Bộ trưởng Thương mại New Zealand Todd McClay và người đồng cấp Ấn Độ Piyush Goyal đã công bố việc tái khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA) trong chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Christopher Luxon vào tháng 3 năm ngoái.
Thủ tướng Christopher Luxon và Bộ trưởng Thương mại Todd McClay công bố việc hoàn tất đàm phán hiệp định thương mại tự do với Ấn Độ vào tháng 12. Ảnh: RNZ / Mark PapaliiChín tháng sau, ngay trước Giáng sinh, Chính phủ New Zealand thông báo đàm phán đã hoàn tất, mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho một số ngành, dù lợi ích dành cho ngành sữa còn hạn chế.
Cả New Zealand và Ấn Độ đều mô tả FTA này như “cú hích” cho nền kinh tế của mỗi bên.
Cơ hội lớn với tầng lớp trung lưu Ấn Độ
Chính phủ Ấn Độ gọi thỏa thuận là một “quan hệ đối tác hướng tới tương lai”, giúp thúc đẩy các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may và da giày.
Với New Zealand, FTA mở ra cơ hội tiếp cận lần đầu với tầng lớp trung lưu Ấn Độ đang tăng nhanh, dự kiến sẽ vượt 700 triệu người trong vòng 5 năm tới.
Bộ trưởng McClay thậm chí gọi đây là “thành tựu có một không hai trong một thế hệ”.
Bộ trưởng Thương mại Todd McClay bày tỏ tin tưởng Đảng Lao động sẽ ủng hộ hiệp định thương mại tự do với Ấn Độ. Ảnh: Mark PapaliiDưới đây là những nội dung chính đã được đàm phán và công bố.
Trạng thái hiện tại của FTA New Zealand – Ấn Độ
Thỏa thuận đã hoàn tất đàm phán sẽ trở thành hiệp ước chính thức sau khi luật thực thi được thông qua tại quốc hội hai nước.
Tại Ấn Độ, quá trình này được đánh giá là khá thuận lợi, khi chính phủ liên minh của Thủ tướng Narendra Modi thống nhất ủng hộ hiệp định.
Tuy nhiên, tại New Zealand, lộ trình phê chuẩn chưa hoàn toàn rõ ràng, do New Zealand First – một đảng trong liên minh cầm quyền – phản đối thỏa thuận. Lãnh đạo đảng Winston Peters cho rằng đây là hiệp định “không thực sự tự do cũng không công bằng”.
Điều này đồng nghĩa Chính phủ New Zealand có thể cần sự ủng hộ từ phe đối lập để thông qua luật thực thi.
Nếu được thông qua, hiệp định có thể được ký kết trong nửa đầu năm nay, và sẽ được rà soát lại sau một năm kể từ khi có hiệu lực, tạo cơ chế cải thiện trong tương lai.
New Zealand hiện đang nhập khẩu một lượng lớn xoài từ Ấn Độ. Ảnh: NOAH SEELAMPhản ứng từ các ngành kinh tế
Phản hồi ban đầu đối với FTA phần lớn là tích cực.
Nhiều tổ chức như Export NZ, Hiệp hội Chủ rừng New Zealand, Hiệp hội Công nghiệp Thịt, Beef + Lamb NZ, Horticulture NZ, Liên đoàn Công nghiệp Gỗ, Wools of NZ đều công khai ủng hộ.
Hiệp hội các công ty sữa thừa nhận thỏa thuận không mang lại nhiều lợi ích cho ngành sữa, do các sản phẩm chủ lực như bơ và phô mai bị loại trừ, nhưng hoan nghênh cơ chế tái xuất nguyên liệu miễn thuế.
Các nhà bình luận kinh tế cũng bày tỏ sự lạc quan.
Bà Fran O’Sullivan (NZ Herald) nhận định FTA này “có thể tái định hình xuất khẩu và cả chính trị New Zealand”, trong khi ông Luke Malpass (Stuff) gọi đây là “1,4 tỷ lý do để ăn mừng”.
Ngành sữa phần lớn đã bị loại khỏi hiệp định thương mại tự do với Ấn Độ. Ảnh: Adam SimpsonQuy mô thương mại song phương
Tổng kim ngạch thương mại hai chiều New Zealand – Ấn Độ đạt 3,68 tỷ NZD trong năm kết thúc tháng 6/2025. Trong đó, New Zealand xuất khẩu 1,79 tỷ NZD hàng hóa và dịch vụ sang Ấn Độ.
Ấn Độ hiện là:
• Thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn thứ 21
• Thị trường xuất khẩu dịch vụ lớn thứ 5 của New Zealand
Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm:
• Dịch vụ du lịch (948 triệu NZD)
• Sản phẩm công nghiệp (265 triệu NZD)
• Lâm sản (134 triệu NZD)
• Trái cây (118 triệu NZD, chủ yếu là táo và kiwi)
• Sữa và sản phẩm sữa (76 triệu NZD)
• Len (76 triệu NZD)
Thỏa thuận về thuế quan
FTA xóa bỏ 100% thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ vào New Zealand và giúp 95% xuất khẩu hiện tại của New Zealand sang Ấn Độ được miễn hoặc giảm thuế.
• Thuế với lâm sản, len, thịt cừu và than đá gần như được xóa bỏ hoàn toàn
• Thuế hải sản (33%) sẽ được loại bỏ trong vòng 7 năm
• Thuế anh đào và bơ giảm dần trong 10 năm
• Thuế mật ong mānuka (66%) giảm xuống còn 16,5% trong 5 năm
• Thuế rượu vang (150%) giảm mạnh trong 10 năm, còn 25–50%
Tuy nhiên, sữa vẫn là lĩnh vực nhạy cảm, với hầu hết sản phẩm bị loại trừ, dù có một số hạn ngạch và cắt giảm thuế hạn chế cho albumin và sữa công thức.
Các huấn luyện viên yoga sẽ đủ điều kiện nộp đơn xin visa lao động tạm thời để làm việc tại New Zealand theo hiệp định thương mại tự do. Ảnh: 123rf.comHải quan, đầu tư, y tế và nhập cư
Hiệp định cũng:
• Cam kết thông quan trong 48 giờ, hoặc 24 giờ với hàng dễ hỏng
• Cho phép nộp hồ sơ điện tử
• Thúc đẩy đầu tư tư nhân 20 tỷ USD vào Ấn Độ trong 15 năm
• Tạo thuận lợi cho dược phẩm và thiết bị y tế Ấn Độ
• Mở rộng visa lao động, du học và working holiday cho công dân Ấn Độ
Mỗi năm, 1.000 công dân Ấn Độ từ 18–30 tuổi sẽ được cấp visa working holiday nhiều lần trong 12 tháng.
Kết luận
Hiệp định thương mại tự do New Zealand – Ấn Độ được đánh giá là bước đi chiến lược, mở rộng cánh cửa vào một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, việc phê chuẩn trong nước và những giới hạn với ngành sữa vẫn là các vấn đề then chốt cần theo dõi trong thời gian tới.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen