Một người nhập cư trái phép từng sử dụng hộ chiếu giả khi đến New Zealand từ 38 năm trước và sống dưới một danh tính giả đã chính thức thua trong nỗ lực kháng cáo lệnh trục xuất.
Lafaele Laoa, 60 tuổi, người từng sử dụng hộ chiếu giả khi đến New Zealand và sống dưới một danh tính giả, đã thất bại trong nỗ lực kháng cáo lệnh trục xuất. Nguồn ảnh: RNZTuy nhiên, ông Lafaele Laoa, 60 tuổi, vẫn chưa quay trở về Samoa dù hạn chót 3 tháng để tự nguyện xuất cảnh đã hết hạn vào tuần trước.
38 năm lẩn tránh cơ quan chức năng
Laoa đã sử dụng tên giả là Olive Mao khi nhập cảnh vào năm 1988. Dù đã nỗ lực truy tìm, Cục Nhập cảnh New Zealand (INZ) vẫn không thể phát hiện ra ông cho đến khi Cảnh sát chia sẻ thông tin vào năm 2024.
Laoa từng có danh sách các tiền án từ năm 1992 đến 2013 và vướng vào 10 vụ việc bị cáo buộc gây bạo lực gia đình trong khoảng thời gian từ 2009 đến 2020.
Cơ quan Phán quyết Nhập cảnh và Bảo hộ (IPT) cho biết: "Ông ấy không hề có bất kỳ nỗ lực nào trong suốt thời gian lưu trú kéo dài tại đây để hợp pháp hóa cư trú, ngoại trừ yêu cầu can thiệp từ Bộ trưởng vào năm 2024 sau khi bị tạm giữ và đối mặt với lệnh trục xuất khẩn cấp."
"Số lượng các vụ bạo lực gia đình (bao gồm 2 lệnh an toàn từ cảnh sát thời hạn 5 ngày) cho thấy ông ấy đã thực hiện hành vi bạo lực khá thường xuyên trong 11 năm cuối của mối quan hệ với người bạn đời thứ hai."
Laoa bị giam giữ do cơ quan chức năng không thể xác minh danh tính và ông không có hộ chiếu để tiến hành trục xuất.
Hành trình rời Samoa và lý do dùng tên giả
Laoa khai với bác sĩ tâm thần rằng ông gặp người bạn đời đầu tiên khi đến New Zealand vào năm 1987 và bà đã mang thai. Ông quay lại New Zealand sau khi con trai ra đời vào năm sau đó bằng cách sử dụng danh tính em trai của một người bạn. Ông tiếp tục mối quan hệ này và có thêm 3 người con gái.
Khi mối quan hệ kết thúc, người vợ cũ giành quyền nuôi con. Sau đó, Laoa sống chung với một người phụ nữ khác trong 20 năm.
Các tiền án của ông từ năm 1992 đến 2013 được xếp vào loại ít nghiêm trọng và đã được "xóa án tích".
Laoa đã đề nghị Bộ trưởng can thiệp về việc trục xuất, giải thích rằng ông dùng tên giả vì không muốn sống xa gia đình tại New Zealand. Ông cho biết từng xin visa dưới tên thật nhưng bị từ chối, nên đã nộp đơn lại bằng tên của người khác là Olive Mao. Ngoài ra, do tranh chấp đất đai với gia đình, ông không còn nơi nào để sống nếu trở về Samoa.
Apia, thủ đô của Samoa. RNZ / Koroi HawkinsTòa án cũng ghi nhận ông đang chăm sóc chị gái bị suy thận giai đoạn cuối. Dù 3 con gái của ông đang ở Úc, con trai và hầu hết người thân thiết vẫn ở New Zealand.
Laoa đã xin lỗi về các vụ bạo lực gia đình mà ông bị ghi nhận là kẻ tấn công, nhưng đồng thời cáo buộc đối phương gọi cảnh sát không cần thiết và phản ánh không đúng sự thật. Luật sư của ông cho rằng các hành vi vi phạm pháp luật đã xảy ra hơn một thập kỷ trước và không nên tính vào đơn kháng cáo trục xuất liên quan đến hành vi cư trú quá hạn.
Tòa án bác bỏ kháng cáo
Cơ quan Phán quyết Nhập cảnh và Bảo hộ (IPT) nhận định rằng 38 năm sống tại New Zealand là một hoàn cảnh nhân đạo đặc biệt. Tuy nhiên, việc ông cư trú bất hợp pháp quá lâu và sử dụng danh tính giả khiến quyết định trục xuất không bị coi là bất công hay quá khắc nghiệt.
Tòa án nêu rõ trong văn bản: "Chị gái của ông ấy hoàn toàn có thể trông cậy vào sự chăm sóc từ các con của bà, các thành viên khác trong gia đình và sự hỗ trợ từ nhà nước."
"Ông ấy hầu như không còn mối liên hệ nào với cả hai người bạn đời cũ hay các con, trong đó 3 người thậm chí không sống tại New Zealand."
Tòa án thừa nhận ông có thể gặp khó khăn khi tái hòa nhập tại Samoa, nhưng nhấn mạnh rằng rất khó để "hòa giải giữa sự lo lắng của người kháng cáo cho tương lai bản thân với hành vi bạo lực mà ông đã gây ra cho người khác".
Laoa nói tiếng Samoa và đã sống ở đó cho đến khi sang New Zealand vào những năm 20 tuổi. Tòa án kết luận: "Dù 38 năm là khoảng thời gian rất dài, nhưng người kháng cáo trở về khi đã lớn tuổi và nhiều khả năng vẫn còn ngôi làng để về. Nếu không, 4 người con đã trưởng thành và các người thân khác có thể hỗ trợ tài chính cho chi phí sinh hoạt của ông."
Đã có quyết định trục xuất nhưng chưa rời đi
Tòa án IPT từng ra phán quyết hoãn lệnh trục xuất trong 3 tháng kể từ ngày ra quyết định để gia đình chị gái ông xếp sắp người chăm sóc, đồng thời tạo thời gian cho các con thu xếp tài chính cho chuyến đi. Hạn chót 3 tháng này đã kết thúc vào ngày 29 tháng 9.
Bà Fadia Mudafar, Quản lý Tuân thủ Quốc gia của INZ, xác nhận với RNZ: "Ông Lafaele Laoa vẫn chưa rời New Zealand và hiện đang ở lại đây bất hợp pháp."
"Chúng tôi đang làm việc với ông Laoa và đại diện pháp lý của ông về việc xuất cảnh. Nếu ông không tự nguyện rời đi, các biện pháp cưỡng chế tuân thủ tiếp theo sẽ được xem xét."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang