Ủy ban Giáo dục và Lực lượng Lao động New Zealand vừa khuyến nghị thông qua Dự luật Nghỉ phép Việc làm bất chấp nhiều tranh cãi. Đảng Lao động và Đảng Xanh cảnh báo dự luật này sẽ thúc đẩy các hình thức việc làm bấp bênh và khiến hàng ngàn người lao động rơi vào tình cảnh khó khăn hơn.
Ảnh: RNZĐại diện đảng Lao động cho biết, dù các sửa đổi đã cải thiện dự luật ở một số khía cạnh, nhưng văn bản này vẫn mang tính áp đặt và vấp phải sự phản đối của hầu hết các nhóm tổ chức, ngoại trừ một số ít người sử dụng lao động.
"Dự luật này không phản ánh đúng tính chất phức tạp của thị trường việc làm tại New Zealand. Chúng tôi tin rằng nó sẽ không thể tồn tại lâu dài", các thành viên Đảng Lao động trong ủy ban chọn lọc nhận định.
Bất bình đẳng trong cách tính thời gian nghỉ phép
Theo đảng Lao động, dự luật mới gắn ngày nghỉ phép năm và nghỉ bệnh vào giờ làm việc tiêu chuẩn, thay vì tổng số giờ làm việc thực tế. Điều này đồng nghĩa với việc hai người lao động làm cùng một công việc cho một chủ doanh nghiệp có thể nhận được chế độ nghỉ phép khác nhau, chỉ vì cách phân loại giờ làm việc của họ khác nhau.
Đảng Lao động chỉ trích dự luật đã được "thiết kế một cách tinh vi" để nhắm vào những nhóm lao động yếu thế nhất:
• Thúc đẩy việc làm bất ổn: Thay vì nâng cao quyền lợi cho toàn bộ người lao động, dự luật lại làm giảm tính dự báo của các kỳ nghỉ và cắt giảm quyền lợi ở mọi cơ hội.
• Giảm quyền lợi nghỉ bệnh: Dự luật giữ nguyên quy định tính tỷ lệ đối với số ngày nghỉ bệnh. Trong khi đó, nghỉ bệnh là quyền lợi bảo vệ sức khỏe và không nên bị cắt giảm đối với những lao động có giờ làm việc không cố định hoặc làm thêm giờ.
Phụ nữ và các nhóm thiểu số chịu ảnh hưởng nặng nề nhất
Đảng Xanh cảnh báo rằng phụ nữ, giới trẻ, người Māori, Pasifika và lao động nhập cư – những nhóm có tỷ lệ làm việc "phi tiêu chuẩn" cao – sẽ chịu tác động tiêu cực nghiêm trọng nhất.
"Những người vốn đã eo hẹp về tài chính lại là những người bị cắt giảm lương theo dự luật này", đại diện Đảng Xanh nhấn mạnh. Việc giảm một nửa số ngày nghỉ bệnh đối với lao động bán thời gian sẽ ảnh hưởng nặng nề đến phụ nữ, do họ thường phải gánh vác phần lớn trách nhiệm chăm sóc gia đình và buộc phải nghỉ việc không lương khi bản thân hoặc người thân bị bệnh.
Phản hồi từ Ủy ban và Chính phủ
Trước những lo ngại về việc không tích lũy ngày nghỉ phép năm dựa trên tổng giờ làm việc sẽ ảnh hưởng đến quyền được nghỉ ngơi của người lao động, Ủy ban Chọn lọc cho rằng một số điều khoản trong dự luật sẽ giải quyết được vấn đề này. Cụ thể, Điều 31 quy định khi người lao động nghỉ phép năm, số giờ làm việc tiêu chuẩn bắt buộc của họ sẽ được giảm tương ứng.
Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Quan hệ và An toàn Nơi làm việc, bà Brooke van Velden, khẳng định dự luật này là một bước tiến lớn nhằm thay thế Đạo luật Ngày nghỉ vốn đã gây nhiều nhầm lẫn về cách tính lương trong nhiều năm qua.
"Dự luật Nghỉ phép Việc làm được thông qua sẽ giúp doanh nghiệp và người lao động tự tin hơn rằng họ đang trả và được trả đúng lương cho các ngày nghỉ phép năm và nghỉ bệnh. Đây là chiến thắng cho cả đôi bên khi không còn phải đau đầu với những công thức tính toán phức tạp", bà Velden cho biết.
Một điểm sáng khác của dự luật là người lao động sẽ được tiếp cận quyền lợi nghỉ việc tang chế và nghỉ do bạo lực gia đình ngay từ ngày đầu tiên đi làm. Dự luật hiện đã nhận được khoảng 660 ý kiến đóng góp và đang chuẩn bị cho phiên đọc thứ hai tại Quốc hội.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang