Một doanh nhân tại Auckland đã được tòa án xem xét khoan hồng sau khi thừa nhận tìm cách buôn lậu hơn 2,6 triệu điếu thuốc lá chợ đen vào New Zealand và xuất khẩu trái phép hàng nghìn thiết bị vape sang Australia, với lý do khó khăn tài chính và áp lực văn hóa.
Wei Xu, cùng với một phiên dịch tiếng Trung, xuất hiện tại Tòa án Quận North Shore để nghe tuyên án sau khi nhận tội gian lận Hải quan. Ảnh: Craig Kapitan.Giới chức cho biết các lệnh khám xét đã được thực thi tại nhà riêng của Wei Xu ở Coatesville và cơ sở kinh doanh của ông tại Rosedale vào tháng 10/2024, sau khi Hải quan chặn giữ ba lô hàng đáng ngờ từ nước ngoài.
Nếu các kế hoạch trót lọt, Nhà nước có thể đã thất thu gần 4 triệu NZD tiền thuế và phí.
Tuần trước, Hải quan đề nghị mức án tù giam khi Xu, 42 tuổi, ra hầu tòa tại Tòa án Quận North Shore để tuyên án. Công tố viên Crown, bà Renee Zhang, lập luận rằng quy mô vi phạm lớn, có tính toán trước và mang yếu tố tội phạm xuyên biên giới đòi hỏi một bản án mang tính răn đe.
Tuy nhiên, Thẩm phán Paul Murray cuối cùng đồng ý với lập luận của luật sư bào chữa Graeme Newell rằng án quản thúc tại gia là hình phạt phù hợp hơn, xét đến hoàn cảnh cá nhân và các yếu tố giảm nhẹ khác của bị cáo.
Khó khăn tài chính và áp lực gia đình
Luật sư Newell cho biết Xu bị cuốn vào “viễn cảnh kiếm tiền nhanh” trong bối cảnh liên tiếp gặp khó khăn tài chính kể từ đại dịch Covid-19. Bị cáo rơi vào tuyệt vọng khi cố gắng nuôi vợ con và duy trì các hợp đồng thuê bất động sản mà ông không còn đủ khả năng chi trả.
“Tuổi thơ nghèo khó đã định hình con người anh,” Thẩm phán Murray nhận định khi đề cập đến việc cha mẹ Xu từng là lao động nghèo tại Trung Quốc. “Anh luôn cảm thấy áp lực phải thành công và mang mặc cảm tự ti vì xuất thân khiêm tốn.”
Tòa ra lệnh cho Xu, người chưa từng có tiền án, chấp hành 11 tháng quản thúc tại gia.
Ngụy trang bằng cát vệ sinh mèo và khăn mặt
Xu đã sinh sống tại New Zealand 18 năm và thành lập công ty RMPS International Limited vào năm 2016. Doanh nghiệp này hoạt động hợp pháp trong các lĩnh vực vận chuyển hàng hóa, lưu kho và làm thủ tục hải quan.
Tuy nhiên, trong năm 2024, nhà chức trách bắt đầu phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Vụ việc đầu tiên là một lô hàng 24.000 thiết bị vape được giấu trong các tấm ván sàn, gửi từ New Zealand sang Australia vào tháng 9/2024. Dù New Zealand không áp thuế hải quan với vape, Australia lại có quy định đánh thuế, khiến lô hàng bị từ chối và trả lại.
Cũng trong tháng đó, lô hàng đầu tiên trong ba lô chứa thuốc lá lậu cập cảng New Zealand thông qua doanh nghiệp của Xu. Trên khai báo, hàng hóa được ghi là “đồ gia dụng”, nhưng bên trong có tới 596.000 điếu thuốc lá và 187kg thuốc lá sợi.
Khoảng một tháng sau, một lô hàng từ Trung Quốc được khai báo là cát vệ sinh cho mèo và khăn mặt, nhưng thực tế chứa 560.000 điếu thuốc lá không khai báo. Vài ngày sau đó, một lô hàng từ Campuchia, được cho là chứa mỹ phẩm, lại bị phát hiện có 1,5 triệu điếu thuốc lá lậu.
Không lâu sau, lệnh khám xét được ban hành.
Chủ doanh nghiệp nhập khẩu Wei Xu đứng trước vành móng ngựa tại Tòa án Quận North Shore trong phiên tuyên án vào tháng 1/2026, sau khi thừa nhận âm mưu buôn lậu hàng triệu điếu thuốc lá vào New Zealand. Ảnh: Craig Kapitan.Bằng chứng và lời thú tội
Trong buổi thẩm vấn cùng ngày khám xét, Xu khẳng định không biết các lô hàng chứa hàng cấm và cho rằng mình bị một người tên “Andy”, quen tại Trung Quốc một năm trước, lừa gạt.
Tuy nhiên, các bằng chứng thu thập được trong quá trình khám xét cho thấy Xu có nhận thức rõ về số thuốc lá lậu. Sau đó, ông đã nhận tội đối với toàn bộ các cáo buộc.
“Gia đình mới là yếu tố quyết định”
Xu đối mặt với mức án tối đa lên tới 5 năm tù và phạt tiền 20.000 NZD cho ba tội danh gian lận doanh thu hải quan. Ông cũng có thể bị phạt tù tới 6 tháng cho nhiều tội danh khác, bao gồm nhập khẩu hàng cấm và cố ý khai báo sai thông tin xuất nhập khẩu.
Luật sư bào chữa cho biết nguy cơ tái phạm của Xu được đánh giá là thấp, miễn là ông tiếp tục được hỗ trợ tâm lý. Xu cũng đã thể hiện sự ăn năn bằng việc quyên góp 5.000 NZD cho từ thiện và đã từng bị tạm giam một tháng trước khi được tại ngoại.
Phía công tố nhấn mạnh rằng đây là hành vi phạm tội tinh vi, mang động cơ lợi nhuận, với khoảng 150.000 NZD tiền mặt được nộp vào ATM trong thời gian diễn ra các lô hàng nhập khẩu.
Sau khi xem xét các yếu tố giảm nhẹ như nhận tội sớm, thái độ hối lỗi, nhân thân tốt và tác động của án tù đối với các con của bị cáo, thẩm phán đưa ra mức án sơ bộ là 2 năm tù.
Tuy nhiên, bản án này được chuyển thành 11 tháng quản thúc tại gia, kèm theo 6 tháng giám sát sau thời gian chấp hành án, do Xu vẫn là người chăm sóc chính và nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình.
“Hoàn cảnh gia đình của anh thực sự là yếu tố tạo nên sự khác biệt,” Thẩm phán Murray nói, nhấn mạnh rằng việc bỏ tù Xu “sẽ đồng nghĩa với trừng phạt cả gia đình anh vì hành vi của anh”.
Theo nzherald.co.nz – Noo Thuyen

