Hai tàu phà mới hoạt động trên eo biển Cook (New Zealand) sẽ chính thức mang tên Kupe và Cook. Mỗi tàu có sức chứa lên đến 1.530 hành khách và 70 thành viên thủy thủ đoàn.
Những con tàu mới dài 200 mét sẽ có khả năng chở 1.530 hành khách và 70 thành viên thủy thủ đoàn. Ảnh: Ferry HoldingsBộ trưởng Bộ Đường sắt New Zealand, ông Winston Peters, đã xác nhận hãng đường sắt quốc gia KiwiRail sẽ là đơn vị vận hành các tàu phà này sau khi bàn giao vào năm 2029.
Chính phủ New Zealand đang tiến hành mua hai tàu phà chuyên dụng chở tàu hỏa, được đóng bởi Xưởng đóng tàu Quảng Châu (Trung Quốc), nhằm thay thế cho đội tàu cũ kỹ hiện tại.
Tôn vinh di sản hàng hải New Zealand
Trong bài phát biểu trước các bên liên quan tại Quốc hội, ông Winston Peters cho biết hai cái tên Kupe và Cook là sự "hướng tới tương lai đồng thời ghi nhận một cách tích cực những giá trị lịch sử", đại diện cho di sản hàng hải lâu đời của New Zealand.
"Đây là những cái tên chuẩn mực, mang tính lịch sử và đậm chất New Zealand," ông Peters nhấn mạnh.
Trước đó, tất cả các tàu phà chở tàu hỏa của nước này đều được đặt tên với tiền tố "Ara-".
Bộ trưởng Peters cũng dự đoán sẽ có những ý kiến trái chiều xoay quanh cái tên "Cook" từ những nhóm người nhạy cảm về mặt chính trị (vốn coi thuyền trưởng James Cook là biểu tượng của thời kỳ thuộc địa hóa). Tuy nhiên, ông khẳng định: "Một quốc gia trưởng thành không né tránh lịch sử của chính mình."
Ông Winston Peters đưa ra tuyên bố về tàu phà. RNZ / Samuel Rillstone Phương án vận hành và phân bổ ngân sách hạ tầng
Theo kế hoạch, KiwiRail sẽ vận hành các tàu phà mới và trả phí cảng thương mại cho CentrePort (Wellington), Port Marlborough (Picton) và Ferry Holdings.
Để nâng cấp cơ sở hạ tầng bến cảng phục vụ tàu mới:
• Cảng CentrePort (Wellington): Đóng góp 100 triệu NZD.
• Cảng Port Marlborough (Picton): Đóng góp 110 triệu NZD.
• Ferry Holdings: Đầu tư 373 triệu NZD vào dự án tái phát triển tại Picton.
Hợp đồng vận hành này sẽ được xem xét lại vào năm 2039 (10 năm sau khi đội tàu đi vào hoạt động). KiwiRail cũng được yêu cầu trích lập quỹ dự phòng để có thể tự mua mới tàu phà vào năm 2059. Về mặt thi công, công ty Brian Perry Civil sẽ đảm nhận xây dựng hạ tầng tại Wellington, trong khi HEB Construction phụ trách các hạng mục tại Picton.
Tranh cãi quanh việc hủy bỏ dự án cũ
Trước đó, ngay khi lên nắm quyền, liên minh chính phủ hiện tại đã quyết định dừng dự án iReX của chính phủ tiền nhiệm. Quyết định hủy bỏ này – bao gồm cả chi phí đền bù cho xưởng đóng tàu Hyundai-Mipo – đã tiêu tốn tới 671 triệu NZD.
Nếu không bị hủy bỏ, các tàu phà thuộc dự án iReX đáng lẽ đã đi vào hoạt động ở thời điểm hiện tại. Dù vậy, chính phủ vẫn bảo vệ quyết định của mình khi chỉ ra rằng chi phí của dự án cũ đã đội lên tới 3 tỷ NZD.
Đại diện đảng Lao động, ông Tangi Utikere, lên tiếng chỉ trích chính phủ đã lãng phí 3 năm và hàng trăm triệu NZD, đẩy việc nâng cấp hạ tầng giao thông trọng điểm vào thế trì trệ.
Phản hồi từ các bên liên quan
Ông Sandip Ranchhod, Giám đốc điều hành Ferry Holdings, cho biết các con số chi phí trong hợp đồng hiện tại chỉ là ước tính dài hạn và sẽ được điều chỉnh giảm khi các mức giá mục tiêu được chốt cố định.
Trong khi đó, Thị trưởng vùng Marlborough, bà Nadine Taylor, bày tỏ sự ủng hộ nhiệt tình đối với tên gọi mới của hai con tàu:
"Là người có xuất thân từ ngành hàng hải, tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm: ai bỏ tiền mua tàu thì người đó có quyền đặt tên. Kupe và Cook là hai nhà hàng hải vĩ đại nhất trong lịch sử của chúng ta. Việc đặt tên giúp các con tàu có bản sắc riêng thay vì chỉ gọi chung chung là 'hai tàu mới'."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang