Mâu thuẫn giữa gã khổng lồ công nghệ Meta và các nhà làm luật New Zealand đang trở nên gay gắt khi giới học thuật cáo buộc chủ sở hữu Facebook, Instagram đang tìm cách đẩy trách nhiệm về phía phụ huynh để bảo vệ lợi nhuận.
Meta cho rằng cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi sẽ không giải quyết được vấn đề. Ảnh: Victor Okhrimets / 123RFGã khổng lồ mạng xã hội Meta cho rằng việc cấm người trẻ sử dụng nền tảng của mình sẽ không hiệu quả. Tuy nhiên, những người ủng hộ thay đổi luật lại phản đối gay gắt, cáo buộc công ty mẹ của Facebook và Instagram đang áp dụng chiến thuật tương tự các tập đoàn thuốc lá lớn trước đây.
Năm ngoái, Đảng Quốc gia đã trình một dự luật của nghị sĩ nhằm thúc đẩy lệnh cấm thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội. Đề xuất này cũng nhận được sự ủng hộ từ Đảng Lao động.
Dự luật nhằm bảo vệ trẻ em dưới 16 tuổi khỏi các tác hại trên mạng xã hội.
Meta: "Lệnh cấm sẽ không mang lại hiệu quả"
Phó chủ tịch Meta kiêm Giám đốc toàn cầu về an toàn, bà Antigone Davis, có mặt tại Auckland hôm thứ Ba để giới thiệu tính năng “Tài khoản Teen” của Instagram.
Các tài khoản này được tích hợp sẵn những hạn chế về nội dung, nhắc nhở giới hạn thời gian sử dụng và cho phép phụ huynh theo dõi việc con em mình trò chuyện trực tuyến với ai.
Bà Davis cho rằng việc cấm các nền tảng đối với người dưới 16 tuổi sẽ không giải quyết được vấn đề.
“Nghe thì rất hay, cảm giác như sẽ giải quyết được vấn đề, nhưng bạn không thể cấm toàn bộ internet. Thực tế, bạn chỉ cấm được một số ứng dụng, và điều chúng tôi đã thấy ở Australia là thanh thiếu niên sẽ tải các ứng dụng khác để lách hệ thống,” bà nói.
Theo bà Davis, vẫn còn dư địa để xem xét cách tiếp cận vấn đề này.
“Ngay cả ở New Zealand, tôi nghĩ đang có một bước chậm lại,” bà nói.
“Kiểu như: ‘Lệnh cấm này nghe cũng thú vị, có lý, hãy dành thêm thời gian để suy nghĩ’. Và chính khoảng thời gian đó là cơ hội thực sự để xác định chúng ta muốn đạt được điều gì và làm thế nào là tốt nhất.”
Meta cho biết dữ liệu của hãng cho thấy đa số phụ huynh được khảo sát tại New Zealand muốn tự quyết định việc con em dưới 16 tuổi có được sử dụng mạng xã hội hay không, thay vì để chính phủ quyết định.
Điều này trái ngược với các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự ủng hộ đối với lệnh cấm.
Cáo buộc dùng chiến thuật "ngành thuốc lá" để trục lợi
Chiến dịch B416 đã vận động cho các biện pháp hạn chế. Cố vấn học thuật của chiến dịch, Tiến sĩ Samantha Marsh từ Đại học Auckland, cho rằng Meta đang sử dụng chiến lược tương tự các tập đoàn thuốc lá lớn.
“Họ cố gắng đẩy trách nhiệm sang cá nhân, phụ huynh hoặc trẻ em. Với mạng xã hội, họ đóng khung vấn đề theo cách nghe có vẻ như đang trao quyền,” bà nói.
Bà Marsh cho rằng việc đặt độ tuổi tối thiểu 16 là một bước đi đầu tiên quan trọng.
“Chỉ riêng biện pháp này thì tôi không kỳ vọng sẽ tạo ra thay đổi hành vi lớn ngay lập tức, và ban đầu chắc chắn sẽ chưa hoàn hảo, cần rất nhiều điều chỉnh. Australia cũng hiểu rõ điều đó,” bà nói.
“Nhưng họ rất rõ ràng rằng không thể chờ đến khi mọi thứ hoàn hảo mới triển khai. Tôi nghĩ điều đó rất quan trọng và đó cũng là cách New Zealand nên tiếp cận.”
Theo bà Marsh, còn nhiều yếu tố khác cần đi kèm với quy định độ tuổi.
“Giống như các tập đoàn thuốc lá lớn, những công ty này không muốn trách nhiệm được đặt lên vai họ mà muốn chuyển sang cá nhân, để họ tiếp tục kiếm tiền và hưởng lợi từ những tổn hại gây ra cho trẻ em.”
Meta và các nền tảng mạng xã hội khác hiện đang đối mặt với các vụ kiện tại Mỹ, liên quan đến cáo buộc ứng dụng của họ được thiết kế gây hại cho người trẻ.
Thuật toán và "Mô hình đen"
Giảng viên luật cao cấp của Đại học Auckland, ông Joshua Yuvaraj, liên hệ vụ việc với khái niệm “mô hình đen” – các thiết kế nhằm gây nhầm lẫn hoặc thao túng người dùng. Ông cho rằng các thuật toán đóng vai trò lớn.
“Vấn đề là liệu các công ty mạng xã hội có chủ động nhắm mục tiêu và có nhận thức được những điểm dễ tổn thương của các nhóm người dùng của họ hay không,” ông Yuvaraj nói.
Bà Antigone Davis cho biết Meta đã triển khai các công cụ giúp người dùng điều chỉnh thuật toán theo mong muốn.
“Một trong những tính năng chúng tôi vừa ra mắt có tên là ‘Tune Your Algorithm’,” bà nói.
“Tính năng này dành cho cả thanh thiếu niên và người lớn, cho phép người dùng nói rằng: ‘Tôi muốn thấy nhiều nội dung này hơn và ít nội dung kia hơn’.”
“Chúng tôi đã có các công cụ minh bạch để mọi người thấy rõ thuật toán hoạt động như thế nào, nhưng chúng tôi muốn người dùng thực sự cảm nhận được quyền kiểm soát trải nghiệm đó.”
Thủ tướng Christopher Luxon cho biết ông sẽ trình dự luật này trước cuộc bầu cử diễn ra trong năm nay.
Theo rnz.co.nz – Anna Nguyen