Australia ghi nhận đầu lọc thuốc lá là loại rác thải xuất hiện nhiều nhất trong năm 2025, vượt qua tất cả các loại rác khác tại sông ngòi, rừng bụi, công viên và đường phố.
Chủ tịch tổ chức môi trường, bà Pip Kiernan, cho biết nhiều người hút thuốc không nhận ra rằng đầu lọc thuốc lá của họ được làm từ nhựa. (Nguồn: istock.com)Theo khảo sát thường niên do Clean Up Australia thực hiện, đầu lọc thuốc lá chiếm gần 25% tổng lượng rác do các tình nguyện viên thu gom, qua đó soán ngôi nhựa mềm để trở thành loại rác bị xả bừa bãi phổ biến nhất.
Chủ tịch tổ chức môi trường này, bà Pip Kiernan, cho biết nhiều người hút thuốc không nhận ra đầu lọc thuốc lá được làm từ nhựa.
“Đầu lọc thuốc lá đặc biệt nguy hại vì được cấu tạo từ cellulose acetate, một dạng nhựa không thể phân hủy sinh học,” bà nói với AAP.
“Nó vỡ vụn, phát tán vi sợi nhựa, rò rỉ chất độc ra môi trường và thường bị chim nuốt phải.”
Vấn đề kéo dài suốt 35 năm
Trong suốt 35 năm Clean Up Australia công bố báo cáo rác thải, đầu lọc thuốc lá luôn là vấn đề lớn và thường xuyên nằm trong top 3 loại rác phổ biến nhất.
Một báo cáo của WWF Australia năm 2021 ước tính, trong số gần 18 tỷ điếu thuốc được hút mỗi năm tại Australia, có từ 5,9 đến 8,9 tỷ đầu lọc bị vứt ra môi trường.
Mặc dù tỷ lệ hút thuốc tại Australia đang giảm hoặc ổn định (tùy theo nguồn dữ liệu), nghiên cứu năm 2025 của Roy Morgan cho thấy thuốc lá lậu và thuốc lá điện tử (vape) đã lan rộng hơn so với trước đây.
Rác thải vape vẫn gia tăng dù bị cấm
Dù Australia đã cấm nhập khẩu và bán vape dùng một lần từ giữa năm 2024, loại rác này vẫn gia tăng và ngày càng trở thành nguồn thải nguy hiểm.
Các thiết bị vape đặc biệt rủi ro khi bị thải ra môi trường vì chứa pin và hóa chất độc hại, có thể gây ô nhiễm đất và nước.
Nhựa chiếm hơn 80% rác thải
Nhựa tiếp tục áp đảo tất cả các loại vật liệu khác, chiếm hơn 80% tổng số rác được ghi nhận trong khảo sát năm 2025.
Việc tiêu thụ nhựa đang tăng, với khoảng 250kg nhựa bị xả ra môi trường mỗi phút, nơi chúng có thể bị chim và sinh vật biển ăn phải, gây hậu quả có thể dẫn đến tử vong.
Tuy nhiên, nhựa vẫn là dòng rác khó xử lý, khi chỉ 14% được tái chế hoặc thu hồi.
Cải cách chính sách bao bì vẫn “quá hạn”
Năm 2025 ghi nhận một số tiến triển chính sách, bao gồm chương trình nhựa mềm tự nguyện và hệ thống hoàn tiền vỏ chai đã được triển khai tại tất cả các bang và vùng lãnh thổ.
Dù vậy, bà Kiernan cho rằng cải cách bao bì ở cấp quốc gia là điều “hoàn toàn quá hạn”, nhằm áp đặt quy định bắt buộc để các doanh nghiệp chịu trách nhiệm về bao bì họ tạo ra.
“Chúng tôi đã thử các mục tiêu tự nguyện, nhưng chúng không hiệu quả,” bà nói.
“Vấn đề của mục tiêu tự nguyện là luôn có những kẻ ‘đi xe miễn phí’ – người làm đúng thì tốn kém hơn, còn kẻ khác thì không.”
Hiện Bộ Môi trường Liên bang Australia đang xem xét các phương án cải cách bao bì để trình chính phủ.
“Chúng tôi rất mong Bộ trưởng Môi trường sớm có một thông báo chính thức về vấn đề này,” bà Kiernan nói.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen