Một thảm kịch không tặc đã suýt xảy ra trên chuyến bay của hãng hàng không Flydubai chở hơn 170 hành khách và phi hành đoàn. Cơ phó đã bất ngờ dùng rìu cứu hỏa tấn công cơ trưởng nhằm cướp quyền kiểm soát máy bay, khiến phi cơ rơi tự do hơn 5.000m chỉ trong khoảng 30 giây.
Bức ảnh tư liệu này do Bộ Ngoại giao Israel công bố ngày 30 tháng 9 năm 2026, chụp cơ trưởng người Ấn Độ Smit Machchhar của chuyến bay Flydubai mang số hiệu FZ 1073. Ảnh: AFP PHOTO / BỘ NGOẠI GIAO ISRAELTheo Tổng chưởng lý Liên minh các Quốc gia A-rập Thống nhất (UAE), hành vi của vị cơ phó này được xác định là một "âm mưu tấn công khủng bố".
Diễn biến thảm kịch bị ngăn chặn trên không
Nguồn tin thân cận từ Reuters cho biết, nghi phạm được xác định là Hammam al-Hammami, mang quốc tịch Oman. Các quan chức Israel cũng đã xác nhận quốc tịch của nghi phạm, dù phía chính quyền Oman hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.
Tổng chưởng lý UAE Hamad Saif Al Shamsi cho biết: "Kết quả điều tra ban đầu về sự cố trên chuyến bay FZ1073 của Flydubai cho thấy cơ phó đã cố gắng thực hiện một vụ tấn công khủng bố".
Theo đó, đối tượng đã dùng chiếc rìu cứu hỏa chuyên dụng trong khoang lái để tấn công cơ trưởng hòng chiếm quyền kiểm soát phi cơ. Khi cuộc giằng co xảy ra, dữ liệu từ ứng dụng theo dõi hành trình Flightradar24 ghi nhận chiếc máy bay rơi thẳng đứng khoảng 16.625 foot (tương đương 5.067 mét) chỉ trong vỏn vẹn hơn 30 giây khi đang bay qua không phận Saudi Arabia.
Thảm họa chỉ được đẩy lùi khi các hành khách cùng phi hành đoàn nhanh chóng phối hợp khống chế kẻ tấn công. May mắn thay, trên chuyến bay có một cơ sở dự phòng của Flydubai. Người này đã kịp thời tiếp quản khoang lái và hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Tabuk ở tây bắc Saudi Arabia.
Điều tra mở rộng và nghi vấn cực đoan hóa
Ngay sau khi hạ cánh, lực lượng an ninh Saudi Arabia đã bắt giữ đối tượng. Bộ Nội vụ Saudi Arabia cho biết cơ trưởng và cơ phó sau khi được chăm sóc y tế đã quay trở lại Abu Dhabi.
Cơ quan chức năng UAE đang dẫn đầu cuộc điều tra toàn diện nhằm làm rõ động cơ, thu thập bằng chứng kỹ thuật số và kiểm tra các mối liên hệ của nghi phạm. Phía Flydubai — hãng bay thuộc sở hữu của chính phủ Dubai — chưa đưa ra bình luận thêm ngoài việc xác nhận vụ việc đang trong quá trình làm rõ.
Vụ việc thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận quốc tế bởi phần lớn hành khách trên chuyến bay từ UAE đến Israel này là công dân Israel. Một quan chức chính phủ Israel cho biết các điều tra viên của nước này sẽ phối hợp cùng lực lượng chức năng UAE để thẩm vấn nghi phạm và làm sáng tỏ vụ việc.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố đang xác minh xem liệu tên này có hành động theo sự chỉ đạo của tổ chức nào hay không, đồng thời cảnh báo bất kỳ ai liên quan sẽ phải "trả giá đắt". Ông Netanyahu nhận định cơ phó này dường như đã bị "tẩy não bởi tư tưởng Hồi giáo cực đoan" và có biểu hiện tự sát, dù động cơ chính thức vẫn đang được làm rõ.
Lộ diện quá khứ cực đoan từng học tại Anh
Hamam al-Hammami (29 tuổi), cơ phó đang bị giam giữ tại Abu Dhabi sau sự cố nghi bị bắt giữ máy bay vào thứ Tư tuần trước, từng tuyên bố phụ nữ cần bị "chà đạp" và tán dương hành vi bạo lực trong các bài đăng trên mạng xã hội khi đang theo học tại Đại học Buckinghamshire New University (BNU). Bên cạnh đó, tài khoản này cũng thể hiện quan điểm ủng hộ chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.
Một tài khoản mạng xã hội được cho là liên quan đến Hamam al-Hammami liên tục nhắc đến việc 'chà đạp' phụ nữ. Ảnh / XHammami, mang quốc tịch Oman, đã theo học chương trình đào tạo từ xa kéo dài 3 năm ngành Quản lý Hàng không tại BNU (đặt tại High Wycombe) và tốt nghiệp vào năm 2023. Các cơ quan chức năng tin rằng đối tượng đã tham gia khóa học trực tuyến hoàn toàn từ Muscat.
Vào đúng ngày xảy ra vụ tấn công, BNU thông báo giấy phép bảo lãnh sinh viên quốc tế của trường đã bị Bộ Nội vụ Anh đình chỉ do lo ngại về việc tuân thủ trách nhiệm bảo lãnh. Đại diện nhà trường cho biết vấn đề xuất phát từ các hoạt động tuyển sinh quốc tế trong quá khứ và trường có 20 ngày để phản hồi trước khi quyết định thu hồi chính thức có hiệu lực.
Cả Bộ Nội vụ Anh và BNU đều xác nhận với The Telegraph rằng quyết định đình chỉ này không liên quan đến Hammami hay vụ tấn công trên chuyến bay Flydubai — âm mưu đã thất bại sau khi các hành khách và phi hành đoàn kịp thời khống chế đối tượng.
Theo tìm hiểu của The Telegraph, trong thời gian học tập tại BNU, không có bất kỳ khiếu nại hay lo ngại nào được ghi nhận về Hammami. Tuy nhiên, trước những thông tin mới xuất hiện, nhà trường khẳng định sẽ rà soát lại toàn bộ quá trình học tập của đối tượng này.
Sau sự việc, Đảng Bảo thủ Anh đã kêu gọi thắt chặt quy trình kiểm duyệt đối với sinh viên quốc tế đăng ký các khóa học trực tuyến.
Âm mưu tấn công trên không
Hammami bị cáo buộc đã dùng rìu cứu hộ trên chiếc Boeing 737 Max để tấn công cơ trưởng người Ấn Độ, Smit Machchhar. Viện trưởng Viện Kiểm sát Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) mô tả đây là một vụ tấn công khủng bố không thành, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel gọi đây là "âm mưu tấn công khủng bố jihad".
Một quan chức Israel chia sẻ với tờ The Times of Israel rằng Hammami từng bàn luận công khai về việc tấn công người Do Thái trên mạng xã hội: "Các tài khoản mạng xã hội của đối tượng cho thấy rõ tư tưởng cực đoan. Anh ta thường xuyên nhắc đến việc tấn công người Do Thái."
Phân tích hơn 2.000 bài đăng từ ngày 28/11/2021 đến 10/8/2022 từ một tài khoản Twitter liên quan trực tiếp đến Hammami với tên "Pilot Hamam al-Hammami" (@PilotHamam), đối tượng tự giới thiệu là phi công dân sự Oman sống tại Muscat và cung cấp các thông tin cá nhân trùng khớp với Hammami.
Các bài viết liên tục thể hiện quan điểm bạo lực gia đình, tư tưởng kỳ thị và coi thường phụ nữ, cùng việc ủng hộ các hình phạt thể xác nghiêm khắc. Tất cả bài đăng này đều được xuất bản trong thời gian Hammami đang theo học chương trình trực tuyến của BNU.
Một phi công từng theo học cùng khóa đào tạo từ xa tại BNU cho biết ông chưa từng gặp hay nói chuyện với Hammami, do bản chất khóa học không yêu cầu tương tác trực tiếp giữa các sinh viên.
Những lo ngại về tư tưởng cực đoan từ trước
Chương trình học tại BNU tập trung vào vận hành hậu cần, an ninh và quản trị ngành hàng không. Theo số liệu chính thức, BNU có hơn 1.500 sinh viên quốc tế trong niên học 2024–2025.
Theo tin từ CNN, Hammami từng bị sa thải khỏi hãng hàng không quốc gia Oman Air vào năm ngoái do những lo ngại về tư tưởng cực đoan. Hồ sơ LinkedIn của đối tượng cho thấy anh ta làm việc tại đây đến tháng 2/2025. Vài giờ sau vụ tấn công, tài khoản LinkedIn này xuất hiện các bài đăng chứa hình ảnh mang tính chất cực đoan và tuyên truyền.
Truyền thông Mỹ tiết lộ thêm rằng ngay từ năm 2024, Hammami đã bị giới chức Oman cấm bay do phát hiện truy cập các trang web có nội dung cực đoan, dù sau đó vẫn được giữ lại làm công việc hành chính. Đối tượng tiếp tục tham gia huấn luyện tại Royal Air Maroc vào năm 2025 nhưng không được nhận làm việc, trước khi chuyển sang đầu quân cho Flydubai vào đầu năm nay.
Phản hồi từ phía nhà trường
Người phát ngôn của BNU cho biết: "Cá nhân này đã hoàn thành khóa học từ xa về vận hành hàng không, tập trung vào tài chính, bền vững và quản trị. Đối tượng không tham gia bất kỳ khóa huấn luyện bay nào tại Đại học Buckinghamshire New University."
Nhà trường nhấn mạnh rằng quy trình kiểm tra an ninh và cấp phép bay đối với phi công được thực hiện riêng biệt bởi các cơ quan quản lý hàng không và hãng bay khi tuyển dụng. BNU khẳng định có đầy đủ các chính sách bảo vệ an toàn sinh viên và sẽ tiến hành rà soát lại thông tin liên quan đến thời gian học tập của Hammami.
Tổng hợp nguồn tin từ rnz.co.nz và nzherald.co.nz – Lani Hoang