Theo số liệu do 1News thu thập theo Luật Thông tin Chính thức (OIA), Cảnh sát New Zealand đã nhận được 4.613 báo cáo liên quan đến hành vi theo dõi và quấy rối. Trong đó, 4.386 trường hợp đã được ghi nhận là tội danh chính thức.
Tính đến thứ Sáu tuần qua, lực lượng chức năng đã phát ra hơn 900 thông báo nhắc nhở/cảnh cáo về hành vi theo dõi, quấy rối và chính thức khởi tố 227 cáo buộc ra tòa. Đã có 3 trường hợp bị kết án và tuyên phạt, trong khi 29 cáo buộc bị rút lại.
Đại diện Bộ Tư pháp New Zealand cho biết, số lượng án phạt được tuyên ở giai đoạn đầu này "không phải là điều bất thường đối với một tội danh mới". Tuy nhiên, việc công chúng và cơ quan chức năng dành sự chú ý lớn cho loại tội phạm này đã mang lại tín hiệu tích cực cho những người từng nỗ lực vận động thay đổi luật.
Những góc khuất và nỗi ám ảnh kéo dài
Trước khi hành vi theo dõi và quấy rối chính thức bị coi là tội phạm, nhiều phụ nữ từng là nạn nhân đã dũng cảm chia sẻ câu chuyện của mình, trong đó có Zeni Gibson.
"Nếu có thể, tôi thà mang trải nghiệm tồi tệ này xuống mồ. Nhưng nghĩ đến cảnh ai đó phải trải qua những gì tôi từng chịu đựng ở thời điểm tồi tệ nhất, tôi thực sự không đành lòng," cô chia sẻ.
Bắt đầu từ khi còn là một thiếu nữ, Gibson đã bị bám đuôi và quấy rối suốt gần một thập kỷ.
Cô kể lại: "Mọi chuyện bắt đầu từ những tin nhắn thể hiện tình cảm thái quá dù tôi không hề mong muốn. Sau đó, nó leo thang thành những lời đe dọa trực tiếp, không chỉ nhắm vào tôi mà cả gia đình và bạn bè tôi."
Gibson cho rằng số lượng vụ việc được ghi nhận từ khi sửa đổi luật sẽ là động lực giúp các nạn nhân mạnh dạn lên tiếng. Dù vậy, con số này vẫn chưa phản ánh hết thực tế: "Sự thành công của luật mới cuối cùng sẽ được đánh giá qua chính trải nghiệm của các nạn nhân. Họ cảm thấy thế nào? Cuộc sống của họ thay đổi ra sao? Và họ nhận được sự hỗ trợ gì?"
Thực trạng ẩn số: Thực tế chưa được báo cáo hết
Bà Janet McAllister, người phát ngôn của Trung tâm Phụ nữ Auckland, nhận định rằng tương tự các hình thức bạo lực và ngược đãi phụ nữ khác, tình trạng theo dõi quấy rối thực tế đang chưa được báo cáo đầy đủ vì nhiều lý do.
"Nạn nhân có thể lo ngại hành vi quấy rối sẽ gia tăng nếu họ tìm kiếm sự giúp đỡ. Nhưng quan trọng hơn, tồn tại nhiều nguyên nhân khiến họ chưa thực sự tin tưởng vào lực lượng cảnh sát," bà McAllister phân tích.
Trong một tuyên bố chính thức, Quyền Giám đốc Phòng Phòng chống Tội phạm thuộc Cảnh sát New Zealand, Thanh tra Natasha Allan, thừa nhận một số nạn nhân trước đây từng cảm thấy tiếng nói của mình không được lắng nghe hoặc hoàn cảnh của họ chưa được thấu hiểu đầy đủ.
Thanh tra Allan nhấn mạnh: "Chúng tôi nhận thức rõ rằng chỉ riêng luật pháp là chưa đủ. Cảnh sát cần hiểu rõ tác động của hành vi theo dõi, nhận biết các dấu hiệu leo thang nguy hiểm và ứng xử bằng sự thấu cảm, chu đáo. Chúng tôi đã đưa các nội dung này vào chương trình đào tạo cho cán bộ chiến sĩ trước khi luật mới áp dụng."
Bà Allan khẳng định lực lượng cảnh sát cam kết tiếp tục hoàn thiện công tác ứng phó, luôn lắng nghe nạn nhân và đặt sự an toàn của họ làm trọng tâm trong mọi quyết định.
Lỗ hổng trong dịch vụ hỗ trợ nạn nhân
Theo bà McAllister, khoảng 1/4 số vụ việc báo cáo có liên quan đến bạo lực gia đình.
"Với những người bị theo dõi bởi đồng nghiệp, hàng xóm, người lạ hoặc quen biết sơ qua — chiếm tới 3/4 số báo cáo — hiện vẫn thiếu các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt lâu dài. Đây là một khoảng trống lớn," bà nhận định.
Tuy nhiên, Cố vấn Trưởng về Nạn nhân của New Zealand, bà Ruth Money, cho rằng vẫn có kênh hỗ trợ dành cho các nạn nhân. Tổ chức Victim Support đã được Bộ Tư pháp ký hợp đồng để hỗ trợ tất cả nạn nhân của tội phạm (trừ các vụ việc bạo lực gia đình và xâm hại tình dục đã có đơn vị chuyên trách).
Nỗi niềm hướng về tương lai
Bộ Phụ nữ New Zealand đánh giá dữ liệu mới từ cảnh sát đã củng cố tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng về hành vi theo dõi, đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ hỗ trợ nạn nhân.
Về phần Gibson, dù hiện sống tại Luân Đôn (Anh) và rất muốn trở về quê nhà New Zealand, cô cảm thấy điều đó lúc này chưa khả thi.
"Thật kỳ lạ khi chuyển từ một nơi yên bình như Wellington đến một đại đô thị như Luân Đôn — nơi tội phạm có ở khắp các con phố — nhưng tôi lại cảm thấy an toàn hơn ở đây. Tôi yêu Luân Đôn, nhưng tôi nhớ nhà mỗi ngày và mong sớm đến thời điểm bản thân cảm thấy đủ an toàn để trở về," cô bộc bạch.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang
