Các tổ chức hỗ trợ chỗ ở cho người ngủ đường phố đang phải dựa vào các chủ nhà tư nhân để mở cửa đón nhận họ, trong bối cảnh thiếu hụt nhà ở xã hội.
Trong khi chính phủ hạn chế xây dựng thêm nhà ở xã hội, các đơn vị cung cấp chương trình Housing First (Nhà ở đầu tiên) đang nhắm tới các căn hộ cho thuê trên thị trường - nhưng những bất động sản và chủ sở hữu phù hợp lại rất khó tìm.
Tuy nhiên, một chủ nhà cho biết ông "không thể tìm đâu ra lựa chọn tốt hơn" việc cho thuê thông qua Housing First.
Chương trình do chính phủ hỗ trợ này giúp những người vô gia cư kinh niên có chỗ ở, cung cấp cho họ sự hỗ trợ dài hạn để duy trì việc thuê nhà.
Ý tưởng nằm ngay ở cái tên - cung cấp nhà ở cho họ trước, sau đó mới giải quyết các vấn đề về sức khỏe tâm thần, nghiện ngập hoặc các rắc rối khác mà họ có thể gặp phải.
Nghiên cứu cho thấy phương pháp này có hiệu quả, giúp những người tham gia giảm thời gian nằm viện và các đơn vị chăm sóc tâm thần, ít bị truy tố hình sự hơn và có thu nhập cao hơn.
Shaun Monaghan, quản lý thu mua nhà cho thuê của tổ chức Downtown Community Ministry (DCM) tại Wellington, cho biết tổ chức của ông có khoảng 200 người trong chương trình Housing First, và khoảng 34 người trong số đó vẫn chưa có nhà - đang phải ngủ ngoài đường.
Tổ chức này đã được cấp 30 trong số 300 suất bổ sung do chính phủ tài trợ vào năm ngoái.
Nhưng ông Monaghan nói rằng những căn nhà thực tế mới là thứ họ đang thiếu, và DCM nhận thấy mình phải dựa dẫm quá nhiều vào các chủ nhà tư nhân.
"Điều này hơi mất cân bằng. Mong muốn của chúng tôi là có một luồng cung ứng nhà ở ổn định được hỗ trợ bởi chính quyền trung ương để chương trình hoạt động hiệu quả, thay vì dựa vào thị trường tư nhân vốn có thể không có nhà ở phù hợp và có thể không có đúng kiểu chủ nhà muốn tham gia vào lĩnh vực này."
Thứ trưởng Bộ Nhà ở Tama Potaka cho biết chính phủ đang thúc đẩy thêm nguồn cung nhà ở bằng cách hợp tác với Kāinga Ora, các đơn vị cung cấp nhà ở cộng đồng và các đơn vị nhà ở của người Māori trên toàn quốc.
Elizabeth Lester là giám đốc điều hành của Dwell Housing Trust - một tổ chức nhà ở cộng đồng quản lý các hợp đồng thuê nhà thay mặt cho chủ sở hữu tài sản và DCM.
Bà đã đưa ra lời chào mời dành cho những chủ sở hữu có nhà cho thuê đang để trống.
"Thị trường bất động sản hiện nay đang rất khó khăn và chúng tôi có thể đề nghị hợp đồng thuê ba năm, giá thuê cố định theo thị trường, không mất phí quản lý tài sản, và có một công ty quản lý chuyên nghiệp đã hoạt động 45 năm, vì vậy họ không phải lo lắng về bất cứ điều gì," bà nói.
"Chúng tôi sẽ chăm sóc căn nhà đó."
Housing First thu hút các kiểu chủ nhà khác nhau, bà Lester cho biết.
"Lúc đầu, chúng tôi nghĩ đó sẽ là những người có tư tưởng hoạt động xã hội, và chúng tôi thực sự có những chủ nhà như vậy, nhưng chúng tôi cũng có những chủ nhà chỉ đơn giản là... đang gặp khó khăn ngay lúc này và cần sự đảm bảo dài hạn đó, và điều đó hoàn toàn ổn."
Bà Lester cho biết sự hỗ trợ của chính phủ đối với Housing First ở Wellington sẽ tạo ra sự khác biệt lớn, nhưng kế hoạch di dời những người ngủ đường phố của chính phủ là một bước lùi.
"Điều tôi yêu cầu chỉ là sự kiên nhẫn, bởi vì chính sách di dời thực sự mang lại cảm giác phản tác dụng đối với những công việc tốt đẹp mà chúng tôi đang làm ở đây," bà nói.
"Chúng tôi đang tập trung vào các giải pháp dài hạn này, chúng tôi tập trung vào những gì hiệu quả, và chúng tôi biết rằng Housing First có hiệu quả, vì vậy hãy thực hiện nó nhiều hơn nữa."
Ông Potaka cho biết các lệnh di dời tách biệt với Housing First và phục vụ một mục đích khác.
'Không thể tốt hơn' so với việc cho thuê qua Housing First - Chia sẻ từ một chủ sở hữu tài sản Chín căn nhà cho thuê hai phòng ngủ của Tejinder Singh tại Papatoetoe đều là nơi ở của những người từng ngủ ngoài đường.
Đối với ông, đây vừa là một việc tốt cho xã hội vừa là một khoản đầu tư thông minh.
"Điều bạn thực sự mong muốn thông thường là những người thuê nhà tốt, ổn định, lâu dài, và không thể có ai tốt hơn những người này," ông nói.
"Họ đưa cho bạn một hợp đồng thuê dài hạn, dù bạn muốn ba năm hay năm năm, và tiền thuê luôn được trả đúng hạn... bạn không phải đi tìm người thuê... họ không đột ngột thông báo rồi rời đi."
Nhà đầu tư bất động sản kiêm đại lý môi giới này cho thuê các căn nhà thông qua LinkPeople, một đơn vị cung cấp dịch vụ Housing First.
Ông thừa nhận mọi người có thể lo lắng về việc họ đang mở cửa đón ai vào nhà mình.
"Ngay cả ở thị trường tư nhân bình thường, bạn vẫn có thể gặp những người thuê nhà không tốt, cuộc sống là vậy thôi."
Ông Singh "không gặp vấn đề gì", cũng không có bất kỳ lời phàn nàn nào từ hàng xóm.
Ông ấn tượng đến mức dự định sẽ xây thêm nhiều ngôi nhà nữa để cho thuê thông qua Housing First.
Theo rnz.co.nz - Hani Dang