Hơn 100 chiếc xe buýt do Trung Quốc sản xuất đang chạy trên các cung đường ở New Zealand cùng loại với những chiếc đang bị điều tra quốc tế về lo ngại an ninh rằng chúng có thể bị tắt máy từ xa.
Các đơn vị cung cấp vận tải công cộng địa phương cho biết họ đang theo dõi sát sao các diễn biến ở nước ngoài nhưng không lo ngại về rủi ro đối với các đội xe trong nước.
Công ty sản xuất dòng xe buýt này cũng bác bỏ mạnh mẽ các cáo buộc quốc tế về vấn đề an ninh của họ.
Các cơ quan an ninh đã phát hiện ra rằng những phương tiện do thương hiệu xe buýt điện phổ biến Yutong sản xuất có thể bị can thiệp thông qua một "công tắc ngắt" (kill switch) từ xa, dẫn đến các cuộc điều tra tại Anh, Đan Mạch và Úc.
Vấn đề liên quan đến khả năng truy cập từ xa của xe buýt được kích hoạt thông qua thẻ SIM lắp đặt trên xe, vốn dành cho việc cập nhật phần mềm.
Một cuộc điều tra tại Na Uy vào năm ngoái cho thấy công ty có trụ sở tại Trịnh Châu này, về mặt lý thuyết, có thể vô hiệu hóa xe buýt ngay khi đang di chuyển thông qua "công tắc ngắt" từ xa, theo cơ quan vận tải công cộng Ruter của Na Uy.
Những phát hiện đáng lo ngại này đã khiến Đan Mạch phải tiến hành đánh giá khẩn cấp đối với xe buýt Yutong.
Vương quốc Anh cũng tiếp bước, với việc Bộ Giao thông vận tải phối hợp cùng Trung tâm An ninh mạng Quốc gia để điều tra, theo tờ Times of London.
Tuần trước, Transport Canberra đã khởi động một cuộc điều tra mới đối với các xe buýt điện Yutong của mình. Cơ quan này nói với ABC rằng họ đã xem xét vấn đề này vào năm ngoái và không tìm thấy lỗ hổng nào, nhưng quyết định tái điều tra sau những diễn biến mới đây ở nước ngoài.
Mặc dù Trung tâm An ninh mạng Quốc gia của Anh báo cáo rằng việc Bắc Kinh vô hiệu hóa xe buýt từ xa là "có khả năng về mặt kỹ thuật", nhưng không có bằng chứng nào cho thấy điều này đã thực sự xảy ra.
Các nhà vận hành giao thông công cộng ở Auckland, Christchurch và Wellington đều đang vận hành xe buýt điện Yutong như một phần trong đội xe của thành phố. Mỗi nhà vận hành đều cho biết họ đã nắm được các mối lo ngại, nhưng tin tưởng rằng phương tiện của họ an toàn và "không có lý do gì để lo lắng".
Tại thủ đô, 14 chiếc trong đội xe 122 xe buýt điện của Metlink được sản xuất bởi Yutong, bao gồm cả những chiếc phục vụ tuyến Airport Express.
Metlink xác nhận 14 chiếc xe này được lắp thẻ SIM của Yutong, một tính năng thuộc hệ thống viễn tin trên xe có tên là Yutong Vehicle Plus.
Bà Fiona Abbott của Metlink cho biết: “Điều này cho phép Yutong truy xuất từ xa các thông tin mà xe buýt tạo ra và thu thập”.
Bà nói: “Nó cũng cho phép Yutong thực hiện các hành động từ xa như cập nhật phần mềm hoặc bật/tắt các chức năng riêng lẻ như điều hòa nhiệt độ”.
Bà khẳng định: “Yutong không có đủ quyền kiểm soát để tắt máy xe buýt”.
Abbott cho biết Metlink đã biết về các báo cáo quốc tế liên quan đến "công tắc ngắt", nhưng nói rằng họ "không có lý do gì để lo ngại về các xe buýt của chúng tôi tại Wellington".
Trong khi đó, 22 chiếc xe buýt Yutong đang được vận hành trên mạng lưới xe buýt của Cơ quan Giao thông Auckland (AT).
Quản lý nhóm vận hành giao thông công cộng của AT, bà Rachel Cara, cho biết: “AT chưa ghi nhận bất kỳ vấn đề an ninh phương tiện nào ảnh hưởng đến xe buýt điện đang hoạt động tại Auckland”.
Bà Cara nói: “Chúng tôi đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ các diễn biến quốc tế về an toàn và an ninh xe buýt cùng với các nhà vận hành, nhưng chúng tôi vẫn tin tưởng rằng xe buýt của Auckland an toàn cho hơn 75.000 chuyến xe chúng tôi chạy mỗi tuần”.
Environment Canterbury, đơn vị chịu trách nhiệm về mạng lưới xe buýt Metro của Christchurch, vận hành 25 chiếc xe buýt Yutong, nhưng cho biết chúng thuộc thế hệ cũ “và không có mức độ kết nối như các dòng xe mới hơn”.
Giám đốc điều hành giao thông công cộng Stewart Gibbon cho biết: “Nhà vận hành sở hữu những chiếc xe này đã cam kết với chúng tôi rằng xe không thể bị truy cập từ bên ngoài vì chúng không có mức độ truy cập này, và họ cũng không cho phép những sửa đổi như vậy”.
Trong một tuyên bố gửi tới tờ Herald, người phát ngôn của công ty đã bác bỏ những phát hiện quốc tế, khẳng định rằng Yutong không thể điều khiển phương tiện từ xa.
Người phát ngôn nói: “Yutong hoạt động độc lập theo các nguyên tắc thị trường và không chịu sự kiểm soát của chính phủ”.
“Yutong tuân thủ nghiêm ngặt các luật lệ, quy định và tiêu chuẩn ngành hiện hành tại những nơi phương tiện của chúng tôi hoạt động.”
Công ty cho biết công nghệ trên xe được thiết kế cho “nhu cầu dịch vụ sau bán hàng”, cho phép Yutong truy cập các chức năng như đặt lịch điều hòa, nhưng hệ thống không thể bị truy cập nếu không có sự ủy quyền của khách hàng và “không thể điều khiển từ xa việc tăng tốc, đánh lái hay phanh”.
“Yutong không thể điều khiển từ xa phương tiện của khách hàng và không có cái gọi là 'công tắc ngắt'.”
Công ty xác nhận họ có khoảng 150 chiếc xe buýt tại New Zealand.
Được thành lập vào năm 1963 với tên gọi Xưởng sửa chữa xe buýt Trịnh Châu, Yutong hiện là nhà sản xuất xe buýt lớn nhất thế giới tính theo doanh số bán hàng.
Mặc dù là một công ty niêm yết công khai, hồ sơ cho thấy công ty này đã nhận hàng chục triệu đô la tiền trợ cấp từ chính quyền.
Người phát ngôn của Cục An ninh Liên lạc Chính phủ (GCSB) cho biết Cộng đồng Tình báo New Zealand chưa điều tra hoặc đưa ra lời khuyên cụ thể nào về vấn đề này.
Trong đánh giá mối đe dọa gần đây nhất, Cơ quan Tình báo An ninh New Zealand (NZSIS) đã nêu ra những lo ngại về sự can thiệp của Trung Quốc, cho rằng Trung Quốc là lực lượng tích cực nhất thực hiện các hoạt động can thiệp nước ngoài tại quốc gia này.
Báo cáo nêu rõ: “Các quốc gia nước ngoài tiếp tục nhắm mục tiêu vào các tổ chức, cơ sở hạ tầng và công nghệ quan trọng của New Zealand để đánh cắp thông tin nhạy cảm”.
“Một số quốc gia nước ngoài tìm cách tiếp cận hoặc kiểm soát các tài sản cơ sở hạ tầng quan trọng. Các nhà cung cấp hoặc đơn vị dịch vụ cho các tài sản này cũng có thể bị nhắm tới do mức độ tổn hại có thể gây ra.”
“Quyền truy cập hoặc kiểm soát có thể đạt được thông qua việc tạo ra các điểm xâm nhập vật lý hoặc từ xa vào các tài sản chính để khai thác sau này, tạo ra sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng, hoặc làm tổn hại các bộ dữ liệu quan trọng và nhạy cảm.”
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang