Bà Anna Kominik mong muốn Auckland được biết đến là một thành phố chứng minh được rằng: bạn có thể xây dựng một đô thị có sức cạnh tranh toàn cầu, thu nhập cao mà vẫn là một nơi đáng sống tuyệt vời.
Bà cho rằng lâu nay, các cuộc thảo luận về tăng trưởng thường bị đóng khung thành một cuộc đối đầu giữa lợi ích doanh nghiệp và phúc lợi cộng đồng.
“Ấy vậy mà, thu nhập cao hơn, dịch vụ công tốt hơn và cơ sở hạ tầng vững chắc hơn không phải là những ‘nạn nhân’ bị hy sinh cho tăng trưởng. Chúng chính là mục đích của tăng trưởng,” bà Kominik khẳng định.
Là giám đốc và cố vấn trưởng của tổ chức Growth New Zealand, bà Kominik tin rằng những điểm khác biệt thực sự của Auckland vô cùng thuyết phục.
Anna Kominik là thành viên của Growth New Zealand, một nhóm phi đảng phái gồm những người New Zealand tâm huyết và giàu kinh nghiệm, thúc đẩy một tương lai nơi tăng trưởng đồng nghĩa với phúc lợi kinh tế, xã hội và môi trường bền vững, được chia sẻ trong toàn cộng đồng.
“Đây là một trong những thành phố đa dạng về sắc tộc nhất so với các đô thị cùng quy mô trên Trái đất. Chúng ta có một nền kinh tế Māori đang tăng trưởng nhanh hơn nền kinh tế chung của New Zealand, đại diện cho một mô hình chủ nghĩa tư bản bản địa đặc trưng mà thế giới đang ngày càng ngưỡng mộ. Và chúng ta có một bảng thành tích vượt trội trong việc tạo ra các công ty đẳng cấp thế giới.”
Bà Kominik cho rằng điểm kết nối tất cả những điều này chính là sự đa dạng của Auckland – thứ mà bà gọi là một tài sản tạo ra năng suất, chứ không chỉ là một giá trị đạo đức xã hội.
“Những thành phố khai phóng được toàn bộ tiềm năng sáng tạo và kinh tế của mọi tầng lớp nhân dân luôn có thành tích vượt xa những nơi không làm được điều đó.”
Tuy nhiên, khi đặt cạnh các đối thủ đầy tham vọng toàn cầu như Vancouver hay Singapore, bà Kominik nhận định Auckland vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự rõ ràng.
“Tôi không chắc Auckland đã quyết định được mình muốn trở thành gì. Và sự do dự đó đang gây ra tổn thất, không chỉ về kinh tế mà còn về mặt xã hội.”
Bà lập luận rằng những thành phố có bản sắc rõ ràng sẽ xây dựng được “niềm tin dân sự” – một câu chuyện chung giúp thu hút nhân tài, tạo dựng lòng tin và duy trì cam kết dài hạn mà những cuộc chuyển mình đầy tham vọng đòi hỏi.
“Cảm giác đồng lòng về mục tiêu chung đó bản thân nó là một dạng vốn, và Auckland vẫn đang trong quá trình tích lũy nó,” bà nói.
Dữ liệu kinh tế gần đây càng củng cố thêm thách thức đó. GDP bình quân đầu người của Auckland đã sụt giảm trong năm tính đến tháng 3/2024 và khả năng cao là cả năm 2025 – đợt co hẹp bình quân đầu người kéo dài đầu tiên kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
“Những con số đó không hề trừu tượng đối với những người dân Auckland đang buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn hơn về thực phẩm, nhà ở, giao thông và y tế,” bà chia sẻ.
“Áp lực kinh tế không chỉ nằm gọn trong các con số — nó xói mòn lòng tin, sự tương trợ và sự tham gia dân sự hàng ngày vốn là nền tảng hỗ trợ cộng đồng và sự thịnh vượng thăng hoa.”
Các lỗ hổng về cơ sở hạ tầng càng làm vấn đề thêm trầm trọng. Bà Kominik chỉ ra sự chậm trễ trong hệ thống vận tải nhanh, những bất định kéo dài về cảng biển, và sự thiếu hụt nguồn vốn cho giai đoạn tăng trưởng khiến các công ty thành công bị đẩy ra nước ngoài.
Trong bối cảnh đó, bà lập luận rằng Auckland cần đối xử với tăng trưởng như một hệ thống thay vì là một tập hợp các giải pháp chắp vá rời rạc.
“Bạn không thể sửa lỗi thị trường vốn nếu không giải quyết được vấn đề nhân tài. Bạn không thể giữ chân nhân tài nếu không giải quyết vấn đề nhà ở. Bạn không thể thu hút những nhà sáng lập có tham vọng toàn cầu nếu thiếu cơ sở hạ tầng giúp thành phố trở nên đáng sống.”
Bà chỉ ra một số ưu tiên chính:
● Cơ sở hạ tầng: “Các thành phố năng suất được xây dựng xung quanh giao thông công cộng như một xương sống vật lý giúp mọi thứ khác trở nên khả thi,” bà nói, đồng thời thúc giục việc bàn giao dự án City Rail Link và đưa ra các quyết định nhanh hơn cho giai đoạn tiếp theo của vận tải nhanh.
● Vốn: Các công ty tại Auckland đang chạm trần ở giai đoạn gọi vốn Series B, thường buộc phải ra nước ngoài để mở rộng quy mô. Bà cho rằng việc chuyển hướng dù chỉ một phần nhỏ trong khoảng 110 tỷ NZD của quỹ KiwiSaver vào các công ty tăng trưởng trong nước “sẽ mang tính đột phá”.
● Nền kinh tế Māori: “Có một kịch bản cho câu chuyện tăng trưởng của Auckland nơi vốn của người Māori và đầu tư toàn cầu giao thoa theo những cách thực sự đặc biệt,” bà nói, đồng thời chỉ ra các bộ tộc (iwi) là những nhà đầu tư dài hạn dày dặn kinh nghiệm với mối quan tâm ngày càng tăng vào công nghệ và năng lượng sạch.
● Kỹ năng: Bà Kominik tin rằng Auckland nên đặt mục tiêu trở thành “thành phố am hiểu AI nhất tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong vòng 5 năm tới” – không phải như một sáng kiến công nghệ, mà là một chiến lược về tiền lương và năng suất, tập trung ngay lập tức vào việc nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động hiện tại.
Nền tảng của tất cả những điều này chính là nhân tài.
“Thứ nhất, thu nhập toàn cầu: xử lý thị thực nhanh, bồi thường bằng cổ phần có tính cạnh tranh, và một bệ phóng thực sự với các kết nối thực tế cùng khả năng tiếp cận vốn sớm,” bà nói.
“Thứ hai, ngăn chặn dòng người rời đi bằng cách điều chỉnh các thiết lập cấu trúc xoay quanh thuế, nhà ở và dịch vụ vốn đang cản trở mọi người ở lại; và thứ ba, khai phóng tài năng hiện hữu khắp thành phố và trong cộng đồng người Auckland ở nước ngoài.”
Bà cho rằng cộng đồng người New Zealand đông đảo ở hải ngoại nên được xem như một mạng lưới kinh tế thay vì là một sự mất mát. “Sau cùng, chúng ta muốn New Zealand là nơi mà con cái chúng ta muốn ở lại.”
Nếu những thiết lập đó thay đổi, thành quả đạt được sẽ rất hữu hình.
Bà Kominik mô tả một Auckland “thực tế, không phải viễn tưởng” trong 10 đến 15 năm tới: một thành phố khoảng 2,2 triệu dân, được kết nối tốt hơn bởi hệ thống vận tải nhanh hoạt động hiệu quả, với khu trung tâm sôi động hơn và hạ tầng liên kết cảng biển, vùng ngoại ô và các khu đổi mới sáng tạo.
Đó sẽ là một hệ sinh thái công nghệ và công nghệ sạch tạo ra chu kỳ ổn định các công ty có tầm ảnh hưởng toàn cầu, được hỗ trợ bởi nguồn vốn nội địa sâu hơn, cùng với nền kinh tế Māori vượt ngưỡng 100 tỷ NZD và tích cực đồng đầu tư trên khắp các lĩnh vực hạ tầng và công nghiệp.
Quan trọng hơn, bà nói, sự tăng trưởng sẽ được cảm nhận rộng rãi hơn.
“Gần 1 trong 5 trẻ em Auckland đang lớn lên trong các hộ gia đình trải qua cảnh thiếu thốn vật chất,” bà chia sẻ. “Mỗi người dân Auckland không phát huy được tiềm năng đều đại diện cho một sự mất mát về thịnh vượng – cho chính cá nhân họ và cho cả cộng đồng.”
Trên quỹ đạo đó, danh tiếng toàn cầu của Auckland sẽ tự khắc theo sau.
Bà Kominik tin rằng vào khoảng năm 2040, Auckland có thể là thành phố mà người dân khắp Châu Á - Thái Bình Dương nhắc đến theo cách họ nói về Zurich hay Amsterdam ngày nay.
“Nhỏ hơn những gã khổng lồ, nhưng sắc bén hơn, đáng sống hơn và thực sự đẳng cấp thế giới ở những lĩnh vực mà nó đã chọn ưu tiên – một thành phố nơi câu chuyện tăng trưởng và câu chuyện phúc lợi là một.”
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang