Sát hạch viên lái xe bị đình chỉ công tác lên tiếng phản bác kết luận của Cơ quan Giao thông Vận tải New Zealand (NZTA). Bà khẳng định mọi bài thi mình chấm đều "công bằng" và "minh bạch", đồng thời cho rằng cơ quan chức năng đang quá lệ thuộc vào "những con số thống kê vô cảm".
Tác giả: Sam Sherwood | Báo RNZ
NZTA đang ráo riết mở rộng điều tra, dẫn đến việc 16 sát hạch viên lái xe (DTO) bị đình chỉ và 7 người khác bị tạm dừng công việc trên toàn quốc. Cuộc điều tra tập trung vào các bất thường về kết quả thi bằng lái xe hạng nhẹ và xe tải hạng nặng, khiến khoảng 650 tài xế phải đăng ký sát hạch lại.
Một trong những sát hạch viên chịu án phạt là bà Michaela Howe, làm việc tại hai trung tâm VTNZ ABC Manukau và VTNZ Sylvia Park (Auckland). Tháng 7 vừa qua, bà Howe nhận thông báo đình chỉ công tác khẩn cấp từ NZTA do phát hiện "tỷ lệ thí sinh thi đỗ chênh lệch quá lớn" so với mức trung bình toàn quốc.
Cụ thể, thông báo của NZTA nêu rõ: "Tỷ lệ đỗ trung bình trong các bài thi do bà chấm cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của các sát hạch viên khác. Mức chênh lệch đặc biệt nghiêm trọng ở nhóm thí sinh có quốc tịch Philippines và ở mức đáng quan ngại với thí sinh đến từ Trung Quốc. Tỷ lệ đỗ cao bất thường này khó có thể xảy ra do ngẫu nhiên, cho thấy quy trình chấm thi của bà đang gặp vấn đề."
Tỷ lệ đỗ "vượt trội" so với mặt bằng chung
Mới đây, NZTA đã chính thức quyết định tước chứng nhận sát hạch viên (chứng nhận O) của bà Howe, cấm bà tiếp tục công việc này.
Trưởng bộ phận Quản lý Rủi ro Quy chế, Hiệu suất và Phân tích của NZTA, bà Jodi Mitchell, khẳng định kết quả phân tích thống kê đã được đối chiếu kỹ lưỡng với các bằng chứng liên quan.
"Dựa trên dữ liệu hiện có, NZTA nhận thấy kết quả thi bất thường này xuất phát từ sự khác biệt trong cách thức tiến hành bài thi, trừ khi có bằng chứng đáng tin cậy khác chứng minh ngược lại. Việc một số tài xế được cấp bằng khi chưa đạt kỹ năng yêu cầu gây tiềm ẩn rủi ro lớn đối với an toàn giao thông," bà Mitchell nhấn mạnh.
Cơ quan quản lý giải thích thêm: Các bài thi sát hạch được thiết kế đồng bộ trên toàn quốc nhằm đảm bảo tính thống nhất. Do đó, sự chênh lệch tỷ lệ đỗ giữa các sát hạch viên phải phản ánh năng lực của thí sinh chứ không phải do tay nghề hay tiêu chuẩn chấm thi khác nhau. Thí sinh từ cùng một quốc gia thường có thói quen lái xe tương đồng, nên việc so sánh theo quốc tịch mang lại thước đo chính xác hơn.
Trước đó, bà Howe giải trình rằng tỷ lệ đỗ cao là do đặc thù tại các địa điểm làm việc, bao gồm lưu lượng và đặc điểm nhân khẩu học của người đăng ký. Tuy nhiên, NZTA đã bác bỏ lập luận này.
Số liệu thực tế cho thấy tỷ lệ thí sinh thi đỗ dưới sự chấm điểm của bà Howe vượt xa mức trung bình tại các trung tâm:
• Thí sinh gốc Trung Quốc: Tỷ lệ đỗ do bà Howe chấm đạt 72% tại ABC Manukau (so với trung bình trung tâm là 35%) và 76% tại Sylvia Park (so với trung bình trung tâm là 57%).
• Thí sinh gốc Philippines: Tỷ lệ đỗ đạt 52% tại ABC Manukau (trung bình trung tâm 28%) và 77% tại Sylvia Park (trung bình trung tâm 42%).
Bên cạnh việc tước chứng nhận sát hạch viên, chứng nhận Hướng dẫn viên lái xe của bà Howe hiện cũng đang bị tạm dừng. NZTA cho biết sẽ xem xét khôi phục quyền hướng dẫn nếu bà hoàn thành khóa đào tạo bổ sung và cam kết giải quyết các xung đột lợi ích.
"Tôi hoàn toàn bàng hoàng và sụp đổ"
Chia sẻ với phóng viên RNZ, bà Howe không giấu nổi sự thất vọng: "Tôi luôn coi trọng trách nhiệm của mình. Quyết định đình chỉ đột ngột như một cú sốc lớn. Tôi thực sự giận dữ và đau đớn khi công việc đam mê của mình bị tước bỏ mà NZTA chưa từng ngồi lại trao đổi, dự giờ hay thực hiện một cuộc kiểm tra thực tế nào."
Bà Howe chỉ trích NZTA chỉ dựa vào "những con số thống kê vô cảm" mà bỏ qua bối cảnh thực tế tại các trạm kiểm định đông đúc như Manukau hay Sylvia Park.
"Tôi chưa bao giờ gian dối hay tiếp tay cho bất kỳ ai để làm sai lệch kết quả. Mỗi bài thi tôi thực hiện đều công bằng, minh bạch và đánh giá đúng năng lực thực tế của người lái xe ngay tại thời điểm thi," bà khẳng định.
Phản hồi chính thức từ NZTA
Đại diện NZTA cho biết kết quả phân tích chuyên sâu cho thấy tỷ lệ đỗ của nhóm thí sinh gốc Philippines do bà Howe chấm đạt 70,2% (so với trung bình toàn quốc là 40,1%), và nhóm thí sinh gốc Trung Quốc đạt 75,9% (so với trung bình toàn quốc là 47,3%).
NZTA khẳng định đã trưng trưng cầu ý kiến từ chuyên gia thống kê độc lập bên ngoài để đảm bảo tính khách quan. Kết quả kiểm tra khẳng định những biến động này vượt xa ranh giới của sự ngẫu nhiên tự nhiên. Kết hợp với sự chênh lệch lớn so với mặt bằng trung tâm, NZTA kết luận bà Howe không còn đáp ứng đủ tiêu chuẩn về độ tin cậy để tiếp tục đảm nhận vai trò sát hạch viên.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang


