Một thương nhân bán củi tại Hawke’s Bay cho biết sự gia tăng của các người bán củi không đăng ký trên Facebook Marketplace đang phá giá các công ty uy tín và gây rủi ro cho người tiêu dùng.
Chủ doanh nghiệp Woodstocks Firewood, ông John Caulton, đang kêu gọi Cục Thuế (Inland Revenue) vào cuộc và thúc giục các hội đồng địa phương tại Hawke’s Bay khôi phục lại chương trình đăng ký từng giúp ngăn chặn việc các “cao bồi củi đốt” trục lợi.
Caulton thẳng thắn đánh giá những gì ông đang thấy trên Marketplace:
“Họ không đóng thuế, thiếu tiêu chuẩn an toàn và bán sản phẩm kém chất lượng, gây hại cho người tiêu dùng, các doanh nghiệp làm ăn chân chính và cả cộng đồng rộng lớn hơn,” ông nói.
“Những người kinh doanh tự phát này làm suy yếu việc làm tại địa phương, làm thất thu ngân sách công và góp phần gây ô nhiễm không khí cũng như các bệnh về hô hấp do củi chưa được phơi sấy kỹ.”
Ông cho biết gần đây ông đã gửi một đơn khiếu nại chính thức bằng văn bản tới Cục Thuế để bày tỏ lo ngại của mình.
Ông nói vấn đề này không phải là mới.
Năm 2010, một nhóm công tác đã được thành lập với sự tham gia của IRD, Hội đồng Khu vực Hawke’s Bay, Hội đồng Thành phố Napier, Hội đồng Thành phố Hastings và các nhà cung cấp củi đã có uy tín.
Từ sáng kiến đó, Hội đồng Khu vực Hawke’s Bay (HBRC) đã triển khai Chương trình Người bán củi đạt chuẩn (Good Wood Merchant Scheme), giúp người dân tìm được các đơn vị tuân thủ tiêu chuẩn chất lượng củi và cung cấp củi khô, đã được phơi sấy.
Caulton cho biết nếu nhà cung cấp giao củi ướt, khách hàng sẽ được đảm bảo hoàn tiền hoặc đổi sang một lô củi khô.
“Với những ‘cao bồi củi đốt’ này thì không có bất kỳ sự đảm bảo nào,” ông nói.
“Tôi đã đếm được 60 người bán ở Napier, Hastings và Central Hawke’s Bay trên Marketplace chỉ trong một ngày gần đây.
“Hầu hết họ không có biển hiệu hay thông tin liên hệ trên rơ-moóc hoặc xe tải khi giao củi.”
Một người phát ngôn của HBRC cho biết Chương trình Good Wood là một sáng kiến nền tảng trong Chương trình Heatsmart, được triển khai từ năm 2010 đến 2018.
“Nó được tạo ra để giúp các hộ gia đình yên tâm rằng củi họ mua thực sự khô và sẵn sàng để đốt,” người phát ngôn nói.
Họ cho biết các nhà cung cấp có thể đăng ký miễn phí để trở thành đơn vị được phê duyệt, cam kết bán củi có độ ẩm dưới 25%.
Việc kiểm tra được thực hiện miễn phí; nếu củi không đạt tiêu chuẩn, nhà cung cấp sẽ phải đổi hàng hoặc hoàn tiền bằng chi phí của mình.
Năm 2018, Heatsmart được phát triển thành Chương trình Nhà ở Bền vững với phạm vi rộng hơn.
“Chương trình Good Wood tiếp tục cho đến năm 2024, khi được kết thúc sau khi phần lớn đã hoàn thành mục tiêu, với chất lượng không khí cải thiện 72% và 18.500 hộ gia đình được hỗ trợ để có những ngôi nhà ấm hơn, khô ráo hơn và lành mạnh hơn,” người phát ngôn cho biết.
Caulton nói chương trình này hoạt động rất hiệu quả và nên được khôi phục, hoặc ít nhất là một mô hình tương tự.
“Những người bán không tuân thủ đang phát triển mạnh khi không còn chương trình này,” ông nói.
“Để khôi phục môi trường kinh doanh công bằng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương làm ăn chân chính, cần có hành động khẩn cấp – trên phạm vi toàn quốc.”
Ông cho biết điều này sẽ chấm dứt tình trạng các đối tượng “đánh nhanh rút gọn” lấy cây hoặc khúc gỗ, chẻ thẳng thành củi rồi đem bán.
“Nó còn ướt và xanh, và các chất ô nhiễm, tạp chất trong đó khi đốt sẽ gây ra các bệnh về đường hô hấp.”
Người phát ngôn của HBRC cho biết hội đồng cần thu thập dữ liệu trong thời gian dài hơn trước khi có thể kết luận việc chấm dứt Chương trình Good Wood Merchant có ảnh hưởng hay không đến ô nhiễm không khí tại Napier và Hastings.
“Hội đồng Khu vực Hawke’s Bay hiện chưa có kế hoạch khôi phục Chương trình Good Wood,” họ nói.
“Sau cơn bão Gabrielle, trọng tâm của chúng tôi là hỗ trợ khả năng chống chịu của cộng đồng ở những lĩnh vực có thể tạo ra khác biệt lớn nhất – giảm rủi ro ngập lụt, đảm bảo an ninh nguồn nước, và cải thiện sức khỏe đất và nước.”
Caulton cho biết nguyên tắc cạnh tranh công bằng đang bị xói mòn và ông kêu gọi Cục Thuế xem đây là một ưu tiên.
IRD đã được liên hệ để bình luận về đơn khiếu nại của Caulton, nhưng người phát ngôn cho biết họ không thể bình luận về các vấn đề cụ thể của người nộp thuế do Điều 18 của Luật Quản lý Thuế, liên quan đến nghĩa vụ bảo mật của IRD.
Nếu muốn mua củi đốt, lời khuyên của Caulton là hãy tìm hiểu kỹ trước.
“Hãy tìm kiếm trên mạng. Thông thường, nếu họ có một trang web, đó là một doanh nghiệp hợp pháp.”
Theo rnz.co.nz - Hani Dang