George Gee gần như cuối tuần nào cũng ở ngôi nhà nghỉ của mình tại một khu đất thấp trên đường Ōakura Road.
Chính khu dân cư này là một trong những nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất trong trận lũ ở Northland, khiến nhiều cộng đồng bị cô lập, nhà cửa bị phá hủy và không ít người rơi vào cảnh trắng tay.
George và Toni Gee tại ngôi nhà nghỉ của gia đình. Ảnh: RNZ/Peter de Graaf“Khoảng 4 giờ sáng nay, mưa rất, rất lớn, kèm theo sấm sét,” ông Gee kể. “Sau đó chúng tôi thức dậy và thấy nước đổ xuống ào ạt — mực nước cứ dâng lên, dâng lên không ngừng.”
“Chúng tôi đứng trên boong nhà thì bất ngờ nước bắt đầu sủi lên xuyên qua sàn. Nhìn vào bếp thì thấy nước đã ngập kín, nước ở khắp mọi nơi.”
Nước ngập khoảng 10cm khắp khu bếp nhà ông Gee, nhưng tại các cabin — nơi con cháu ông lưu trú — mực nước gần 1 mét, cao hơn cả giường ngủ.
Con trai ông đã mang máy phát điện từ Whangārei lên, để gia đình có thể bắt đầu xịt rửa lớp bùn dày, dính phủ khắp nhà.
Ông Gee cho biết toàn bộ thảm trong nhà phải tháo bỏ, trong khi hàng xóm của ông buộc phải đem ghế sofa, tủ lạnh và giường ngủ ra bãi rác vì hư hỏng do lũ.
Ông nói mực nước đã dâng cao tới hàng rào gỗ bên trong các căn hộ liền kề.
“Lượng nước khổng lồ trong thời gian rất ngắn… chỉ khoảng bốn tiếng đồng hồ, cực kỳ nhanh,” ông Gee xúc động nói.
“Tất cả các ngôi nhà dẫn vào Ōakura đều bị ngập. Nhiều xe ô tô sẽ phải kéo đi và đem bỏ, vì chúng đã bị ngập hoàn toàn trước khi được di dời.”
Gia đình ông Gee đã hỗ trợ dọn dẹp và liên hệ công ty bảo hiểm.
Một căn nhà nghỉ nhỏ (bach) nằm trong hồ tại Ōakura. Ảnh: RNZ/Peter de GraafThuyền nổi trong gara
Dấu vết tàn phá của lũ vẫn hiện hữu khắp cộng đồng thị trấn biển nhỏ này, và ngôi nhà nghỉ của Shanne McInnes cũng không ngoại lệ.
“Chúng tôi đang nằm nghỉ, nghe tiếng mưa thì chuông báo động xe vang lên. Khi dậy kiểm tra thì mọi thứ đã ngập nước… tất cả, tất cả đều chìm trong nước.”
Ông McInnes phát hiện chiếc xe bán tải Holden của mình nằm trong làn nước sâu gần 1 mét, khoang điều khiển bị ngập hoàn toàn.
Ông cho biết ngôi nhà của mình cao hơn một chút, nhưng gara thì không.
“Mọi thứ đều nổi lên, kể cả chiếc thuyền đặt trên rơ-moóc.”
Shane McInnes trong gara của mình. Ảnh: RNZ/Peter de GraafMới sống ở Ōakura được một năm, nhưng ông McInnes nói rằng những người hàng xóm chưa từng chứng kiến trận lũ nào như thế này.
“Thật điên rồ… không phải là cách dễ chịu để bắt đầu một ngày mới,” ông nói.
Những gì còn lại của nhà sinh hoạt cộng đồng
Bùn đất, cây cối và mảnh vỡ cũng tàn phá Nhà sinh hoạt cộng đồng Ōakura.
Không gian sinh hoạt chung của người dân bị một vụ sạt lở đâm sập bức tường phía sau. Nước bùn tiếp tục tràn ra qua cửa trước của hội trường nhiều giờ sau khi sạt lở xảy ra.
Nhà sinh hoạt cộng đồng Ōakura bị tàn phá nặng nề do lũ. Ảnh: RNZ/Peter de GraafCông trình này mới được lợp lại mái và cải tạo khoảng 18 tháng trước, sau một chiến dịch gây quỹ lớn của cộng đồng.
Rātu Hiku, người sống tại vịnh Ohawini gần đó, gọi đây là “một thảm kịch”.
“Nó để lại sự tàn phá dọc theo các vịnh… rất nhiều thiệt hại ở khu vực này.
“Nhà sinh hoạt cộng đồng bị tàn phá nghiêm trọng bởi vụ sạt lở lớn từ phía sau, đó thực sự là một mất mát với cộng đồng địa phương.”
Rātu Hiku tại Nhà sinh hoạt cộng đồng Ōakura. Ảnh: RNZ/Peter de GraafTuy vậy, ông Hiku vẫn giữ tinh thần lạc quan, tin rằng cộng đồng sẽ vượt qua chặng đường khó khăn phía trước.
“Chúng tôi là một cộng đồng mạnh mẽ, luôn gắn kết và sẽ cùng nhau tiến lên.
“Từng ngày một… tôi tin rằng rồi mọi người sẽ cùng nhau tìm ra giải pháp.”
Ông Hiku cho biết lần gần nhất ông chứng kiến thiệt hại tương tự trong khu vực là cơn bão Gabrielle năm 2023.
Chưa có kế hoạch giảm thiểu ngập lụt
Donna Kerridge, một cư dân Ōakura, cho rằng khu dân cư này đang thiếu một kế hoạch giảm thiểu ngập lụt.
“Những ngôi nhà chưa từng bị ngập trước đây giờ cũng bắt đầu bị ngập. Các căn nhà đối diện chúng tôi, trước kia không hề ngập, nay đều ngập khắp nhà.”
Bà Kerridge cho biết toàn bộ tầng trệt ngôi nhà của bà đã bị cuốn trôi, khi nước dâng qua cả bệ cửa sổ.
“Phòng ngủ, phòng tắm của chúng tôi đầy bùn. Bùn ngập qua bồn rửa, bám kín tường, mực nước lũ dâng cao tới ngang ngực.”
Donna Kerridge trong ngôi nhà bị hư hại do nước. Ảnh: RNZ/Peter de GraafNữ thầy thuốc Māori cho biết bà ước gì có thể cứu được những cuốn sách và bản thảo ‘không thể thay thế’ về y học truyền thống của người Māori.
“Đó sẽ là thứ đầu tiên chúng tôi cứu nếu có mặt ở đây. Thật sự là một cú sốc lớn.”
Bà hy vọng vẫn có thể giữ lại và phục hồi được một phần số sách này.
Theo rnz.co.nz – Anna Nguyen