Các quy định mới về việc xây dựng nhà phụ (granny flat) trên khuôn viên đất sẵn có được kỳ vọng sẽ cắt giảm thủ tục hành chính. Tuy nhiên, đằng sau sự thông thoáng đó là một "ma trận" quy định và sự chuyển dịch trách nhiệm pháp lý nặng nề từ chính quyền sang túi tiền của người dân.
Các chuyên gia cho biết thay đổi thực sự của quy định chỉ đơn giản là: khi có sự cố xảy ra, trách nhiệm sẽ thuộc về chủ nhà chứ không phải hội đồng địa phương. Ảnh: 123RFChính phủ New Zealand vừa ban hành các quy định mới cho phép xây dựng "nhà ở phụ biệt lập" (minor standalone dwelling) diện tích lên đến 70m² mà không cần giấy phép xây dựng (building consent). Thế nhưng, thực tế không hề đơn giản như lời quảng cáo "cắt giảm băng đỏ".
"Cởi trói" nhưng đầy rẫy rào cản
Dù không cần giấy phép, nhưng danh sách các điều "không" lại dài dằng dặc:
• Không cải tạo từ gara hay mở rộng nhà chính.
• Không sử dụng vật liệu cũ hoặc nhà di động cũ.
• Không tự xây dựng (DIY).
• Không thiết kế gác lửng hay nhà tắm chuyên dụng cho người khuyết tật.
Ông Bill McKay, giảng viên cao cấp tại Đại học Auckland, cho biết nhiều người sẽ vỡ mộng khi nhận ra chi phí không hề giảm. Ngoài ra, việc thiếu vắng giấy phép xây dựng không đồng nghĩa với việc bạn có thể đặt nhà ở bất cứ đâu. Các quy định về khoảng cách hàng xóm, diện tích thoát nước và giấy phép tài nguyên (resource consent) vẫn là những "hố đen" trực chờ.
Sự dịch chuyển trách nhiệm pháp lý: Gia chủ tự bơi
Điểm mấu chốt của thay đổi này, theo các chuyên gia, chính là sự đùn đẩy trách nhiệm. Trước đây, Hội đồng thành phố (Council) là đơn vị kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm cuối cùng nếu công trình xảy ra lỗi (như cuộc khủng hoảng nhà dột trước đây).
Nay, khi được miễn giấy phép, Hội đồng sẽ không kiểm tra, không giám định. Mọi rủi ro về kỹ thuật, tuân thủ quy chuẩn xây dựng và bảo hiểm sẽ do gia chủ và các nhà thầu có chứng nhận (LBP) tự gánh vác.
"Đây rõ ràng là một sự dịch chuyển trách nhiệm pháp lý. Hội đồng sẽ không còn chịu bất kỳ trách nhiệm nào trong việc đánh giá hay kiểm tra nữa." — Karel Boakes, Chủ tịch Viện viên chức xây dựng New Zealand.
Nghịch lý từ những quy định chi tiết
Một chi tiết gây tranh cãi là dù được gọi là "nhà cho bà", nhưng các căn hộ này lại không được phép lắp đặt vòi hoa sen âm sàn (không gờ) để xe lăn có thể vào được. Lý do hy hữu là hiện chưa có phân nhóm nhà thầu được cấp phép (LBP) để giám sát hạng mục này trong diện miễn giấy phép.
Ngoài ra, gánh nặng tài chính vẫn hiện hữu với các khoản phí phát triển hạ tầng (development fee) có thể lên tới 25.000 USD tùy khu vực, cùng với việc thuế bất động sản (rates) sẽ tăng vọt khi căn nhà có thêm phòng tắm và diện tích sử dụng.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen