Một nhóm các hộ nuôi hàu tại Bắc Auckland đang lên tiếng yêu cầu đơn vị xử lý nước thải Watercare phải công khai cách thức tính toán số tiền đền bù sau sự cố tràn nước thải vào sông Mahurangi năm ngoái. Vụ việc đã khiến hàng chục nghìn con hàu bị ô nhiễm ngay đúng mùa thu hoạch cao điểm.
Sự cố kỹ thuật gây hậu quả nghiêm trọng
Vào cuối tháng 10 năm ngoái, nước thải đã đổ tràn ra sông Mahurangi liên tục trong suốt 17 giờ. Nguyên nhân được xác định là do sự cố tăng điện áp đột ngột làm ngắt hệ thống bơm tại nhà máy xử lý nước thải Warkworth của Watercare. Đáng chú ý, các cuộc kiểm tra sau đó cho thấy bộ phận bảo vệ chống đột biến điện tại nhà máy bị hỏng khiến máy bơm không thể khởi động lại, đồng thời hệ thống báo động tràn quan trọng cũng không hoạt động, dẫn đến việc phát hiện sự cố bị chậm trễ.
Watercare ước tính có khoảng 600 mét khối nước thải đã đổ trực tiếp xuống sông Mahurangi.
Con số đền bù gây tranh cãi
Mới đây, Watercare đã công bố đợt thanh toán cuối cùng trị giá 750.000 NZD cho các hộ nuôi hàu và ngành nuôi trồng thủy sản khu vực, bổ sung vào khoản 2 triệu NZD đã chi trả trước đó cho 8 trang trại bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản New Zealand (AQNZ), đại diện cho các hộ dân, khẳng định thỏa thuận "đầy đủ và cuối cùng" này vẫn chưa bù đắp được những tổn thất về thu nhập, doanh số bị hủy bỏ, cũng như thiệt hại về uy tín và sự gián đoạn sản xuất kéo dài.
"Chúng tôi bị đối xử như những kẻ ngốc"
Ông Tim Aitken, chủ doanh nghiệp Mahurangi Oysters — đơn vị đã mất đi phần lớn trong số 80.000 tá hàu sau sự cố — bày tỏ sự bức xúc: "Họ không hề đối thoại một cách minh bạch và đối xử với chúng tôi rất tệ."
Dù đã cung cấp dữ liệu thu chi trong suốt 5 năm để phục vụ việc định giá thiệt hại, ông Aitken cho biết chưa từng có chuyên gia giám định nào của Watercare trực tiếp thảo luận với ông về cách tính ra con số đền bù. Khoản tiền 200.000 NZD ông nhận được chỉ vừa đủ để trả lương cho nhân viên.
Nghiêm trọng hơn là thiệt hại về uy tín. "Chúng tôi cung cấp hàu tươi cho các đầu bếp hàng tuần. Mỗi lần phải đóng cửa là chúng tôi mất đi một nhà hàng đối tác vì không đảm bảo được nguồn cung. Khách hàng giờ đây e ngại vì họ gắn mác sản phẩm của chúng tôi đến từ 'vùng đầm lầy ô nhiễm'," ông Aitken chia sẻ trong cay đắng.
Hiện tại, AQNZ vẫn chưa chấp nhận khoản tiền đợt cuối vì cho rằng Watercare chưa làm rõ cách thức phân bổ và cơ sở đánh giá thiệt hại độc lập đối với từng trang trại.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen

