Một hệ thống cấp phép mới hiện đã được áp dụng cho các phương tiện sử dụng tuyến đường hẻo lánh phổ biến dẫn vào khu di tích lịch sử Macetown.
Thị trấn khai thác mỏ cũ này nằm sâu trong một thung lũng, cách Arrowtown (gần Queenstown) khoảng 15 km dọc theo một con đường gập ghềnh về phía bắc.
Khu vực này thu hút những người cắm trại, người đạp xe địa hình, người lái xe hai cầu (4WD) và các đơn vị điều hành tour du lịch thương mại.
Sau khoảng 18 tháng lập kế hoạch, hệ thống hiện yêu cầu các xe ô tô và mô tô đã đăng ký phải trả 40 NZD cho mỗi lần ghé thăm, riêng người dân địa phương có thể mua thẻ thông hành năm.
Dự án được dẫn dắt bởi Kevin Marlow, người đứng đầu Dự án Tiếp cận Macetown, phối hợp với các bộ tộc bản địa (mana whenua), chủ đất và các nhóm giải trí theo một thỏa thuận chính thức.
“Mục đích toàn bộ của việc này là để bảo tồn quyền tiếp cận và đảm bảo chúng tôi có thể duy trì con đường vào Macetown luôn mở cửa cho mọi người dùng trong tương lai,” ông nói.
Trọng tâm của dự án là duy trì quyền tiếp cận, giảm thiểu tình trạng xuống cấp, cải thiện an toàn, ngăn chặn hành vi phá hoại và bảo vệ các đặc điểm di sản.
Mặc dù thường được gọi là đường bộ, nhưng đường Macetown về mặt pháp lý không phải là một con đường công cộng. Ủy ban Tiếp cận Ngoài trời cho biết đây là một đường mòn băng qua trang trại, nằm trên sự đan xen phức tạp giữa đất tư nhân, đất bảo tồn, dải đất ven biên và lòng sông thuộc quyền quản lý của Vương miện.
Người phát ngôn Richard Ryall cho biết: "Đây là một tình huống rất độc đáo mà chúng tôi đang có ở đây với nhiều chủ đất và các bên liên quan khác nhau. Nhưng đây có thể là một mô hình dễ dàng sao chép cho những nơi khác trên khắp New Zealand."
Hệ thống mới bao gồm một cổng có khóa, camera giám sát (CCTV) và nhận diện biển số xe, với các điều kiện được thiết kế để kiểm soát số lượng phương tiện và gây quỹ cho việc bảo trì, nâng cấp.
Ông nói: “Cái cổng là cách chúng tôi kiểm soát lượng người ra vào… đảm bảo an toàn khi sử dụng và cũng giúp chúng tôi gây quỹ để tái đầu tư vào việc bảo trì và cải thiện con đường.”
Marlow cho biết những kẻ phá hoại cũng là một vấn đề nhức nhối trong suốt những năm qua.
“Có rất nhiều hành vi phá hoại môi trường đã xảy ra, khi mọi người tự ý lấn tới, tự tạo ra các đường mòn mới của riêng họ và làm hư hại đất đai cùng cảnh quan xung quanh,” ông nói.
Việc có nguồn kinh phí ổn định cũng là một thách thức trong những năm gần đây.
Hội đồng Quận Queenstown Lakes (QLDC) đã cấp một khoản tài trợ một lần cho dự án do cộng đồng dẫn dắt này để khởi động cổng tiếp cận mới, thay vì một thỏa thuận bảo trì liên tục.
Trong một tuyên bố gửi tới 1News, hội đồng cho biết mặc dù con đường do QLDC quản lý, nhưng “nó nằm trong một bối cảnh sở hữu đất đai và quyền tiếp cận rất phức tạp”.
"Bất kỳ cách tiếp cận tương tự nào cũng sẽ được xem xét theo từng trường hợp cụ thể. Các yếu tố sẽ bao gồm tình trạng pháp lý của đất, quyền sở hữu, nghĩa vụ tiếp cận, bối cảnh nguồn vốn và lợi ích công cộng liên quan."
Công ty du lịch Nomad Safaris sẽ trả một khoản phí thương mại để sử dụng con đường cho các khách hàng trả phí của họ và đã cam kết hỗ trợ tài trợ.
Ủy ban Tiếp cận Ngoài trời cho biết họ chưa từng thấy bất cứ điều gì tương tự trên khắp cả nước.
Ryall có một lời khuyên cho những ai chưa chắc chắn về quyền tiếp cận đất đai.
“Lời khuyên tốt nhất tôi có thể dành cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu nơi nào họ có quyền truy cập miễn phí là hãy sử dụng Pocket Maps, một ứng dụng miễn phí mà bạn có thể cài đặt trên điện thoại của mình.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang