Nhà kinh tế học Daniel Susskind cho rằng cách tốt nhất để giúp trẻ vững vàng trong tương lai là dạy các em về AI, đồng thời trang bị những kiến thức nền tảng căn bản.
Nhà kinh tế học Daniel Susskind nhận định cách tiếp cận “trở về những điều căn bản” có thể giúp trẻ em ngày nay ứng phó với thời kỳ bất định đang đến cùng sự phát triển của AI.
Susskind, tác giả cuốn Con tôi nên làm gì? Cẩm nang cho con người trong thời đại AI, cho rằng dạy trẻ về AI song song với việc trang bị những kiến thức nền tảng là cách tốt nhất để giúp các em chuẩn bị cho tương lai đầy bất an.
“Những kỹ năng nâng cao nào sẽ trở nên có giá trị và quan trọng trong tương lai? Có thể là óc sáng tạo, cũng có thể là khả năng phán đoán. Ai mà biết được? Rất khó để nói trước”, ông chia sẻ với chương trình Afternoons của đài RNZ.
“Điều chúng ta biết chắc là những kỹ năng cơ bản như đọc viết, tính toán và tư duy phản biện sẽ rất cần thiết.”
Ông nói rằng dù điều này nghe có vẻ mâu thuẫn, một tình thế tiến thoái lưỡng nan tương tự cũng từng xuất hiện khi máy tính bỏ túi được phát minh.
“Ngày nay, điều đó nghe có vẻ ngây thơ, nhưng khi ấy người ta cũng lo ngại theo cách tương tự rằng công nghệ mạnh mẽ thời bấy giờ, tức máy tính bỏ túi, sẽ khiến con người mất khả năng tính toán.”
“Để ứng phó với máy tính bỏ túi, chúng tôi đã chia chương trình toán học thành hai phần.”
Điều đó có nghĩa là học sinh dành một nửa thời gian học cách sử dụng máy tính bỏ túi để thực hiện các phép tính phức tạp, nửa thời gian còn lại thì làm toán mà không dùng thiết bị này.
Còn những tác hại của AI thì sao?
Dù khuyến khích đưa AI vào giáo dục, Susskind cho rằng cần nhận thức rõ những tác hại mà công nghệ này có thể gây ra.
“Tôi không nghĩ chúng ta nên xem AI như một trận bóng đá, nơi mọi người được khuyến khích chọn phe và nói rằng mình lạc quan hay bi quan.”
“Tôi đã dành khá nhiều thời gian trong cuốn sách để bàn về cách cải tổ chương trình học, nhằm bảo đảm thế hệ tiếp theo hiểu được những rủi ro do công nghệ khiến các em xao nhãng và có công cụ để ứng phó.”
Ông cho rằng sai lầm trong các cuộc thảo luận về công nghệ là nhìn nhận vấn đề theo hướng tất cả hoặc không gì cả. Trong khi đó, cha mẹ lại đang tìm kiếm một mức thời lượng sử dụng màn hình vừa đủ.
“Theo tôi, đó là cuộc tranh luận sai trọng tâm. Điều chúng ta nên bàn không phải là sử dụng màn hình bao lâu, mà là nội dung thực sự có trên những màn hình đó.”
Susskind cho rằng dựng rào cản và buộc tội người trẻ gian lận là cách tiếp cận sai lầm.
Cân nhắc đến ảnh hưởng của mạng xã hội
Susskind ủng hộ việc áp dụng “những hạn chế có cân nhắc và dựa trên hiểu biết” đối với việc người trẻ sử dụng mạng xã hội.
Tuy nhiên, những lo ngại về mạng xã hội không nên dẫn đến “tư duy bảo thủ với công nghệ nói chung”.
“Nếu chúng ta chuẩn bị cho thế hệ tiếp theo một thế giới mà chúng ta từng sống, thay vì thế giới mà các em sẽ sống, thì chẳng khác nào khiến các em chịu thiệt thòi.”
“Điều đó cũng cho thấy chúng ta thiếu trí tưởng tượng. Chúng ta không nhìn ra cách sử dụng những công nghệ này để giúp thế hệ tiếp theo hiểu vấn đề và tìm cách giải quyết.”
Vậy những nghề nào sẽ an toàn?
Susskind cho rằng đây là một câu hỏi “ngày càng ít hữu ích”.
Thay vào đó, người trẻ nên tập trung vào những vấn đề mà họ thích giải quyết.
“Nếu bạn chọn ngành luật chỉ vì thích những gì mình thấy trong phim Suits, chẳng hạn, hoặc học y vì yêu thích những gì mình xem trong phim House... thì bạn sẽ thất vọng cay đắng.”
Susskind nói điều này không chỉ vì cuộc sống thực chẳng giống phim Hollywood, mà còn vì công nghệ sẽ thay đổi những nghề này “đến mức không thể nhận ra”.
“Nhưng bản thân những vấn đề cần giải quyết sẽ không biến mất, chẳng hạn như mở rộng khả năng tiếp cận công lý, giúp mọi người sống khỏe mạnh và lâu hơn, hay hỗ trợ hoạt động mua bán trong nền kinh tế.”
Lời khuyên của ông dành cho những người trẻ muốn theo đuổi các nghề này là hãy chọn con đường truyền thống.
“Hiện nay, trong mỗi lĩnh vực này, chúng ta đều cần sự kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật cao và kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực đó, tức là những người hiểu rõ một vấn đề pháp lý cụ thể có thể bao gồm những gì.”
“Trong quá trình phát triển sự nghiệp, hãy cởi mở hơn và đừng quá cố định vào một công việc cụ thể.”
Theo rnz.co.nz - Hani Dang

