Các công nhân tại nhà máy luyện nhôm Tiwai Point (Southland) đã chính thức bỏ phiếu quyết định đình công từ thứ Hai tới. Động thái này diễn ra sau khi quá trình đàm phán giữa công đoàn và đơn vị chủ quản — tập đoàn đa quốc gia Rio Tinto — rơi vào bế tắc.
Tiwai Point, tại Southland. Ảnh: RNZ / Nate McKinnonCác thành viên của công đoàn E tū tại nhà máy nhôm New Zealand đã tham gia đàm phán thỏa thuận lao động từ năm 2024 nhưng chưa đạt được tiếng nói chung.
Cáo buộc về hành vi "chèn ép" công đoàn
Giám đốc E tū, ông Mat Danaher, chia sẻ với RNZ rằng tranh chấp này cốt lõi nằm ở quyền cơ bản của người lao động trong việc tổ chức và bảo vệ quyền lợi tập thể.
"Chúng tôi tin rằng việc không đạt được thỏa thuận là một chiến thuật chống công đoàn có tính toán," ông Danaher khẳng định. "Họ không muốn có một thỏa thuận lao động tập thể. Có vẻ như họ muốn công nhân làm việc dưới danh nghĩa cá nhân để dễ dàng áp đặt và tước đi tiếng nói chung của họ."
Ông Danaher cũng chỉ ra rằng Rio Tinto có "tiền sử" đối đầu với công đoàn, tương tự như các vụ đình công từng xảy ra tại Australia. Trong khi đó, năm 2025 là một năm lãi đậm của tập đoàn này với lợi nhuận sau thuế đạt 10 tỷ USD (khoảng 17 tỷ NZD). "Những công nhân duy trì vận hành Tiwai xứng đáng được chia sẻ xứng đáng từ sự thành công đó," ông nhấn mạnh.
Lập trường của Rio Tinto
Phản hồi trước các cáo buộc, đại diện Rio Tinto khẳng định nhà máy nhôm New Zealand luôn cung cấp các điều khoản và điều kiện làm việc cạnh tranh nhất trên thị trường Southland nói riêng và New Zealand nói chung.
Người phát ngôn của tập đoàn cho biết: "Chúng tôi sẽ tiếp tục thiện chí đàm phán với công đoàn và toàn thể nhân viên. Dự kiến, các bên sẽ quay lại bàn hòa giải vào ngày 20/5 tới."
Phía Rio Tinto cũng nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của họ là an toàn, bảo vệ môi trường và sự ổn định của cộng đồng địa phương. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, tập đoàn tự hào vẫn duy trì được các chế độ phúc lợi dẫn đầu thị trường cho đội ngũ nhân viên.
Dự kiến, khoảng 185 thành viên công đoàn E tū sẽ tham gia đình công rải rác vào các ngày 4, 6, 8 và 10 tháng 5.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen