Hệ thống điện của New Zealand đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đại tu toàn bộ. Đây là nhận định từ tổ chức đại diện doanh nghiệp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
GrowthNZ đang đề xuất một cuộc tái thiết toàn diện hệ thống điện. Nguồn ảnh: Westend61GrowthNZ – sáng kiến phi đảng phái ra mắt đầu năm nay – được thành lập bởi nhóm doanh nhân gồm Brendan Vercoe, Bowen Pan, Anna Kominik, Alyssa Laakmann, David Booth, Sam Blackman, Maya Pan, Henry Wang và Malinidi Maclean. Nhóm đang vận động cải cách chính sách với mục tiêu đưa nền kinh tế New Zealand đạt mức tăng trưởng 5% mỗi năm.
Đề xuất mới nhất của GrowthNZ tập trung vào việc thay đổi hệ thống điện vốn bị đánh giá là thiết kế bất hợp lý, gây áp lực lên chi phí sinh hoạt của người dân và cản trở đà phát triển kinh tế.
"Hóa đơn tiền điện tăng cao xuất phát từ tình trạng thiếu hụt năng lượng diễn ra thường xuyên. Mỗi khi thiếu điện, các nguồn nhiệt điện than và khí đốt chi phí cao sẽ quyết định mặt bằng giá chung", ông Bowen Pan, Đồng chủ tịch GrowthNZ, nhấn mạnh. "Sự bất đồng giữa các phe phái chính trị cùng tư duy ngắn hạn đang cản trở việc khai thác tiềm năng năng lượng tái tạo dồi dào của đất nước."
Tổ chức này đề xuất một kế hoạch tái thiết toàn diện với 8 định hướng chiến lược:
• Tầm nhìn dài hạn: Xây dựng quy hoạch năng lượng ổn định, xuyên suốt các kỳ bầu cử.
• Bảo lãnh đầu tư: Cam kết mức doanh thu tối thiểu để giảm chi phí vốn cho nhà phát triển, đồng thời dỡ bỏ rào cản gia nhập thị trường cho các đơn vị sản xuất điện độc lập.
• Thành lập Thermal NewCo: Đột phá thành lập doanh nghiệp nhà nước quản lý các nhà máy than, khí đốt còn lại để cung cấp hợp đồng bảo vệ rủi ro cho toàn thị trường với điều kiện bình đẳng.
• Tách bạch vận hành: Tách vai trò Trung tâm Điều độ Hệ thống điện ra khỏi Tổng công ty Truyền tải Điện nhằm đảm bảo tính trung lập trong quy hoạch.
• Sáp nhập hạ tầng: Hợp nhất 29 đơn vị phân phối điện địa phương để tối ưu hóa vận hành.
• Quyền lợi người tiêu dùng: Tăng cường cơ chế hỗ trợ người dân tham gia thị trường điện chủ động và tối ưu chi phí thông qua công nghệ mới.
• Phát triển năng lượng hộ gia đình: Mở rộng khả năng tiếp cận điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ pin.
• Huy động vốn nội địa: Tạo nguồn thu hút quỹ KiwiSaver và các nguồn vốn dài hạn trong nước đầu tư vào hạ tầng năng lượng.
GrowthNZ khẳng định phương án chia tách các tập đoàn vừa sản xuất vừa bán buôn điện sẽ là giải pháp cuối cùng nếu các chính sách cải cách trên không đạt hiệu quả.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang