Đảng Lao động sẽ bỏ phiếu ủng hộ dự luật cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi của đảng Quốc gia tại vòng ủy ban lựa chọn. Trước đó cùng ngày, đảng này từng cho biết "chưa vội" đưa ra lập trường chính thức.
Bộ trưởng Giáo dục Erica Stanford hoan nghênh sự ủng hộ của Đảng Lao động. (Ảnh tư liệu) / Nguồn ảnh: RNZ / Samuel RillstoneĐảng Lao động khuyến khích chính phủ tổ chức phiên đọc thứ nhất trước kỳ bầu cử, nhưng Trưởng ban Thư ký Quốc hội Louise Upston khẳng định sẽ không đủ thời gian.
Các đối tác trong liên minh gồm đảng ACT và NZ First — những bên từ lâu đã phản đối lệnh cấm — đã lên tiếng chỉ trích cách xử lý dự luật. Họ cho rằng Thủ tướng "thiếu hiểu biết về quy trình" và đảng Quốc gia đang "hoảng loạn" trong những tuần gần đây.
Bộ trưởng Giáo dục Erica Stanford, người chủ trì dự luật, hoan nghênh sự ủng hộ của Đảng Lao động nhưng bày tỏ nuối tiếc vì muốn đưa dự luật ra Quốc hội sớm hơn. Bà chỉ ra rằng thời gian kéo dài là do quá trình thảo luận với Đảng Lao động, dù thông báo trình dự luật vào thứ Hai của bà không kèm theo bảo chứng ủng hộ từ Đảng Lao động.
Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins cho biết nội bộ đảng đã thảo luận vấn đề này trong cuộc họp sáng thứ Ba.
"Chúng tôi sẽ ủng hộ dự luật. Tôi đã gửi thư cho Bộ trưởng Erica Stanford thông báo quyết định này, đồng thời thúc đẩy chính phủ đưa dự luật ra đọc lần đầu trước bầu cử để quá trình xem xét tại ủy ban lựa chọn được tiến hành," ông Hipkins nói.
"Dự luật chắc chắn vẫn cần hoàn thiện. Tuy nhiên, tôi không để sự hoàn hảo làm chậm tiến độ... Chúng tôi tin rằng qua trình làm việc tại ủy ban lựa chọn, dự luật sẽ có những cải thiện đáng kể. Việc này bắt đầu càng sớm càng tốt."
Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins. (Ảnh tư liệu) / Nguồn: RNZ / Nathan McKinnonBà Stanford rõ ràng chưa đọc lá thư khi nhận tin báo từ phóng viên vào chiều thứ Ba.
"Ồ, họ ủng hộ rồi sao?" bà nói. "Vậy là họ đã đi cùng hướng với phần lớn người dân New Zealand. Khảo sát trên báo Stuff hôm nay cho thấy 80% người dân ủng hộ. Chúng tôi đã biết điều đó khi trò chuyện với các bậc phụ huynh mỗi ngày."
Bà Stanford cho biết thời điểm đọc lần đầu sẽ do Thủ tướng Christopher Luxon và Trưởng ban Thư ký Quốc hội Louise Upston quyết định.
Bà Upston sau đó xác nhận việc này sẽ không diễn ra trước bầu cử, do khối lượng công việc còn tồn đọng trong 3 tuần họp cuối cùng của Quốc hội là quá lớn.
Lãnh đạo NZ First và ACT chỉ trích quy trình làm việc
Trên đường vào phòng tranh luận hôm thứ Ba, Lãnh đạo NZ First Winston Peters bày tỏ sự không hài lòng về cách dự luật được quảng bá.
"Đây không phải dự luật của chính phủ. Đó là điểm thứ nhất. Điểm thứ hai, nếu họ giải đáp toàn bộ 75 hay 79 câu hỏi của Đảng Lao động thì tôi thực sự kinh ngạc — nhưng Đảng Lao động vốn có tiêu chuẩn khá thấp nên điều đó chắc cũng chẳng mấy khó khăn."
Dự luật đã thông qua Nội các và được trình dưới quyền hạn của một Bộ trưởng — về mặt kỹ thuật điều này biến nó thành một dự luật chính phủ, dù việc gọi đây là một "tuyên bố của chính phủ" khi thiếu sự ủng hộ từ ACT hay NZ First là điều gượng ép.
"Lãnh đạo đảng Quốc gia dường như không hiểu hệ thống vận hành thế nào. Đừng đổ lỗi cho bộ máy hay quá khứ. Trong mọi thương lượng và thỏa thuận trước đây của chúng tôi, chuyện này chưa từng xảy ra," ông Peters nhấn mạnh.
"Đây là sự thiếu hiểu biết về cơ chế hoạt động, nhưng dù sao chúng tôi cũng từng nói ông ấy mới tham gia chính trường chưa lâu."
Khi được hỏi làm thế nào để tránh những hiểu lầm tương tự trong tương lai, ông Peters mỉa mai: "Ồ, chúng tôi sẽ phải cầm tay chỉ việc và hướng dẫn họ thật chậm rãi."
Lãnh đạo đảng ACT David Seymour cũng đưa ra bình luận gay gắt. Ông cho biết đảng của mình không nhất thiết phải chiến dịch phản đối lệnh cấm, nhưng sẽ chỉ ra rằng "chính sách này không giúp ích gì, thậm chí có thể gây hại".
"Rõ ràng đảng Quốc gia đã rơi vào trạng thái hoảng loạn vài tuần qua, nên đôi khi chúng tôi cũng phải nhượng bộ cho họ thở một chút," ông Seymour nói.
"Tuy nhiên, không ai muốn việc một phần ba chính phủ — hai trong ba đảng liên minh — bất đồng ý kiến rồi một party tự ý 'bắt tay' với Đảng Lao động trở thành chuẩn mực. Chẳng có ý nghĩa gì khi thành lập một chính phủ cánh phải nếu bạn đồng hành thân thiết nhất của bạn lại là Đảng Lao động."
David Seymour và Winston Peters. (Ảnh tư liệu) / Nguồn: RNZBộ trưởng Giáo dục nói gì về mốc thời gian gấp rút?
Bà Stanford khẳng định mục tiêu ban đầu luôn là trình dự luật kịp thời để tiến hành trước bầu cử, nhưng "đáng tiếc là chúng tôi đã hết thời gian".
Khi được hỏi nguyên nhân gây chậm trễ, bà đáp: "Tôi đã làm việc với Đảng Lao động suốt 5 tháng qua, trả lời hàng loạt câu hỏi, tổ chức nhiều buổi điều giải và trình bản thảo dự luật nhiều lần."
Bà Stanford thừa nhận đây là một văn bản luật mang tính kỹ thuật cao: "Đó chính là lý do tôi cùng các quan chức đã chủ động cung cấp thông tin nhiều lần và giải đáp mọi thắc mắc."
"Họ mất nhiều thời gian để nắm bắt dự luật. Dù vậy, chúng tôi đã làm mọi thứ được yêu cầu. Tôi thậm chí đã nhiều lần hỏi: 'Mọi người có cần thêm thông tin không?'. Tôi rất muốn dự luật này được thông qua và hai bên đã làm việc trên tinh thần xây dựng."
Trước đó vào sáng thứ Ba, người phát ngôn về Truyền thông và Công nghệ của Đảng Lao động, ông Reuben Davidson, cho biết văn phòng của bà Stanford đã cung cấp hơn 100 trang tài liệu và đó là lần đầu tiên họ có đầy đủ thông tin.
Khi bị truy vấn liệu có phải bà đang ám chỉ Đảng Lao động là nguyên nhân gây trễ tiến độ hay không, bà Stanford không trả lời trực tiếp.
"Tôi chỉ đang nói rằng tôi đã làm tất cả những gì có thể để cung cấp đủ thông tin theo yêu cầu của họ," bà cho biết.
Khi phóng viên tiếp tục gặng hỏi, bà bổ sung: "Họ có rất nhiều thắc mắc và muốn xem dự luật nhiều lần. Sau đó họ xin bản sao dự luật — một điều khá phức tạp vì cần có sự phê duyệt từ Viện trưởng Viện Kiểm sát."
Và khi được hỏi thêm một lần nữa, bà khẳng định: "Tất nhiên, nếu có thể, chúng tôi đã trình dự luật sớm hơn nhiều."
Về lý do trình dự luật vào thứ Hai khi chưa chắc chắn có đủ sự ủng hộ để thông qua Quốc hội, bà Stanford giải thích muốn công chúng thấy rõ "những gì chúng tôi đã làm trong suốt một năm qua".
"Chúng tôi muốn người dân thấy chính phủ nghiêm túc với vấn đề này. Họ có thể nghiên cứu dự luật để biết chúng tôi lập ra cơ quan quản lý ra sao — không chỉ áp đặt hạn chế tuổi tác mà còn yêu cầu các công ty mạng xã hội tuân thủ nhiều quy định — từ đó thấy New Zealand đang đi cùng hướng với quốc gia khác."
Đồng lãnh đạo Đảng Xanh Marama Davidson nhận định lệnh cấm đối với giới trẻ không phải là giải pháp ngăn chặn tác hại, bởi rủi ro trên mạng xã hội ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi.
Bà cho rằng cần buộc các nền tảng mạng xã hội chịu trách nhiệm thay vì cấm đoán nhóm người dùng nhất định. Bà Davidson cũng bày tỏ lo ngại về cách chính phủ trình dự luật khi hai trong ba đảng liên minh phản đối.
"Họ biết dự luật sẽ không kịp đọc lần đầu trong nhiệm kỳ này nhưng đảng Quốc gia vẫn cố tình trình ra. Họ có thực sự có sự ủng hộ của Nội các không? Rõ ràng là không. Tôi nghĩ chúng ta cần nghiêm túc xem xét về thẩm quyền và sự thống nhất của chính phủ hiện tại," bà Davidson nhấn mạnh.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang