Số lượng người New Zealand đến Úc để tìm việc làm và mức lương cao hơn đang ở mức kỷ lục, nhưng nhiều người đến mà không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phải đối mặt với áp lực tài chính, bấp bênh về chỗ ở và khả năng tiếp cận hỗ trợ bị hạn chế.
Trung tâm Cộng đồng Nerang (NNC), một tổ chức từ thiện lâu đời tại Gold Coast, đã đứng ra giúp đỡ, bao gồm cả việc tài trợ vé máy bay cho những người có nhu cầu quay trở về quê hương.
Được thành lập vào năm 1991, trung tâm cung cấp các dịch vụ miễn phí bao gồm cứu trợ thực phẩm, chương trình cho thanh thiếu niên, hỗ trợ tài chính, tư vấn tâm lý cùng các cơ sở giặt ủi và tắm rửa, giúp những cư dân yếu thế vượt qua giai đoạn khó khăn.
Giám đốc điều hành Vicky Rose cho biết làn sóng người New Zealand cần hỗ trợ đã gia tăng mạnh mẽ trong những năm gần đây, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19 và chính sách năm 2025 của chính quyền bang Queensland về việc hạn chế hỗ trợ nhà ở cho những người không phải công dân.
“Mọi người đến đây khi chưa chuẩn bị kỹ. Họ không có đủ tiền dự phòng, không có kế hoạch thực tế và cũng không tiết kiệm cho những ngày khó khăn; theo nghĩa đen thì ở đây mưa rất nhiều, đặc biệt là vào dịp Giáng sinh,” bà Rose chia sẻ với NewsWire.
“Vì vậy, ngoài các ngày nghỉ lễ của bang, nếu bạn là một lao động thời vụ ngoài trời và trời mưa, bạn sẽ không được làm việc, và nếu không làm việc, bạn sẽ không có lương.”
Đối với một số người, trung tâm trở thành phao cứu sinh, đặc biệt là những người rơi vào cảnh không tiền, không chỗ ở hoặc không có sự hỗ trợ từ gia đình.
Hoạt động của trung tâm diễn ra trong bối cảnh làn sóng di cư của người New Zealand sang Úc đang ở mức chưa từng thấy.
Dữ liệu tạm thời cho thấy 73.900 công dân New Zealand đã rời bỏ quê hương trong năm tính đến tháng 8 năm 2025, với 58% chọn Úc vì bị thu hút bởi mức lương cao hơn và các cơ hội kinh tế.
GDP (tổng sản phẩm quốc nội) bình quân đầu người của Úc ở mức khoảng 64.400 đô la Úc (tương đương 78.844 đô la Mỹ), so với 48.000 đô la Úc của New Zealand.
Đối với những lao động trẻ trong các lĩnh vực như nhà hàng khách sạn và xây dựng, lợi ích tài chính là thấy rõ ngay lập tức.
Nhưng đằng sau những con số đó, các chuyên gia cho biết nhiều người New Zealand phải đối mặt với những bất lợi về mặt cấu trúc.
Hầu hết họ đến bằng Thị thực Loại Đặc biệt (SCV), loại thị thực cho phép lưu trú vô thời hạn nhưng hạn chế tiếp cận các phúc lợi như trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ nhà ở và hỗ trợ người khuyết tật.
Cho đến khi có sự thay đổi chính sách vào năm 2023, những người giữ thị thực SCV phải cạnh tranh để có quyền thường trú nhân, khiến họ rơi vào tình trạng "thử thách vĩnh viễn" và không thể tiếp cận các hệ thống bảo trợ xã hội.
“Chính quyền mới của Queensland đã có quan điểm rất cứng rắn về việc cơ bản là không cung cấp viện trợ cho những người không phải công dân. Điều này không bao gồm các vụ bạo lực gia đình—luôn có sự giúp đỡ trong trường hợp đó—nhưng sự hỗ trợ không mở rộng đến vấn đề nhà ở, và các cơ quan nhận nguồn vốn từ bang đã phải rút lại sự giúp đỡ của mình,” bà Rose nói.
“Vì vậy, trung tâm nhỏ của chúng tôi đã chứng kiến sự gia tăng số người cần giúp đỡ trên mọi phương diện, nhưng đặc biệt là về vấn đề nhà ở,” bà cho biết.
Trong những trường hợp này, NNC có thể giúp sắp xếp các chuyến bay trở lại New Zealand, mang đến cho khách hàng cơ hội thứ hai để xây dựng lại cuộc sống tại quê nhà.
“Mọi việc bắt đầu bằng một cuộc trò chuyện về hoàn cảnh của họ để chúng tôi nắm bắt được họ đang ở đâu và làm thế nào họ rơi vào tình cảnh đó. Cuối cùng, chúng tôi hỏi họ thực sự muốn điều gì xảy ra hoặc họ muốn ở đâu,” bà Rose nói.
“Công việc của chúng tôi sau đó là cung cấp thông tin và đưa ra tất cả các lựa chọn dành cho họ tại đây, bao gồm cả phương án quay trở về New Zealand.”
Bà cho biết những cuộc trò chuyện này diễn ra khoảng hai đến ba lần một tuần, mặc dù hầu hết mọi người cần thời gian để cân nhắc các lựa chọn trước khi quyết định hành động.
“Tại thời điểm đó, nếu họ chọn quay về New Zealand, trước tiên chúng tôi sẽ giới thiệu họ đến tổ chức Homeward hoặc Tổ chức Di cư Quốc tế.
“Nếu họ bị từ chối và quay lại với chúng tôi, khi đó chúng tôi sẽ bắt đầu quy trình cấp quỹ cứu trợ khẩn cấp của riêng mình. Chúng tôi thực hiện việc này trung bình khoảng một hoặc hai lần mỗi tháng.”
Trước khi sắp xếp các chuyến bay, trung tâm xem xét kỹ lưỡng hoàn cảnh của khách hàng, bao gồm việc liệu họ có sự hỗ trợ khác hoặc cơ hội việc làm ở nơi nào khác tại Úc hay không, đồng thời yêu cầu các bằng chứng như sao kê ngân hàng, thư từ cơ quan an sinh xã hội Centrelink hoặc giấy tờ tùy thân.
Sau khi các chuyến bay được sắp xếp xong, NNC vẫn tiếp tục hướng dẫn về các dịch vụ hỗ trợ tại New Zealand.
“Tôi sẽ cung cấp cho họ chi tiết về tất cả các dịch vụ hỗ trợ tại khu vực họ sẽ quay về [ở New Zealand], bao gồm cả những gì cơ quan Công việc và Thu nhập New Zealand sẽ yêu cầu, nhưng nhìn chung mọi người thường trở về quê quán hoặc gia đình và sẽ tự sắp xếp hỗ trợ khi họ tới nơi,” bà Rose nói.
Sự di cư xuyên eo biển Tasman này cũng mang lại những hệ lụy xã hội nghiêm trọng.
Nghiên cứu cho thấy tuổi thọ trung bình của những cư dân sinh ra tại New Zealand đang sống tại Úc thấp hơn từ 7 đến 8 năm so với những người sinh ra tại Úc.
Tình trạng bất ổn về nhà ở và tài chính đang lan rộng, cùng với đó là sự phân biệt đối xử phổ biến, khiến gần một nửa số người New Zealand tại Úc cho biết họ cảm thấy mình không thuộc về nơi này.
Bất chấp những thách thức, NNC đã trở thành một nhịp cầu thiết yếu cho những người gặp khó khăn, cung cấp sự hỗ trợ thiết thực đồng thời giúp khách hàng tìm hiểu hệ thống chính phủ ở cả Úc và New Zealand.
Bà Rose cho biết trung tâm làm việc chặt chẽ với Cao ủy New Zealand, tư vấn về các trường hợp phức tạp và cảnh báo các quan chức về những xu hướng mới phát sinh.
Lời khuyên của bà dành cho những người có ý định di cư rất thẳng thắn: hãy chuẩn bị sẵn sàng.
“Hãy nghiên cứu kỹ và chuẩn bị sẵn sàng để tự túc về tài chính trong ít nhất ba tháng,” bà Rose nói.
“Đừng chỉ dựa dẫm vào thông tin từ gia đình hoặc bạn bè ở đây, hãy tự mình tìm hiểu. Hãy hiểu rằng đây không phải là đất nước của chúng ta và xét trên mọi phương diện, đây là một quốc gia xa lạ.
“Liệu bạn có đi đến Ý mà không mang theo tiền và không có một kế hoạch nào không?”
Theo nzherald.co.nz - Hani Dang