanh khá khiêm tốn kể từ khi tuyến CRL đi vào hoạt động.
Ông mở quán Amelia Cafe and Bakery cách đây chín tháng, nhưng đã điều hành tiệm làm tóc Salon 101 ngay bên cạnh trong hơn 30 năm.
Theo ông, hoạt động kinh doanh trong hai thập kỷ đầu tiên “vô cùng thuận lợi”, nhưng khi công trình CRL bắt đầu được xây dựng vào năm 2016, “việc kinh doanh gần như chết đứng”.
Sau đó là đại dịch và tình trạng ngày càng có nhiều người vô gia cư dựng lều, ngủ lại tại khu vực trung tâm thành phố.
“Tôi đã phải tìm đến dịch vụ tư vấn tâm lý, bởi có những lúc mọi chuyện tồi tệ đến mức tôi chỉ biết bật khóc.”
Seck cho rằng tuyến đường sắt mới là một khoản đầu tư đúng đắn đối với thành phố, “nhưng tôi vẫn chưa thấy hoạt động kinh doanh có sự bứt phá đáng kể”.
Cách đó một dãy phố, trên đường Victoria, cửa hàng kem Scrunchy Millers thu hút khách hàng bằng dòng chữ “Ice ice, baby”, lấy từ một câu hát rap nổi tiếng thập niên 1990, được thể hiện bằng đèn neon màu hồng rực rỡ.
“Lượng khách có tăng lên một chút”, chủ cửa hàng Michael Kitching cho biết.
“Tất nhiên, thời tiết cũng đang dần ấm lên và chúng ta đã chuyển sang giờ mùa hè.”
Ông tin rằng CRL sẽ mang lại những tác động tích cực về lâu dài. Tuyến đường sắt đã giúp việc đi lại thuận tiện hơn, đồng thời thu hút thêm nhiều gia đình đến khu vực này. “Điều đó thật tuyệt vì chúng tôi kinh doanh kem”, ông nói.
Savan Bhasi, làm việc tại cửa hàng tạp hóa Fresh Market CBD trên đường Elliott, cho biết lượng khách đi làm ghé mua sắm vào thời điểm trước và sau giờ hành chính thông thường đã tăng lên.
Tuy nhiên, doanh thu nhìn chung vẫn tương đương cùng kỳ năm ngoái.
“Sau khi mùa hè và mùa du lịch kết thúc, chúng tôi mới có thể đánh giá chính xác liệu việc khai trương nhà ga có thực sự tạo ra sự khác biệt trong hoạt động kinh doanh hay không.”
Tiến sĩ Timothy Welch, giảng viên cao cấp chuyên ngành giao thông vận tải tại Đại học Auckland, cho rằng vẫn còn quá sớm để xác định tác động thực sự của tuyến đường sắt mới. Tuy nhiên, các số liệu về lượng hành khách tính đến thời điểm hiện tại đang cho thấy “những tín hiệu khá tích cực”.
“Chẳng hạn, trên tuyến từ phía Tây vào trung tâm thành phố, số lượt hành khách lên tàu đã tăng 73%. Trong khi đó, trên tuyến từ phía Tây sang phía Đông, con số này đã tăng gấp ba lần.”
Theo Welch, tin vui đối với ngành dịch vụ ăn uống là “mức tăng trưởng lớn nhất về lượng hành khách đường sắt đến từ những chuyến đi không mang tính bắt buộc”.
“Đó là những người đi vui chơi, giải trí, mua sắm, gặp gỡ bạn bè hoặc ghé thăm các cửa hàng và quán cà phê.”
Ông cho biết số lượng hành khách sử dụng thẻ SuperGold, dành cho người từ 65 tuổi trở lên, cũng đã tăng đáng kể.
Theo Welch, các dự án giao thông quy mô lớn thường trải qua giai đoạn đầu đầy thuận lợi và thu hút sự quan tâm của người dân, kéo dài khoảng 6 đến 12 tháng.
Sau giai đoạn này, người dân sẽ dần xác định cách sử dụng hệ thống giao thông mới sao cho phù hợp với nhu cầu đi làm và vui chơi, giải trí thường ngày.
Tuy nhiên, phải mất thêm khoảng một thập kỷ nữa mới có thể đánh giá đầy đủ những tác động thực sự của CRL.
Ông cho rằng đến thời điểm đó, các doanh nghiệp sẽ điều chỉnh hoạt động kinh doanh để thích ứng với vị trí các nhà ga, nhiều gia đình có thể chuyển đến sinh sống gần các ga tàu hơn, trong khi những tòa nhà chung cư và văn phòng mới cũng sẽ dần được xây dựng.
“Đó sẽ là những tác động lâu dài, tiếp tục mang lại lợi ích cho hệ thống giao thông công cộng trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ tiếp theo.”
Những thay đổi trong việc sử dụng đất và phát triển đô thị đã bắt đầu xuất hiện quanh nhà ga vừa mở cửa trở lại tại Eden Terrace, nơi từng phải đóng cửa suốt sáu năm để phục vụ công trình xây dựng CRL.
Quán Delissimo Deli Cafe đã ghi nhận doanh thu tăng 15%. Theo chủ quán Zan Stoev, xu hướng tăng trưởng này bắt đầu xuất hiện từ khoảng bốn tháng trước.
Một số doanh nghiệp đã chuyển văn phòng đến khu vực nằm gần trung tâm thành phố này để đón đầu việc nhà ga mở cửa trở lại, nhờ lợi thế di chuyển nhanh chóng đến trung tâm Auckland.
Stoev cho biết sẽ còn nhiều công ty khác chuyển đến khu vực này trong những tháng tới.
“Hoạt động kinh doanh gần như không có sự tăng trưởng nào trong suốt năm hoặc sáu năm qua. Vì vậy, chứng kiến doanh thu tăng lên như hiện nay thực sự là một tín hiệu rất đáng mừng.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang