Đây là một trong những câu chuyện hàng đầu của tờ NZ Herald trong năm 2025.
• Lượng tiêu thụ Methamphetamine (ma túy đá) đã tăng hơn gấp đôi trong nửa cuối năm 2024, đạt mức kỷ lục.
• Ma túy đá rẻ hơn, do nguồn cung tăng từ các băng đảng Mexico và các tổ chức châu Á, đã thúc đẩy việc sử dụng cao hơn.
• Ōpōtiki ghi nhận mức giảm 50% lượng sử dụng ma túy đá sau các cuộc đột kích của cảnh sát vào một đường dây của băng Mongrel Mob.
Theo dữ liệu xét nghiệm ma túy mới thu thập được của tờ Herald, lượng tiêu thụ methamphetamine tại New Zealand đã tăng hơn gấp đôi trong nửa cuối năm 2024 lên mức cao nhất từng được ghi nhận.
Việc xét nghiệm ma túy trong nước thải đã được sử dụng để giám sát lượng tiêu thụ ma túy bất hợp pháp kể từ cuối năm 2018 và bao phủ khoảng 75% dân số.
Dữ liệu của sáu năm đã được công bố theo Đạo luật Thông tin Chính thức cho thấy lượng tiêu thụ thường dao động từ 10kg đến 20kg mỗi tuần.
Vào tháng 6 năm 2024, chỉ hơn 15kg ma túy đá được phát hiện mỗi tuần.
Nhưng tháng tiếp theo, lượng sử dụng gần như gấp đôi lên mức 29,2kg mỗi tuần. Xu hướng này tiếp tục trong phần còn lại của năm, với lượng tiêu thụ hàng tuần trên 30kg mỗi tháng cho đến tháng 12.
Mặc dù con số kilôgam ma túy đá phát hiện mỗi tuần là trực quan, nhưng nó không cung cấp sự so sánh tốt nhất theo thời gian do có những thay đổi nhỏ về số lượng địa điểm lấy mẫu. Biểu đồ tính theo đầu người dưới đây cung cấp bức tranh chính xác hơn theo thời gian.
Một đỉnh cao mới là 39,2kg đã được ghi nhận vào tháng 10 – gần gấp đôi kỷ lục trước đó là 20,6kg vào tháng 9 năm 2021, trong thời gian phong tỏa vì Covid tại Auckland.
Sự gia tăng đáng kể trong việc sử dụng ma túy đá đã được nhà nghiên cứu ma túy hàng đầu New Zealand gọi là “một hồi chuông cảnh tỉnh”. Ông cùng các chuyên gia cảnh sát cho rằng ma túy đá được tiêu thụ nhiều hơn vì nó rẻ hơn.
Bất chấp hàng loạt vụ triệt phá ma túy kỷ lục, thị trường địa phương vẫn ngập tràn methamphetamine do các băng đảng Mexico và các tổ chức tội phạm châu Á cung cấp, phối hợp với các băng nhóm mô tô ngoài vòng pháp luật.
Ma túy đá hiện đang ở mức rẻ nhất từ trước đến nay, cả ở cấp độ bán buôn và bán lẻ.
Thanh tra Thám tử Tim Chao cho biết sự gia tăng đột ngột trong tiêu thụ vào nửa cuối năm 2024 là điều bất thường.
“Nhưng nó phản chiếu những gì chúng ta đang thấy ở nước ngoài. Thế giới đang ngập trong ma túy.”
Nhiều ma túy hơn đồng nghĩa với giá thấp hơn, và giá thấp hơn đồng nghĩa với việc tiêu thụ nhiều hơn, theo ông Chao, người giám sát việc xét nghiệm nước thải với tư cách là sĩ quan phụ trách Cục Tình báo Ma túy Quốc gia.
“Đó là kinh tế học đơn giản. Giống như mua khoai tây chiên ở siêu thị. Trước đây, tôi chỉ mua được một gói. Nếu nguồn cung tăng, tôi có đủ tiền mua hai gói. Vì vậy, tôi sẽ tiêu thụ hai gói.”
Chi phí trung bình cho một “điểm” (point) methamphetamine – tương đương 0,1g, liều dùng thông thường – là 78 NZD vào năm 2024, theo kết quả mới nhất của Khảo sát Xu hướng Ma túy New Zealand do Giáo sư Chris Wilkins và nhóm của ông tại Đại học Massey thực hiện.
Mức giá trung bình năm 2023 là 89 NZD, giảm từ mức khoảng 100 NZD vốn đã duy trì trong nhiều năm.
Giá trung bình của một gram là 360 NZD vào năm 2024, giảm dần từ mức 563 NZD năm 2017, theo khảo sát ẩn danh của Đại học Massey trên hơn 10.000 người dùng ma túy.
Ông Wilkins mô tả sự sụt giảm đáng kể về giá và sự gia tăng mạnh mẽ trong tiêu thụ là một “hồi chuông cảnh tỉnh thực sự”.
“Điều này chắc chắn rất đáng báo động. Có vẻ như rất nhiều chỉ số đang chuyển biến xấu một cách nhanh chóng,” ông nói.
“Kiểu giảm giá đó đang cho chúng ta biết rằng nguồn cung đang trở nên sâu rộng hơn rất nhiều. Về cơ bản, chúng ta đang gặp một vấn đề lớn.”
Ông Wilkins đồng ý với ông Chao rằng ma túy đá rẻ hơn khiến những người đang sử dụng tiêu thụ nhiều hơn, nhưng nó cũng làm tăng khả năng những người mới thử ma túy lần đầu.
Sự sụt giảm giá bán lẻ methamphetamine trong những năm gần đây phản ánh quy mô sản xuất công nghiệp và vận chuyển của các tổ chức tội phạm có quy mô toàn cầu, chủ yếu đặt tại Đông Nam Á hoặc gần đây hơn là Mexico.
Trong nhiều năm, lô hàng ma túy đá lớn nhất chỉ là 95kg vào năm 2006.
Chiến dịch Major đã làm lu mờ mọi vụ bắt giữ khác trong thập kỷ tiếp theo cho đến khi 501kg được tìm thấy gần bãi biển Ninety Mile vào năm 2016.
Kể từ đó, các vụ bắt giữ hơn 500kg đã trở nên thường xuyên. Kỷ lục hiện tại là 713kg được tìm thấy bên trong các chai siro phong vận chuyển từ Canada vào đầu năm 2023.
Vụ triệt phá lớn nhất trước đó là 613kg được phát hiện tại Sân bay Quốc tế Auckland bởi Chiến dịch Weirton, một cuộc điều tra bí mật nhắm vào băng nhóm mô tô Comancheros.
“Chúng ta từng nói về hàng chục ký,” ông Wilkins nói. “Bây giờ chúng ta nói về hàng trăm. Đó là một sự thay đổi gần như theo cấp số nhân về lượng ma túy đá sẵn có khi chúng ta nói về việc mỗi lần tiêu thụ chỉ 0,1g.
“Tôi nghĩ đây là một bước chuyển biến lớn nhưng nó đã được dự báo từ lâu. Tất cả các chỉ số đều đi theo hướng xấu... người ta gần như trở nên vô cảm với nó. Nhưng tôi nghĩ đây là điều đáng lo ngại.”
Cả ông Chao và ông Wilkins đều cho rằng cần có nhiều hành động hơn để giảm nhu cầu sử dụng ma túy, thay vì chỉ dựa vào lực lượng thực thi pháp luật để chặn nguồn cung.
Đây là quan điểm được ủng hộ bởi Sarah Helm, giám đốc điều hành của Quỹ Ma túy New Zealand.
“Điều thiết yếu là phản ứng của chúng ta đối với methamphetamine phải tập trung vào việc giảm nhu cầu, chứ không chỉ chơi trò ‘đập chuột’ với nguồn cung,” bà nói.
“Thật may mắn, chúng ta đã học được rất nhiều về lý do tại sao mọi người sử dụng methamphetamine trong những năm qua và có rất nhiều bằng chứng về nơi chúng ta có thể bắt đầu tạo ra sự khác biệt.”
Bà chỉ ra chương trình Te Ara Oranga do cảnh sát dẫn dắt tại Northland như một mô hình dựa trên sức khỏe đã được chứng minh để giảm nhu cầu.
“Nó nên được nhân rộng trên toàn quốc.”
Ngược lại với bối cảnh sử dụng ma túy đá tăng vọt trên toàn quốc năm 2024, có một thị trấn nhỏ ở phía đông Vịnh Plenty đã đi ngược lại xu hướng này.
Lượng tiêu thụ ma túy đá tại Ōpōtiki đã giảm 50% trong những tháng sau cuộc đột kích của cảnh sát vào một đường dây ma túy bị cáo buộc thuộc băng Mongrel Mob.
Chiến dịch Highwater kết thúc vào tháng 10 với việc bắt giữ 28 người liên quan đến chi nhánh Barbarians của băng Mongrel Mob với các tội danh liên quan đến buôn bán ma túy, rửa tiền, sử dụng súng và tham gia nhóm tội phạm có tổ chức.
Theo dữ liệu nước thải, khoảng 119g ma túy đá được sử dụng tại Ōpōtiki mỗi tuần trước các cuộc đột kích.
Lượng tiêu thụ đã giảm xuống còn 66g vào tháng 11 – mức giảm 44%.
Để so sánh, mức giảm trên toàn quốc giữa tháng 10 và tháng 11 chỉ là 14%.
Lượng tiêu thụ tại Ōpōtiki tiếp tục giảm xuống còn 54g vào tháng 12 – giảm thêm 18% – so với mức tăng 3% trên toàn quốc.
Mặc dù đây là một mẫu thử nhỏ và nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc tiêu thụ ma túy, cảnh sát tin rằng có mối liên hệ giữa cuộc điều tra và việc giảm sử dụng ma túy đá.
“Ở một địa bàn nhỏ, nếu bạn loại bỏ được 20 thành viên chủ chốt [của băng đảng], những người bị cáo buộc là sử dụng và phân phối [ma túy đá], thì bạn sẽ thấy tác động ngay lập tức,” Thanh tra Jock O’Keefe, người đứng đầu chiến lược ROCC của cảnh sát cho biết.
“Chúng tôi đã thấy tác động qua ba tháng dữ liệu nước thải và nó giảm dần mỗi tháng, điều đó thật tuyệt vời.”
Một phần quan trọng của chiến lược là cảnh sát tiếp tục làm việc với cộng đồng và các lãnh đạo bộ tộc (iwi) để cung cấp sự hỗ trợ “toàn diện” sau khi các cuộc điều tra bí mật kết thúc.
Trong trường hợp của Chiến dịch Highwater, ông O’Keefe cho biết 720.000 NZD đã được bảo đảm để tài trợ cho các chương trình giảm thiểu tác hại của ma túy đá ở phía đông Vịnh Plenty và hai nhân viên cảnh sát đã được biệt phái để hỗ trợ các gia đình bị ảnh hưởng bởi các cuộc đột kích.
“Đưa trẻ đến trường, nuôi dưỡng chúng, giúp tìm chỗ ở, làm việc với Te Whakatohea [bộ tộc địa phương] – họ cũng rất tuyệt vời,” ông O’Keefe nói.
“Đội của tôi cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà để người dân có thể nhận được sự hỗ trợ đúng đắn từ các dịch vụ khác và tránh xa tội phạm và ma túy.”
Mặc dù hài lòng khi thấy dữ liệu nước thải địa phương giảm trong vài tháng, ông O’Keefe nói rằng thách thức sẽ là duy trì tiến trình này trong một thời gian dài.
Theo nzherald.co.nz - Hani Dang