Nghỉ hưu là một trong những thay đổi tài chính lớn nhất trong cuộc đời của nhiều người.
Nếu năm 2026 là thời điểm bạn chính thức rời xa công việc toàn thời gian, chắc hẳn bạn đang tự hỏi cần chuẩn bị và “dọn dẹp” những gì trước khi bước sang giai đoạn mới này.
Có một số câu hỏi mà những người đang chuẩn bị nghỉ hưu nên tự hỏi mình. Ảnh: RNZ / REECE BAKERDưới đây là 5 câu hỏi quan trọng bạn nên tự đặt ra khi chuẩn bị nghỉ hưu.
1. Khi nào bạn sẽ nghỉ hưu?
New Zealand không có độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc. Bạn đủ điều kiện nhận NZ Super khi tròn 65 tuổi, nhưng bạn không bắt buộc phải ngừng làm việc. Bạn vẫn có thể nhận NZ Super trong khi tiếp tục đi làm; thay đổi đáng chú ý nhất là bạn có thể không còn được chủ lao động đóng góp vào KiwiSaver.
Theo bà Liz Koh, nhà sáng lập Enrich Retirement, việc chọn đúng thời điểm nghỉ hưu không hề dễ.
“Luôn cần có sự cân bằng giữa việc nghỉ hưu quá sớm và nghỉ hưu quá muộn.”
Nghỉ hưu trước 65 tuổi hấp dẫn với nhiều người, nhưng đi kèm là những hệ quả tài chính đáng kể.
“Nghỉ hưu sớm làm giảm thời gian tiết kiệm và kéo dài thời gian nghỉ hưu, tạo thêm áp lực lớn lên nguồn tài chính. Sự khác biệt giữa nghỉ hưu ở tuổi 60 và 65 có thể khiến bạn cần thêm vài trăm nghìn đô la.”
Ví dụ, để có thu nhập khoảng 50.000 NZD/năm trong 5 năm, bạn có thể cần thêm 250.000 NZD, do chưa đủ điều kiện nhận NZ Super trong giai đoạn đó.
Ngoài ra, nghỉ hưu sớm cũng có thể gây khó khăn về mặt xã hội.
“Không dễ để ở tuổi 60 nhưng lại sinh hoạt trong nhóm có độ tuổi trung bình 75 trở lên. Nhiều người hiện nay nghỉ hưu muộn hơn 65 tuổi, nên việc tìm bạn đồng trang lứa là một thách thức.”
Ngược lại, ngày càng nhiều người tiếp tục làm việc sau 65 tuổi – đôi khi là bán thời gian.
Ông David Boyle, Tổng giám đốc KiwiSaver tại Fisher Funds, cho biết nhiều người chọn làm việc đến khoảng 70 tuổi.
“Không chỉ vì tài chính, mà còn vì những lợi ích tích cực khác như kết nối xã hội, cảm giác có mục đích sống.”
2. Bạn sẽ sống ở đâu khi nghỉ hưu?
Theo bà Koh, người sắp nghỉ hưu cần xem xét lại toàn bộ tình hình tài chính, đặc biệt là nơi sinh sống.
Nhiều người rơi vào tình trạng “giàu tài sản nhưng thiếu tiền mặt”, khi phần lớn tài sản nằm trong ngôi nhà họ đang ở. Với một số người, việc thu nhỏ nhà ở hoặc chuyển đến khu vực có chi phí sinh hoạt thấp hơn có thể là giải pháp hợp lý.
Nhìn chung, người sống ở các thành phố nhỏ hoặc khu vực ngoài trung tâm thường có thể chi tiêu ít hơn so với các đô thị lớn.
3. Lối sống khi nghỉ hưu của bạn sẽ như thế nào?
Bà Koh khuyên mọi người nên đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại và tuổi thọ dự kiến, dựa trên tiền sử gia đình.
Ngoài ra, cần cân nhắc khoảng thời gian bạn có thể duy trì sức khỏe tốt.
“Nếu bạn là một cặp đôi, hãy xem xét sự khác biệt về tuổi thọ và ‘tuổi khỏe mạnh’ giữa hai người. Nếu chênh lệch lớn, bạn có thể cần lập kế hoạch nghỉ hưu dựa trên người có tuổi thọ hoặc sức khỏe ngắn hơn.”
4. Bạn sẽ làm gì trong thời gian nghỉ hưu?
Nghỉ hưu không chỉ là vấn đề tiền bạc, mà còn là cách bạn sử dụng thời gian mỗi ngày.
Theo bà Koh, việc duy trì kết nối xã hội là cực kỳ quan trọng.
“Cô lập xã hội có liên quan đến trầm cảm, sức khỏe kém và thậm chí là giảm tuổi thọ. Đây là vấn đề phổ biến với những người mà các mối quan hệ xã hội chủ yếu đến từ công việc.”
Các tổ chức như MenzShed hay Probus được thành lập nhằm giúp người nghỉ hưu giao lưu với những người cùng chí hướng. Ngoài ra, các câu lạc bộ sở thích, nhóm tình nguyện hay hoạt động cộng đồng cũng là lựa chọn tốt.
“Tham gia các nhóm này trước khi nghỉ hưu sẽ giúp quá trình chuyển đổi trở nên dễ dàng hơn. Nếu khu vực của bạn chưa có, bạn hoàn toàn có thể tự thành lập – từ câu lạc bộ sách đến nhóm an ninh khu phố.”
5. Bạn cần làm gì với các khoản đầu tư?
Ông David Boyle nhấn mạnh rằng 65 tuổi không phải là vạch đích của việc đầu tư.
“Đây không phải là điểm kết thúc, mà là điểm bắt đầu để tận hưởng thành quả của những nỗ lực suốt cả cuộc đời làm việc.”
Người nghỉ hưu cần lập kế hoạch để tiền của mình kéo dài đủ lâu, phù hợp với tuổi thọ ngày càng tăng.
Một chiến lược phổ biến là:
• Giữ một phần tiền trong các khoản đầu tư ít biến động để chi tiêu trong 10 năm đầu nghỉ hưu
• Phần còn lại có thể đầu tư vào tài sản tăng trưởng, phục vụ giai đoạn sau của tuổi già
“Có một kế hoạch rõ ràng là vô cùng quan trọng. Bạn nên trao đổi với cố vấn KiwiSaver hoặc cố vấn tài chính để hiểu rõ hơn về phân bổ tài sản và tuổi thọ của mình.”
Với những người có tài sản lớn, việc lập kế hoạch chuyển giao tài sản cho thế hệ sau cũng cần được cân nhắc sớm.
Cuối cùng, ông Boyle khuyên rằng người nghỉ hưu không nên ngại thay đổi kế hoạch khi hoàn cảnh cuộc sống thay đổi.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen