Một cuộc điều tra kết luận những vết nứt do mỏi vật liệu bị bỏ sót trong quá trình đại tu đã khiến động cơ của một máy bay cánh quạt thuộc Air New Zealand bốc cháy khi đang tiếp cận Wellington. Việc sơ tán sau đó mất thời gian gần gấp đôi mức tiêu chuẩn.
Chiếc ATR72 600 đang thực hiện chuyến bay từ Christchurch đến Wellington vào ngày 1 tháng 9 năm 2024, chở 70 hành khách và bốn thành viên tổ bay, thì động cơ bên trái bốc cháy ngay trước khi hạ cánh.
Máy bay hạ cánh an toàn và dừng trên đường băng. Tổ bay sau đó kích hoạt hệ thống phun chất chữa cháy, nhưng tín hiệu cảnh báo cháy vẫn tiếp tục, khiến cơ trưởng ra lệnh sơ tán.
Báo cáo cuối cùng của Ủy ban Điều tra Tai nạn Giao thông New Zealand (TAIC), được công bố hôm nay, xác định quá trình sơ tán kéo dài 2 phút 51 giây. Mốc thời gian tiêu chuẩn là 1 phút 30 giây, và việc sơ tán kéo dài hơn sẽ làm tăng nguy cơ đe dọa tính mạng.
Một số hành khách bị thương nhẹ khi rời máy bay. Một số người thoát qua cửa phía trước bên trái đã đi sát động cơ vừa bốc cháy. Gần một nửa số hành khách mang theo hành lý xách tay khi sơ tán.
Những hành khách khác bất ngờ trước kích thước của các cửa thoát hiểm phía trước và gặp khó khăn khi sử dụng, trong đó có việc phải bước lên gờ dưới của cửa rồi nhảy xuống mặt đất từ độ cao gần 2 mét.
Air New Zealand hôm nay thừa nhận việc sơ tán “mất nhiều thời gian hơn chúng tôi mong muốn” và cho biết đã điều chỉnh công tác đào tạo, quy trình và thông tin an toàn dành cho hành khách.
Cần có quy trình sơ tán rõ ràng
Bà Louise Cook, Trưởng bộ phận điều tra tai nạn của TAIC, cho biết báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc có quy trình sơ tán rõ ràng.
“Tổ bay đã đưa máy bay hạ cánh an toàn và tất cả mọi người đều thoát ra ngoài. Nhưng công tác ứng phó khẩn cấp không kết thúc khi máy bay chạm đường băng. Sơ tán là khâu hết sức quan trọng, và sự cố này cho thấy vì sao tổ bay cần có quy trình rõ ràng, được luyện tập thuần thục, còn hành khách cần hiểu hướng dẫn… và làm theo.”
“Hiếm gặp nhưng nghiêm trọng”: Vết nứt bị bỏ sót khi kiểm tra
Báo cáo xác định đám cháy bắt nguồn từ việc một cánh tuabin áp suất thấp bị hỏng do mỏi vật liệu. Dầu rò rỉ vào bên trong động cơ, tạo ra khói và lửa, kích hoạt hệ thống cảnh báo cháy.
Động cơ đã được đại tu không lâu trước sự cố, nhưng các vết nứt do mỏi vật liệu không được phát hiện trong quá trình kiểm tra bảo đảm chất lượng. Một cánh tuabin khác trong cùng động cơ cũng có dấu hiệu mỏi vật liệu.
Bà Cook mô tả đây là một “sự cố kỹ thuật hiếm gặp nhưng nghiêm trọng”.
“Điều này cho thấy vì sao các quy trình bảo đảm chất lượng bảo dưỡng cần đủ chặt chẽ để phát hiện dấu hiệu mỏi vật liệu trước khi các bộ phận được đưa trở lại sử dụng.”
TAIC đã khuyến nghị nhà sản xuất động cơ Pratt & Whitney Canada tăng cường quy trình bảo đảm chất lượng khi đại tu để phát hiện những dấu hiệu mỏi vật liệu đã tồn tại từ trước.
Những thay đổi tại Air New Zealand
Ủy ban xác định có nhiều yếu tố làm chậm quá trình sơ tán. Cơ quan này khuyến nghị Air New Zealand tìm cách cải thiện phần hướng dẫn an toàn cho hành khách, thẻ hướng dẫn an toàn và công tác đào tạo tổ bay, bao gồm hướng dẫn rõ hành khách cần làm gì sau khi ra khỏi máy bay.
Bà Cook cho biết TAIC hoan nghênh kế hoạch của hãng về việc xây dựng thiết bị mô phỏng phục vụ huấn luyện sơ tán khẩn cấp khỏi khoang hành khách, tăng cường huấn luyện thao tác với cửa phục vụ phía sau của máy bay ATR, cập nhật tài liệu hướng dẫn hành khách và thống nhất khẩu lệnh sơ tán của tiếp viên.
“Đây đều là những tín hiệu tích cực, bởi việc sơ tán hiệu quả phụ thuộc vào khả năng ứng phó nhất quán của tổ bay dưới áp lực, cũng như việc hành khách chú ý nghe hướng dẫn an toàn, bỏ lại hành lý khi được yêu cầu sơ tán và làm theo chỉ dẫn của tổ bay”, bà nói.
Ông Nathan McGraw, Giám đốc phụ trách an toàn và rủi ro của Air New Zealand, cho biết những sự cố nghiêm trọng như vụ việc này cần được điều tra kỹ lưỡng để rút ra bài học.
“Chúng tôi biết ơn tổ bay đã đưa máy bay hạ cánh an toàn và sơ tán hành khách. TAIC xác định những hành động của họ đã bảo đảm máy bay hạ cánh an toàn và tất cả mọi người trên máy bay được sơ tán an toàn.”
Trong tuyên bố gửi 1News, ông McGraw lưu ý rằng báo cáo không tìm thấy bằng chứng cho thấy công tác bảo dưỡng hoặc khai thác máy bay của Air New Zealand góp phần gây ra hư hỏng ở cánh tuabin.
Ông cũng thừa nhận quá trình sơ tán “mất nhiều thời gian hơn chúng tôi mong muốn”.
“Việc sơ tán trong thực tế luôn có những yếu tố khó lường, áp lực thời gian và phản ứng khác nhau từ hành khách. Sự việc này mang lại những bài học quý giá. Chúng tôi chấp nhận các kết luận và đã thực hiện những thay đổi nhằm tăng cường công tác đào tạo, hoàn thiện quy trình và cải thiện thông tin an toàn dành cho hành khách.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang