Chương trình Phục hồi vẹt Kākāpō đang có những phản hồi tích cực về chương trình tiêm chủng đang được triển khai, trong bối cảnh căn bệnh cúm gia cầm chết chóc đã tràn vào bờ biển của chúng ta.
Một loài chim biển được tìm thấy tại Bãi biển Petone của Wellington vào đầu tuần này đã có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút vào hôm thứ Tư.
Bộ Bảo tồn (DOC) đã bắt đầu tiêm vắc xin cho các quần thể sinh sản cốt lõi của các loài vẹt kākāpō, chim takahe, chim kakī (cà kheo đen), chim tuturuata (loi nhoi bờ biển) và vẹt kākāriki karaka (vẹt trán cam) khi dịch cúm gia cầm lây lan qua Úc và sau khi một thử nghiệm vắc xin thành công được hoàn thành vào năm ngoái.
"Đây là một bước đi tiên phong trên thế giới khi thực hiện việc này trước cả khi vi rút thực sự xâm nhập vào quốc gia," bác sĩ thú y chuyên về vẹt kākāpō của DOC, cô Lydia Udstrom chia sẻ với người dẫn chương trình podcast Kākāpō Files II, cô Alison Balance.
Chương trình tiêm chủng cho vẹt kākāpō đang tập trung vào Đảo Whenua Hou/Codfish, nơi có sự giao thoa lớn giữa các loài chim hải âu và chim biển.
"Chúng thường là những loài mang vi rút này từ nơi này sang nơi khác," Udstrom nói, "Thực tế là hiện tại chúng đều đã bay đi nơi khác, điều này khá là thú vị.
"Hòn đảo khá yên tĩnh so với khi tất cả các loài chim biển đều ở nhà, nhưng đây là một cơ hội thực sự tốt để tiếp cận và tiêm vắc xin trước cho vẹt kākāpō, để chúng có được một số sự bảo vệ khi những loài chim kia bắt đầu quay trở lại, nếu có bất kỳ con nào trong số chúng tình cờ trở về mang theo mầm bệnh."
Cô cho biết họ chỉ có kế hoạch tiêm vắc xin cho những cá thể vẹt kākāpō sẽ ở lại trên đảo.
"Giữa các mùa sinh sản, chúng tôi thường chuyển đổi các loài chim và di chuyển chúng xung quanh, để vào mùa sinh sản tiếp theo, chúng sẽ ở vị trí tốt nhất có thể cho việc sinh sản.
"Chúng tôi chỉ tập trung vào những con sẽ ở lại lâu dài trên đảo Whenua Hou... dự kiến có khoảng 70 cá thể chim mà chúng tôi sẽ tiêm vắc xin ở đây."
DOC cũng có kế hoạch để lại một vài cá thể chim đang có nguy cơ tuyệt chủng không tiêm vắc xin.
"Điều đó chỉ nhằm giúp chúng tôi hiểu được nếu chúng tiếp xúc với mầm bệnh một cách tự nhiên, chúng tôi sẽ có thể lấy mẫu máu từ chúng và phát hiện ra rằng chúng đã tiếp xúc tự nhiên nhưng vẫn ổn.
"Có khả năng một cá thể nào đó có thể khuất phục trước căn bệnh này, và điều đó thực sự đáng buồn khi biết được, nhưng cũng sẽ là thông tin thực sự quan trọng cần biết, bởi vì chúng là loài chim hoang dã, chúng cần phải ở trong môi trường hoang dã và làm những việc hoang dã, nhưng chúng ta có thể bảo vệ các loài chim sinh sản thực sự quan trọng bằng cách sử dụng vắc xin này."
DOC cũng đang tiêm vắc xin cho khoảng 20 cá thể vẹt kākāpō trên Đảo Pukunui/Anchor, mặc dù có ít sự giao thoa với chim biển hơn, Udstrom tin rằng có nguy cơ thấp hơn đối với cộng đồng chim đó.
"Nếu chúng tôi có bất kỳ con chim nào bị bệnh do cúm gia cầm, thì chúng tôi có thể mở rộng quy mô và chúng tôi sẽ xem xét tiêm vắc xin cho nhiều con hơn," cô nói.
Trên đảo Whenua Hou, những chú chim sáng lập, những chú chim nguyên bản từ Đảo Stewart, đều sẽ được tiêm vắc xin, ngoại trừ Rangi, vì chú là một cá thể sinh sản sung mãn và có rất nhiều con non có khả năng sẽ bị bắt giữ bởi chương trình tiêm chủng.
Một vài con non từ mùa sinh sản này cũng sẽ được tiêm vắc xin.
Việc tiêm vắc xin bao gồm hai mũi tiêm.
"Chúng tôi tiêm cho chúng một liều vắc xin ban đầu để cơ thể phản ứng và bắt đầu sản sinh ra kháng thể, và sau đó từ 3 đến 5 tuần sau, chúng tôi tiêm cho chúng liều thứ hai, và đó là liều tạo ra mức độ kháng thể cao hơn và kháng thể tồn tại lâu dài hơn."
"Điều thực sự thú vị là chúng ta có thể học hỏi từ những chú chim đã tham gia vào cuộc thử nghiệm vắc xin. Chúng tôi vẫn còn tám con trong số chúng ở đây trên đảo Whenua Hou, và đã khoảng hai năm kể từ khi chúng được tiêm vắc xin.
"Bằng cách tiêm một mũi tăng cường ngay bây giờ, nó sẽ cho phép chúng tôi lặp lại xét nghiệm máu và có một chút ý niệm về việc chúng tạo ra các kháng thể đó nhanh như thế nào."
DOC dự đoán sẽ có một làn sóng đầu tiên gây chết chóc, trên diện rộng và sau đó là một số khả năng miễn dịch tự nhiên, khi vi rút trở nên hơi nội sinh trong quần thể.
"Vấn đề là liệu chúng ta có thể bảo vệ các quần thể sinh sản thực sự quan trọng này cho các loài này qua làn sóng đầu tiên đó và qua tác động thực sự nghiêm trọng ban đầu đó không?
"Sau đó, theo thời gian, chúng sẽ phải thích nghi và ứng phó với tình trạng nhiễm trùng, bởi vì một khi vi rút này đã ở đây, chúng ta sẽ không bao giờ có thể loại bỏ nó. Nó sẽ ở đây mãi mãi."
Cho đến nay, đây là mùa sinh sản vẹt kākāpō lớn nhất được ghi nhận.
Con non đầu tiên sinh ra trong năm nay đã chính thức đạt 150 ngày tuổi và có thể được thêm vào bảng thống kê quần thể vẹt kākāpō, nâng tổng số lên 236 con, đây là đợt tăng quần thể đầu tiên trong bốn năm qua.
Kiểm lâm DOC Louise Porter chia sẻ với KFII Podcast rằng số lượng chim non còn sống hiện tại đang ở mức 90 con.
"Để dễ hình dung, phải mất 16 năm kể từ khi bắt đầu chương trình phục hồi vẹt kākāpō mới tạo ra được 90 con non," cô nói. "Năm nay, chúng tôi đã làm được điều đó chỉ trong một mùa sinh sản."
Còn về gia cầm thì sao?
Chủ tịch Câu lạc bộ Gia cầm và Bồ câu của Wairarapa muốn việc tiêm vắc xin cúm gia cầm được mở rộng cho các loài chim khác ngoài các loài bản địa.
Ông Melvin Pike, người sở hữu khoảng 200 con chim, lo ngại về tác động của cúm gia cầm đối với các giống gia cầm quý hiếm.
Ông cho biết không có nhiều người nhân giống các loại gia cầm quý hiếm và những tổn thất sẽ được cảm nhận rõ rệt, vì vậy việc bảo vệ càng nhiều chim càng tốt là điều vô cùng quan trọng.
Bộ Công nghiệp Cơ bản (MPI) cho biết việc tiêm vắc xin cho gia cầm không được sử dụng đồng bộ để chống lại bệnh cúm gia cầm, nhưng cơ quan này sẽ tiếp tục cân nhắc.
Trưởng Thú y, Tiến sĩ Mary van Andel, cho biết nếu việc tiêm vắc xin được phép áp dụng cho gia cầm thương mại, hoạt động thương mại sẽ dừng lại ở một số thị trường trừ khi các quốc gia đồng ý nhận hàng hóa từ một quốc gia cho phép tiêm vắc xin phòng bệnh cúm gia cầm H5.
Bà cho biết gà thịt nuôi lấy thịt không sống đủ lâu để khả năng miễn dịch phát triển đầy đủ trước khi giết mổ.
Tiến sĩ van Andel cho biết những con chim được tiêm vắc xin cũng có thể che giấu vi rút, khiến việc phân biệt chúng với những con bị nhiễm bệnh bằng các xét nghiệm chẩn đoán tiêu chuẩn trở nên khó khăn.
Tìm hiểu tất cả các thông tin chi tiết về việc tiêm vắc xin cho vẹt kākāpō và mùa sinh sản năm nay trên podcast Kākāpō Files II.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang