Sự sụt giảm giá cổ phiếu của SpaceX là một lời cảnh tỉnh đắt giá đối với các nhà đầu tư New Zealand về những "cơn sốt" có thể xoay quanh một thương vụ niêm yết mới, theo nhận định của giới chuyên gia.
Elon Musk xuất hiện tại trận chung kết giải vô địch vật NCAA diễn ra vào ngày 22 tháng 3 năm 2025 ở Philadelphia. (Ảnh tư liệu) (Nguồn: Associated Press)Theo ghi nhận, giá cổ phiếu của công ty không gian này đã lao dốc từ mức đỉnh hơn 200 NZD xuống chỉ còn khoảng 135 NZD, thậm chí có thời điểm còn trượt xuống dưới mức giá chào bán lần đầu ra công chúng (IPO).
Cú sụt giảm mạnh này đã làm bốc hơi gần 1 nghìn tỷ NZD giá trị vốn hóa của công ty, đồng thời tước đi danh hiệu "tỷ phú nghìn tỷ" của nhà sáng lập Elon Musk.
Làn sóng FOMO và hệ lụy tới nhà đầu tư
Nhiều người dân New Zealand đã phải chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động giá cổ phiếu này. Nền tảng giao dịch Sharesies cho biết cổ phiếu SpaceX đã tạo ra sức hút khổng lồ trong đợt IPO cũng như ở các phiên giao dịch sau đó.
"Chúng tôi rất vui mừng với tỷ lệ phân bổ cổ phiếu giành được cho các nhà đầu tư đã đăng ký của mình," ông Leighton Roberts, đồng Giám đốc điều hành Sharesies chia sẻ vào giữa tháng trước. "Đây cũng là một lựa chọn phổ biến trong những ngày gần đây trên thị trường thứ cấp."
Giáo sư tài chính Aaron Gilbert từ Đại học Công nghệ Auckland (AUT) nhận định, SpaceX là một ví dụ điển hình của việc một công ty thu hút quá nhiều sự cường điệu từ dư luận.
• "SpaceX sở hữu một câu chuyện đầy cảm hứng, tiềm năng khổng lồ và sự phân hóa mạnh mẽ trong quan điểm, với rất nhiều nhà đầu tư tỏ ra cực kỳ lạc quan về tương lai của hãng."
• "Thêm vào đó, chỉ có khoảng 5% cổ phần của công ty được giao dịch công khai. Điều này khiến cho nhóm nhà đầu tư lạc quan dễ dàng tạo ra sức ảnh hưởng mạnh mẽ lên mức giá chào sàn ban đầu."
Ông Gilbert giải thích thêm, theo thời gian, khi cơ cấu cổ đông mở rộng, những nhà đầu tư với góc nhìn thận trọng hơn sẽ bắt đầu tác động lớn hơn đến việc định giá. Do đó, việc sự hào hứng ban đầu bị xẹp xuống là điều hoàn toàn bình thường.
Áp lực định giá và kỳ vọng tương lai
Giáo sư Gilbert nhấn mạnh, giá cổ phiếu về bản chất phản ánh các thông tin và kỳ vọng về tương lai.
Để giữ vững mức giá 200 NZD/cổ phiếu, các nhà đầu tư đòi hỏi rất nhiều tiềm năng tương lai của SpaceX phải trở thành hiện thực: dự án Starship phải thành công về mặt thương mại, Starlink phải trở thành nền tảng internet vệ tinh thống trị toàn cầu, và các dự án mới như trung tâm dữ liệu AI nổi phải tạo ra lợi nhuận khổng lồ.
Bên cạnh đó, bối cảnh kinh tế vĩ mô đang trở nên kém thuận lợi hơn. Nguy cơ lãi suất tăng cao kéo theo việc các nhà đầu tư cũng yêu cầu tỷ suất sinh lời lớn hơn.
"Bởi vì phần lớn giá trị của SpaceX phụ thuộc vào dòng tiền của nhiều năm tới, nên ngay cả những thay đổi nhỏ trong kỳ vọng về tăng trưởng, lợi nhuận hoặc lãi suất cũng có thể tác động lớn đến giá cổ phiếu hiện tại."
Ông cũng lưu ý: "Điều đáng nhớ là, ngay cả sau đợt điều chỉnh giảm giá gần đây, SpaceX rõ ràng vẫn không phải là một cổ phiếu rẻ. Các công ty đang được giao dịch ở mức bội số định giá rất cao (dù được đo bằng tỷ lệ giá trên doanh thu hay các chỉ số khác) sẽ có rất ít không gian để biện minh cho sự thất vọng."
Cổ phiếu "Cảm xúc" và chặng đường phía trước
Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, ban lãnh đạo SpaceX đã rung chuông mở cửa tại Nasdaq MarketSite ở New York, ăn mừng đợt IPO lịch sử. Công ty đã định giá hơn 555 triệu cổ phiếu ở mức 135 NZD/cổ phiếu, đưa SpaceX vào top 10 doanh nghiệp lớn nhất Phố Wall với mức định giá ngay dưới 1,8 nghìn tỷ NZD - vượt qua cả Tesla, Meta (công ty mẹ của Facebook) và Walmart.
Logo SpaceX được hiển thị trên một tòa nhà tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, bang Florida vào ngày 26 tháng 5 năm 2020. (Ảnh tư liệu) (Nguồn: Associated Press)Tuy nhiên, nhà phân tích chứng khoán cấp cao Aaron Ibbotson của Forsyth Barr cho rằng "cơn sốt" AI nói chung đã có dấu hiệu hạ nhiệt.
"SpaceX là một cổ phiếu mang đậm tính FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội). Khi nỗi sợ đó biến mất, sự hưng phấn cũng chìm xuống. Đây là loại cổ phiếu động lượng đích thực. Các cổ phiếu ít có sự gắn kết với các nền tảng cơ bản thường biến động chủ yếu dựa trên tâm lý thị trường."
Ông Dean Anderson, nhà sáng lập Kernel, đồng tình rằng việc sự hào hứng xoay quanh các đợt IPO dần nguội lạnh là điều thường thấy. Theo ông, hiện tại dòng tiền mua vào ban đầu đã giảm bớt, giá bắt đầu điều chỉnh hạ xuống.
Siêu tên lửa Starship của SpaceX phóng thử nghiệm từ bệ phóng ở bang Texas. (Nguồn: Associated Press)Do SpaceX đã được đưa vào một số chỉ số thị trường ngay lập tức, nhưng S&P sẽ không thêm mã này trong ít nhất 12 tháng tới, nên sẽ không có lực đỡ mua vào đáng kể từ các quỹ chỉ số trong thời gian ngắn hạn.
"Thời điểm quan trọng tiếp theo sẽ là lúc SpaceX công bố báo cáo tài chính hàng quý đầu tiên. Mọi người sẽ theo dõi sát sao: Starlink đang hoạt động tốt ra sao? Lộ trình cho X (Twitter) là gì? Bao nhiêu tiền đang được đổ vào cơ sở hạ tầng AI?" ông Anderson kết luận.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang