Cocaine đang ngày càng được buôn lậu nhiều hơn vào New Zealand thông qua cùng các tuyến đường vận chuyển vốn từ lâu đã được sử dụng cho ma túy đá (methamphetamine). Một nhà nghiên cứu về ma túy cảnh báo đây là những dấu hiệu ban đầu cho thấy một thị trường mới đang dần hình thành và cắm rễ.
Trung Mỹ và Mexico là điểm khởi đầu của các tuyến đường vận chuyển ma túy. (Ảnh: istock.com)Ông Chris Wilkins, nhà nghiên cứu về ma túy tại Đại học Massey, cho biết sự chuyển dịch này xuất phát từ tình trạng dư thừa nguồn cung trên toàn cầu. Sản lượng sản xuất cocaine đã tăng khoảng 4 lần kể từ năm 2014, làm tràn ngập các thị trường truyền thống ở châu Âu.
"Nguồn cung cocaine hiện nay quá lớn. Các tổ chức sản xuất và trùm buôn lậu đang tìm mọi cách để tối đa hóa lợi nhuận," ông Wilkins chia sẻ.
Nhà nghiên cứu này nhận định New Zealand đang trở thành mục tiêu trong chuỗi vận chuyển ma túy đá từ Trung Mỹ và Mexico, đi qua Bắc Mỹ cùng khu vực Thái Bình Dương — nơi các tổ chức tội phạm đứng sau cũng đồng thời kinh doanh cocaine.
"Chúng ngày càng tuồn nhiều cocaine vào các lô hàng này. Với việc New Zealand là một thị trường có giá trị cao, chiến lược đó hoàn toàn mang lại lợi nhuận lớn cho chúng," ông nói.
Thủ đoạn linh hoạt của tội phạm xuyên quốc gia
Ông Dominic Adams, Giám đốc điều hành mảng điều tra của Cơ quan Hải quan New Zealand, cho biết các nhóm tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia hoạt động rất cơ hội, chỉ chạy theo lợi nhuận và không trung thành với bất kỳ loại ma túy hay tuyến đường cố định nào.
"Chúng không gắn chặt với một loại ma túy hay một tuyến vận chuyển duy nhất. Chúng sẽ khai thác bất kỳ chuỗi cung ứng, phương thức giấu hàng hay điểm quá cảnh nào có khả năng giúp vận chuyển ma túy trót chót và thu lời tối đa," ông Adams cho biết. "Điều đó có nghĩa là các tuyến đường dùng cho ma túy đá hoàn toàn có thể bị lợi dụng để vận chuyển cocaine khi xuất hiện cơ hội."
Dù ma túy đá vẫn là mối đe dọa hàng đầu, lượng cocaine bị phát hiện đã gia tăng trong những năm gần đây. Hải quan New Zealand đã điều chỉnh các hoạt động định hướng, thu thập tình báo và siết chặt thực thi pháp luật theo sự thay đổi thủ đoạn của tội phạm.
Ông Wilkins cảnh báo các tuyến đường buôn lậu qua Thái Bình Dương đang dần trở nên kiên cố do các quốc gia đảo gặp khó khăn trong việc triệt phá: "Họ có nguồn lực ứng phó hạn chế, hệ thống quản trị còn yếu và năng lực đấu tranh với tội phạm có tổ chức chưa cao. Đây là môi trường lý tưởng để tội phạm vươn ngòi nổ và tạo bàn đạp thâm nhập vào thị trường châu Đại Dương."
Để đối phó, Hải quan New Zealand đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác tại Úc và khu vực Thái Bình Dương thông qua chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp mục tiêu và chặn bắt từ xa nhằm ngăn chặn ma túy ngay trước khi tiếp cận biên giới.
100 bánh cocaine bị lực lượng Hải quan thu giữ tại Cảng Tauranga. (Ảnh: Cung cấp)Các vụ bắt giữ kỷ lục
Quy mô các vụ bắt giữ cocaine đang tăng lên rõ rệt:
• Năm 2022 (Chiến dịch Bask): Phát hiện 725 kg cocaine giấu trong container chuối tại Cảng Tauranga, vận chuyển từ Ecuador qua Panama.
• Năm 2023 (Chiến dịch Hydros): Lực lượng phối hợp giữa Cảnh sát, Hải quan và Quân đội đã thu gom 3,2 tấn cocaine trôi dạt trên Thái Bình Dương, trị giá ước tính khoảng 500 triệu NZD.
• Tháng 2/2024: Một chiến dịch chung tại Thái Bình Dương đã thu giữ 4,2 tấn cocaine tại Polynesia thuộc Pháp, với giá trị thị trường ước tính khoảng 1,5 tỷ NZD.
Nhắm vào giới thượng lưu: Hình ảnh "sang chảnh" và hiểm họa ngầm
Các nghiên cứu cho thấy 42% người sử dụng cocaine có thu nhập trên 80.000 NZD/năm và hầu hết đều có công việc toàn thời gian — một bức tranh hoàn toàn trái ngược với định kiến thông thường về người nghiện ma túy.
Nghiên cứu cho thấy 42% người sử dụng cocaine có thu nhập trên 80.000 NZD/năm và hầu hết đều có công việc toàn thời gian. (Ảnh: istock.com)Theo ông Wilkins, cocaine là một sản phẩm mới nổi tại New Zealand, trong khi ma túy đá đã ở giai đoạn "bão hòa" với hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng và bị xã hội lên án gay gắt. Cocaine không mang định kiến tiêu cực đó; ngược lại, nó được gán cho hình ảnh "thời thượng và giàu có kiểu Hollywood".
Thời gian tác động ngắn cũng là yếu tố thu hút: người dùng tin rằng họ có thể tiệc tùng rồi quay lại với công việc, gia đình mà vẫn giữ được sự "tỉnh táo, năng động".
Cảnh báo pháp lý & sức khỏe:
• Phân loại pháp lý: Cocaine thuộc Bảng A (nhóm nguy cơ rất cao) tại New Zealand. Mức án tối đa cho hành vi tàng trữ là 6 tháng tù, trong khi hành vi cung cấp/mua bán có thể nhận án tù chung thân.
• Tác động sức khỏe: Là chất kích thích làm tăng tốc độ hoạt động của não và cơ thể. Dù tạo cảm giác hưng phấn tạm thời, nó gây ra tình trạng lo âu, đổ mồ hôi, tăng nhịp tim và làm suy giảm khả năng ra quyết định — đặc biệt nguy hiểm trong môi trường làm việc.
Xét nghiệm nước thải cho thấy mức độ sử dụng cocaine tại New Zealand đang tăng từ mốc rất thấp, trong khi Khảo sát Xu hướng Ma túy cho thấy độ phủ của chất này đang lan rộng ra toàn quốc thay vì chỉ tập trung ở các thành phố lớn.
Giá cả và độ tinh khiết sẽ là những chỉ số tiếp theo phản ánh độ vững chắc của chuỗi cung ứng. Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại Úc, và việc kết hợp cả hai thị trường Úc - New Zealand đang tạo ra một "miếng mồi ngon" hấp dẫn các trùm buôn lậu quốc tế.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang