Ông Fraser Whineray, cựu Giám đốc điều hành Mercury và là nhà đầu tư có tầm ảnh hưởng, vừa đưa ra lời kêu gọi gắt gao yêu cầu các chính khách phải cam kết bảo vệ quyền tiếp cận quỹ KiwiSaver của người dân ở tuổi 65.
Ảnh: 123RFTrong bản kế hoạch cải tổ hệ thống KiwiSaver sau gần 20 năm hoạt động, ông Whineray nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là tách biệt tuổi rút tiền KiwiSaver khỏi tuổi nghỉ hưu (NZ Super). Hiện nay, người dân chỉ được chạm tay vào quỹ này khi đủ điều kiện nhận lương hưu (hiện là 65 tuổi). Tuy nhiên, do tuổi nghỉ hưu từng tăng từ 60 lên 65 và có nguy cơ tiếp tục tăng, ông Whineray cho rằng đây là một rủi ro lớn cho kế hoạch tài chính cá nhân.
"KiwiSaver là tiền của tôi. Mọi người đều lên kế hoạch làm việc và nghỉ ngơi dựa trên cột mốc 65 tuổi. Nếu tuổi hưu thay đổi, không thể bắt tiền của dân cũng bị 'treo' theo," ông Whineray khẳng định. Ông yêu cầu các đảng phái chính trị phải trả lời rõ ràng "Có" hoặc "Không" về việc giữ nguyên mốc 65 tuổi thay vì đưa ra các câu trả lời vòng vo.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng đưa ra các kiến nghị cải cách mang tính đột phá:
• Đầu tư cho thế hệ trẻ: Đề xuất Chính phủ cấp 5.000 NZD vào quỹ tăng trưởng cho mỗi trẻ em ngay khi chào đời. Với sự đóng góp thêm chỉ 2 NZD/tuần từ gia đình, trẻ em có thể sở hữu 20.000 - 25.000 NZD khi tròn 18 tuổi.
• Tăng tỷ lệ đóng góp lên 12%: Lộ trình tăng trưởng dần dần 0,5% mỗi năm từ 2027 đến 2047 để tránh gây sốc cho nền kinh tế và tiền lương.
• Bảo vệ người nghỉ thai sản: Yêu cầu chủ lao động tiếp tục đóng góp KiwiSaver trong thời gian nhân viên nghỉ chế độ.
• Chống lạm dụng rút tiền: Đề xuất thắt chặt quy định rút tiền đối với những người ra nước ngoài định cư (trừ Úc) để tránh tình trạng "rút sạch vốn" chỉ sau một năm đi du lịch hoặc làm việc tại nước ngoài.
Ông Whineray cũng nhấn mạnh, Chính phủ không được phép chỉ đạo các quỹ KiwiSaver đầu tư vào những dự án nhằm giải quyết các vấn đề tài khóa của Nhà nước, mà phải để các nhà quản lý quỹ tự quyết định dựa trên mức độ rủi ro và lợi ích của thành viên.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen