Thực trạng sa thải hàng loạt tại các tập đoàn lớn
Những tiêu đề kinh tế ảm đạm vừa qua đã giáng một đòn mạnh vào niềm tin phục hồi thị trường. Spark vừa cắt giảm 600 nhân sự, trong khi SkyCity dự kiến cắt giảm thêm 250 vị trí trong năm tới.
Thất nghiệp ở bất kỳ độ tuổi nào cũng đều khó khăn. Nhưng đối với những người ở độ tuổi 50, nó mang lại những thách thức rất đặc trưng, Liam Dann viết. Ảnh / 123rfDù thị trường lao động thường phản ứng chậm nhất trong một chu kỳ kinh tế, các làn sóng cắt giảm vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Đáng chú ý, đây không thuần túy là hệ quả của việc thắt chặt chi phí, mà còn chịu tác động sâu sắc từ sự thay đổi cấu trúc mang tên trí tuệ nhân tạo (AI).
Cạnh tranh thế hệ: AI và áp lực lên lao động tuổi 50
AI đang trực tiếp làm thay đổi bản chất của các đợt sa thải. Nhiều nhân sự ngoài 50 tuổi trong lĩnh vực phát triển phần mềm và hỗ trợ kỹ thuật – vốn có mức lương cao – đang phải đối mặt với nguy cơ mất việc. Lý do là công nghệ AI hiện cho phép lực lượng lao động Gen Z đảm nhận khối lượng công việc tương đương với chi phí thấp hơn đáng kể.
Thách thức đối với người lao động ở độ tuổi 50 nguy hiểm hơn rất nhiều:
• Gánh nặng tài chính lớn: Mức lương cao trước đây thường đi kèm gánh nặng vay mua nhà và chi phí nuôi con tuổi thành niên.
• Mất tính linh hoạt: Khó lòng chuyển vùng hay sang nước ngoài bắt đầu lại như độ tuổi 20.
• Rủi ro quỹ hưu trí: Việc đứt gãy sự nghiệp trước mốc 65 tuổi đe dọa trực tiếp đến kế hoạch an sinh tuổi già.
Biến động dân số và bài toán thiếu hụt lao động tương lai
Song song với làn sóng sa thải, số liệu từ Cục Thống kê New Zealand chỉ ra mức tăng dân số tự nhiên giảm xuống mức thấp nhất kể từ Thế chiến II. Tổng tỉ lệ sinh hiện chỉ đạt 1,51 – thấp hơn nhiều so với mức thay thế 2,1. Cùng với dòng người nhập cư ròng chững lại, tổng mức tăng trưởng dân số chỉ đạt 0,7%.
Sự sụt giảm dân số báo hiệu nguy cơ thiếu hụt lao động trầm trọng khi kinh tế phục hồi. Nếu không tăng chỉ tiêu nhập cư, các ngành kỹ thuật, xây dựng và giáo dục sẽ sớm rơi vào tình trạng khủng hoảng nhân lực.
Thích ứng để bứt phá trong kỷ nguyên mới
Khác với thế hệ trẻ sở hữu sự linh hoạt và khả năng tiếp thu công nghệ nhanh chóng, lao động lớn tuổi cần chủ động thay đổi tư duy để cạnh tranh với AI. Như nhà tương lai học Alvin Toffler từng viết: "Người mù chữ của thế kỷ 21 không phải là người không biết đọc, biết viết, mà là người không biết học hỏi, từ bỏ những điều đã học và học lại từ đầu."
Tuy nhiên, cơ hội vẫn mở ra. Khi quy luật cung - cầu trên thị trường lao động đảo chiều cùng sự thiếu hụt nhân lực trẻ, kinh nghiệm và năng lực của lực lượng lao động lớn tuổi sẽ sớm được trọng dụng trở lại.
Theo nzherald.co.nz premium – Lani Hoang