Đảng Te Pāti Māori (New Zealand) vừa công bố kế hoạch "chủ quyền thực phẩm" trị giá 3,1 tỷ NZD. Chính sách này hứa hẹn áp dụng tín dụng thuế, thành lập Quỹ Thực phẩm Cộng đồng và tài trợ cho hệ thống siêu thị do người Māori làm chủ nếu đảng này giành chiến thắng trong kỳ bầu cử.
Đồng sáng lập đảng Te Pāti Māori: Debbie Ngawera-Packer và Rawiri Waititi. (Nguồn: 1News)Theo đại diện đảng, chính sách nhằm vạch ra lộ trình chuyển đổi từ "phụ thuộc thực phẩm" sang "chủ quyền thực phẩm". Giải pháp này kỳ vọng sẽ mang lại sự hỗ trợ tức thì cho chi phí sinh hoạt của người dân bằng cách đầu tư trực tiếp vào năng lực sản xuất và quyền sở hữu thực phẩm của người Māori cũng như cộng đồng địa phương.
Các nội dung trọng tâm trong chính sách bao gồm:
• Tín dụng Thuế Thực phẩm: Áp dụng cho người có thu nhập từ 60.000 NZD/năm trở xuống, trị giá tương đương chi phí thực phẩm trong tối đa 8 tuần mỗi năm. Ước tính chính sách này sẽ hỗ trợ 64% dân số New Zealand (khoảng 3 triệu người) với ngân sách 2,8 tỷ NZD.
• Thành lập Hội đồng Chủ quyền Thực phẩm Māori: Cơ quan có thẩm quyền giải quyết triệt để tình trạng nghèo đói và thiếu hụt thực phẩm.
• Quỹ Thực phẩm Cộng đồng 100 triệu NZD: Tài trợ cho mô hình vườn nhà, vườn cộng đồng tại các khu Marae, trang trại cộng đồng và cấp học bổng cho người trẻ (rangatahi) nghiên cứu khoa học thực phẩm.
• Đầu tư 100 triệu NZD cho dự án Mātai Ahuwhenua: Hỗ trợ các khu đất cộng đồng tự trồng trọt, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương để dành thêm quỹ đất làm trang trại.
• 100 triệu NZD vốn hạt giống: Thành lập chuỗi siêu thị do người Māori làm chủ và triển khai các chương trình đào tạo nông nghiệp tái tạo, nông nghiệp hữu cơ.
• Bảo vệ di sản và văn hóa thực phẩm: Tôn trọng các phán quyết của Tòa án WAI 262, hỗ trợ cấp phép và đăng ký nhãn hiệu thực phẩm Māori, xây dựng Chiến lược Bảo tồn Hạt giống Māori và phản đối thực phẩm biến đổi gen (GE).
Bà Hana-Rāwhiti Maipi-Clarke, Nghị sĩ đại diện khu vực Hauraki-Waikato của Te Pāti Māori, cho biết New Zealand sản xuất lượng thực phẩm rất lớn nhưng quá nhiều gia đình (whānau) vẫn đang chật vật lo từng bữa ăn.
"Đó không phải là do thiếu hụt thực phẩm. Đó là sự thất bại của hệ thống," bà Maipi-Clarke nhấn mạnh.
Nghị sĩ đại diện khu vực Hauraki-Waikato của đảng Te Pāti Māori: Hana-Rāwhiti Maipi-Clarke (Nguồn: Te Karere)Bà khẳng định đảng không muốn người dân "phụ thuộc vĩnh viễn" vào các gói cứu trợ thực phẩm hay các chuỗi cung ứng do tập đoàn kiểm soát. "Chúng tôi muốn các gia đình tự trồng thực phẩm, các trung tâm cộng đồng nuôi sống người dân, người Māori sản xuất thực phẩm và người dân làm chủ nhiều hơn các hệ thống phân phối, bán lẻ. Mua được thực phẩm - Tự trồng thực phẩm - Làm chủ hệ thống."
Tài liệu chính sách do Te Pāti Māori phát hành nêu rõ New Zealand cần những phương thức bền vững hơn để cung cấp thực phẩm cho tất cả mọi người, đồng thời phá vỡ "thế gông cùm độc quyền đối với nguồn cung thực phẩm".
"Chúng ta phải trở lại với các thực hành và tập quán thu hái truyền thống, bởi nguồn sống của chúng ta không thể tiếp tục nằm trong tay các chuỗi thực phẩm do tập đoàn chi phối," tài liệu nêu rõ.
Động thái của Te Pāti Māori đưa ra trong bối cảnh nhiều đảng phái khác tại New Zealand cũng tung ra chính sách riêng nhằm phá vỡ thế song đầu độc quyền trên thị trường siêu thị. Đảng Quốc gia và New Zealand First đề xuất tách nhỏ tập đoàn Foodstuffs; đảng Xanh muốn thành lập chuỗi siêu thị KiwiMart do nhà nước sở hữu; trong khi đảng Lao động muốn buộc Foodstuffs và Woolworths phải vận hành độc lập mảng bán buôn của họ.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang