Một người hưởng lương hưu vốn cố gắng làm việc thiện cho một cặp đôi sắp rơi vào cảnh vô gia cư, cuối cùng lại thấy mình bị ép phải phá dỡ tài sản đã cho họ thuê, nếu không sẽ đối mặt với mức phạt 300.000 NZD.
Người đàn ông này đã cho một cặp đôi thuê ngôi nhà ở Auckland mà ông thừa kế từ mẹ mình, sau khi họ tìm đến ông vì "khao khát có một nơi để ở".
Nhưng sau khi cố gắng cải tạo ngôi nhà 80 năm tuổi để đạt tiêu chuẩn cho cặp đôi sinh sống, người ta phát hiện ra ngôi nhà có những lỗi nghiêm trọng về cấu trúc mà chủ nhà (người được tòa giữ kín danh tính) không đủ tiền để khắc phục.
Giờ đây, những người thuê nhà đã kiện ông ra Tòa án, yêu cầu giảm tiền thuê và bồi thường thiệt hại mang tính răn đe sau khi đã sống trong ngôi nhà không an toàn suốt 15 tuần.
Người thuê nhà đã biết rõ tình trạng của tài sản
Theo quyết định vừa được tòa án công bố, những người thuê nhà (tên cũng được giữ kín) đã dọn vào ở từ ngày 9 tháng 1 năm 2025.
Chủ nhà đã đề nghị cho thuê căn nhà vốn bỏ trống suốt hai năm qua cho cặp đôi này, những người đang "cực kỳ cần một nơi để trú ngụ".
Họ đã kể với ông rằng họ sẽ bị mất chỗ ở trong vòng 12 ngày tới.
Thẩm phán Michelle Pollack của tòa án cho biết chủ nhà cho thuê bất động sản xuất phát từ "mong muốn giúp đỡ".
"Ông ấy đã để những người thuê nhà đến xem cơ sở cùng với người thuê cũ của mình, vì vậy họ biết rõ cần phải thực hiện bao nhiêu công việc sửa chữa, bảo trì và có thể đưa ra quyết định liệu ngôi nhà có đáp ứng được nhu cầu của gia đình họ hay không trước khi đồng ý ký hợp đồng."
Nhưng chủ nhà không hề biết rằng có quá nhiều việc phải làm và chi phí để đưa ngôi nhà đạt chuẩn sẽ tốn kém đến mức nào.
Giá thuê đã được ấn định thấp hơn mức thị trường vì tài sản này vốn không ở trong "tình trạng hoàn hảo".
Trước khi người thuê dọn vào, chủ nhà đã tiến hành sơn lại nội thất và thực hiện một số công việc tu sửa.
Sau đó, ông bắt đầu cố gắng đưa ngôi nhà đạt Tiêu chuẩn Nhà ở Lành mạnh (Healthy Homes' Standard) bằng cách thay thế hệ thống máng xối và mái nhà. Tuy nhiên, công việc đã bị dừng lại khi ngôi nhà được phát hiện có các lỗi cấu trúc.
Chi phí dự kiến rơi vào khoảng 197.000 NZD, chưa tính đến các khoản dự phòng, phí xin phép hay quy hoạch.
Chủ nhà đã nghỉ hưu, ông và người bạn đời không có nguồn thu nhập nào khác ngoài lương hưu, và tài sản duy nhất khác của ông là ngôi nhà họ đang ở, vì vậy ông không đủ khả năng tài chính để sửa chữa căn nhà cho thuê.
Vào ngày 22 tháng 3, chủ nhà đã liên lạc với người thuê để xem liệu họ có thể cùng chấm dứt hợp đồng thuê nhà hay không vì ông không đủ tiền sửa chữa.
Không thể liên lạc được với họ, ông đã nộp đơn lên tòa án để xin chấm dứt hợp đồng thuê nhà vì những khó khăn nghiêm trọng mà ông sẽ phải gánh chịu.
Một ngày sau, ông nhận được Thông báo Công trình Không đảm bảo Vệ sinh (IBN) từ Hội đồng Thành phố Auckland (AC), yêu cầu ông phải thực hiện các công việc xây dựng trước ngày 26 tháng 3. Chủ nhà không biết ai đã báo cáo việc này với Hội đồng.
Lý do cho thông báo IBN là hệ thống tấm ốp tường gỗ vốn nhìn bên ngoài có vẻ ổn, nhưng thực tế đã bị mục khô và mọt đục phá, bao gồm cả ở các thanh đứng, thanh dầm, đà ngang và tấm đế. Ống khói cũng đang bị tách rời khỏi phần gắn tường.
Vào ngày 17 tháng 4 năm 2025, Hội đồng Auckland đã ban hành lệnh Hạn chế Ra vào (Restricted Entry IBN), nghĩa là không ai được vào bên trong trừ khi thực hiện kiểm tra, sửa chữa hoặc phá dỡ. Hàng rào bảo vệ cũng phải được dựng lên trước ngày 28 tháng 4.
Các công việc xây dựng theo lệnh Hạn chế Ra vào này cần được hoàn thành trước ngày 17 tháng 6; nếu không thực hiện sửa chữa hoặc phá dỡ, chủ nhà có thể bị phạt 300.000 NZD và/hoặc bị truy tố.
Vào ngày 18 tháng 4, chủ nhà quyết định phá dỡ ngôi nhà.
Chủ nhà có căn cứ pháp lý để chấm dứt hợp đồng
Thông qua luật sư của mình, chủ nhà đã gửi thông báo chấm dứt hợp đồng thuê nhà trong vòng 7 ngày cho người thuê, thông báo về ý định phá dỡ tài sản và thời điểm kết thúc hợp đồng vào ngày 27 tháng 4.
Vào ngày 24 tháng 4, những người thuê nhà đã gửi email cho con gái của chủ nhà nói rằng họ không chấp nhận thông báo chấm dứt nhưng sẽ tuân thủ các yêu cầu của lệnh Hạn chế Ra vào từ Hội đồng.
Những người thuê nhà nói với tòa án rằng họ đã rời khỏi nhà vào ngày 27 tháng 4 và chuyển đến nơi ở khẩn cấp.
Họ từ chối kết thúc hợp đồng thuê vì muốn chủ nhà phải sửa chữa ngôi nhà và chi trả tiền chỗ ở tạm thời cho họ.
Theo phán quyết, họ không chấp nhận việc ông không có tiền để thực hiện các công việc tu sửa trong khung thời gian mà Hội đồng Auckland đã quy định.
Tòa án nhận thấy chủ nhà có căn cứ pháp lý để chấm dứt hợp đồng thuê nhà.
"Những người thuê nhà vẫn sẵn lòng ở lại trong ngôi nhà và dù muốn nhiều lỗi được khắc phục, họ vẫn có thể sinh sống tại đó nhưng đã phải chịu sự tổn giảm đáng kể về tiện nghi so với số tiền họ bỏ ra, do vô số lỗi và vấn đề bảo trì này," Thẩm phán Pollak nói.
Người thuê nhà cáo buộc chủ nhà không cung cấp nơi ở trong tình trạng sạch sẽ hợp lý, cụ thể là có chuột phá hoại, thảm bị ố bẩn, phòng tắm bị nấm mốc, và có nấm mốc, rác thải vườn tược khắp nhà.
Tuy nhiên, người thuê không đưa ra được bất kỳ bằng chứng nào, vì vậy những cáo buộc này không được tòa chấp thuận.
Mặc dù vậy, những người thuê nhà đã được tuyên bồi hoàn 5.512 NZD tiền thuê, tương đương 80% số tiền họ đã trả trong 15 tuần sống tại đây.
Chủ nhà cũng bị yêu cầu trả 375 NZD vì lỗi không cung cấp cho người thuê các bản công bố về tiêu chuẩn nhà ở lành mạnh và thông tin thiết bị báo khói có chữ ký theo quy định, vốn là một sự vi phạm Đạo luật Thuê nhà ở.
"Tôi tin rằng bằng chứng chứng minh rằng không bên nào có lỗi trong tình huống không may này," Thẩm phán Pollack phát biểu.
"Chủ nhà đã đưa ra quyết định cho thuê ngôi nhà này với những ý định tốt đẹp nhất."
"Tôi không nghi ngờ gì về việc cả hai bên trong mối quan hệ thuê nhà này đều đã phải chịu đựng, dù theo những cách rất khác nhau, và việc tham gia vào hợp đồng thuê này đã khiến cả hai bên phải trả giá đắt."
"Tôi cảm thông cho cả hai bên vì họ đều rơi vào những tình huống đầy thách thức mà không ai lường trước được vào thời điểm ký hợp đồng."
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang