Chính phủ New Zealand vừa đưa ra cam kết sẽ miễn phí toàn bộ chi phí tầm soát ung thư cổ tử cung cho phụ nữ trong độ tuổi từ 25 đến 69, bắt đầu áp dụng từ tháng 3 năm sau.
Từ tháng 3, quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung — thông qua khám bác sĩ gia đình (GP) hoặc tự thu mẫu tại nhà — sẽ hoàn toàn miễn phí cho mọi phụ nữ từ 25 đến 69 tuổi. (Nguồn: 1News)Động thái này diễn ra sau khi Công đảng New Zealand cũng đưa ra cam kết tương tự vào năm ngoái — đề xuất miễn phí tầm soát từ tháng 10/2027 như một phần trong chính sách miễn phí 3 lần khám bác sĩ gia đình (GP) mỗi năm.
Bộ trưởng Y tế Simeon Brown cho biết chương trình này vốn được đề xuất lần đầu vào năm 2018. Ngay khi nhậm chức Bộ trưởng Y tế vào năm ngoái, ông đã bắt tay xây dựng kế hoạch loại bỏ hoàn toàn căn bệnh này.
"Ung thư cổ tử cung là một trong những loại ung thư chúng ta hoàn toàn có thể loại bỏ," ông Brown nhấn mạnh. "Chúng ta đã có đủ công cụ trong tay, từ tiêm chủng vắc-xin, tầm soát đến điều trị. Quyết định hôm nay là một bước tiến lớn nhằm bảo vệ sức khỏe cho người dân New Zealand."
Bộ trưởng Y tế Simeon Brown tuyên bố miễn phí tầm soát ung thư cổ tử cung cho toàn bộ phụ nữ đủ điều kiện bắt đầu từ tháng 3 năm sau. (Nguồn: 1News)Hiện tại, chương trình tầm soát miễn phí mới chỉ áp dụng cho phụ nữ gốc Māori và Thái Bình Dương (từ 25–69 tuổi), người sở hữu Thẻ Dịch vụ Cộng đồng, hoặc những người chưa từng tầm soát/đã quá hạn tầm soát.
Bắt đầu từ tháng 3 tới, quy trình tầm soát — bao gồm khám tại cơ sở y tế hoặc tự thu mẫu tại nhà (được khuyến nghị thực hiện 5 năm một lần) — sẽ hoàn toàn miễn phí cho mọi phụ nữ từ 25 đến 69 tuổi.
Chi phí tầm soát từng là rào cản lớn
Cô Jen Jewell, một người từng vượt qua căn bệnh ung thư cổ tử cung phát hiện năm 2019, chia sẻ rằng cô may mắn phát hiện bệnh chỉ nhờ hai vợ chồng đang lên kế hoạch sinh con.
"Tôi cảm thấy cực kỳ may mắn vì hoàn cảnh lúc đó đã giúp tôi phát hiện bệnh ở giai đoạn còn có thể điều trị," cô nhớ lại. "Khi đó bệnh đã ở giai đoạn 2. Tôi trải qua vài đợt hóa trị, hai tuần xạ trị và sáu buổi xạ trị áp sát. Chỉ mất hai tháng rưỡi từ lúc phát hiện đến khi nhận kết quả chính thức là đã sạch tế bào ung thư."
Cô Jewell tin rằng việc miễn phí xét nghiệm sẽ giúp dịch vụ này trở nên quen thuộc hơn, giảm bớt tâm lý lo sợ cho người dân.
Bà Nicola Coom, Tổng Giám đốc Hội Ung thư New Zealand, nhận định chi phí khám tầm soát trước đây là rào cản tài chính đối với không ít người.
"Mức phí tại các phòng khám GP dao động từ 35 đến 100 NZD. Mới đây tôi làm xét nghiệm tự thu mẫu với giá 65 NZD và tự hỏi: Làm sao những phụ nữ khó khăn trên khắp cả nước có thể trang trải khoản này?" bà Coom cho biết. "Với nhiều gia đình, đó là sự lựa chọn khắc nghiệt giữa một bữa ăn trưa đi học cho con và một lần xét nghiệm ung thư cho mẹ."
Bà Nicola Coom, Tổng Giám đốc Hội Ung thư. (Nguồn: 1News)Bà khẳng định thêm, ung thư cổ tử cung là một trong số ít bệnh ung thư có thể xóa bỏ hoàn toàn, và tầm soát chính là chìa khóa then chốt.
Khoảng 800.000 phụ nữ sẽ được hưởng lợi
Với việc cả hai đảng lớn đều cam kết thực thi chương trình trong năm tới, các tổ chức vận động chính sách đánh giá cao sự nhất trí từ cả hai phía đối với vấn đề sức khỏe này.
Ước tính sẽ có thêm khoảng 786.000 phụ nữ được hưởng lợi từ chính sách tầm soát miễn phí này. (Nguồn: istock.com)Theo Bộ trưởng Simeon Brown, ước tính sẽ có thêm khoảng 786.000 phụ nữ được tiếp cận dịch vụ tầm soát miễn phí. Dù tổng số ca phát hiện bệnh có thể tăng lên ban đầu, nhưng thực tế phần lớn nhóm đối tượng này vốn đã chủ động tầm soát — chỉ là trước đây họ phải tự trả tiền.
Trả lời thắc mắc về khả năng đáp ứng của hệ thống y tế trước số lượng ca bệnh mới gia tăng, ông Brown khẳng định Kế hoạch Loại bỏ Ung thư đã được xây dựng chặt chẽ cùng các chuyên gia ngành y tế.
"Khi đạt được các mục tiêu trong Kế hoạch Loại bỏ Ung thư, chúng ta sẽ dần xóa bỏ căn bệnh này, từ đó giảm áp lực lâu dài cho toàn bộ hệ thống y tế công," ông chia sẻ.
Theo lộ trình, New Zealand cam kết giảm tỷ lệ mắc ung thư cổ tử cung xuống dưới 4 ca trên 100.000 phụ nữ mỗi năm ở mọi nhóm dân số vào năm 2040.
Các mục tiêu quốc gia đến năm 2030 bao gồm:
• 80% phụ nữ thực hiện tầm soát đúng hạn.
• 80% người có chỉ định soi cổ tử cung được tiếp cận dịch vụ trong vòng 30 ngày.
Bộ trưởng Bộ Phụ nữ Nicola Grigg cho biết thêm, mục tiêu đến năm 2035 là nâng tỷ lệ trẻ em tiêm mũi vắc-xin HPV đầu tiên trước 15 tuổi lên 90% (so với mức 69% hiện tại).
"Hôm nay là một ngày tuyệt vời đối với phụ nữ. Tuy nhiên, việc tầm soát chỉ thực sự cứu sống con người nếu chúng ta chủ động tham gia," bà Grigg nhắn gửi. "Lời khuyên của tôi dành cho những ai đã quá hạn tầm soát rất đơn giản: Đừng trì hoãn việc soi cổ tử cung, hãy liên hệ với cơ sở y tế của bạn ngay hôm nay."
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang