Tổng thống Mỹ Donald Trump và Iran đang đe dọa đẩy cuộc xung đột lên một nấc thang mới khi nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh. Động thái này có nguy cơ làm đảo lộn thị trường tài chính toàn cầu và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng khu vực.
Bản đồ MarineTraffic hiển thị chuyển động của tàu thuyền tại eo biển Hormuz. Ảnh: AFP / JONATHAN RAATối hậu thư từ Washington
Vào thứ Bảy, Tổng thống Trump đã đưa ra lời đe dọa sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ. Đây là một sự leo thang đáng kể chỉ một ngày sau khi ông từng đề cập đến việc "hạ nhiệt" cuộc chiến vốn đã bước sang tuần thứ tư.
Đáp lại, Iran cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng chiến lược của Mỹ tại vùng Vịnh, bao gồm các cơ sở năng lượng và khử mặn, nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa của mình.
"Quả bom hẹn giờ" đối với thị trường toàn cầu
Nhà phân tích thị trường Tony Sycamore từ IG nhận định: "Lời đe dọa của Tổng thống Trump như một quả bom hẹn giờ đặt lên thị trường. Nếu tối hậu thư không được rút lại, chúng ta có thể chứng kiến một ngày 'Thứ Hai Đen Tối' khi thị trường chứng khoán rơi tự do và giá dầu tăng vọt."
Hiện tại, eo biển Hormuz — huyết mạch vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu — đang rơi vào tình trạng đóng cửa cục bộ. Điều này đã gây ra cuộc khủng hoảng dầu mỏ tồi tệ nhất kể từ những năm 1970, khiến giá khí đốt tại châu Âu tăng tới 35% chỉ trong tuần qua.
Tehran: Eo biển chỉ đóng cửa với "kẻ thù"
Trong một diễn biến liên quan, đại diện của Iran tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), ông Ali Mousavi, khẳng định eo biển vẫn mở cửa cho tất cả tàu thuyền, ngoại trừ những phương tiện liên quan đến "kẻ thù của Iran". Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy các tàu treo cờ Ấn Độ và Pakistan vẫn có thể đi qua vùng nước này nhờ duy trì quan hệ ngoại giao cân bằng.
Mối đe dọa từ tên lửa tầm xa Lần đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra, Iran đã phóng tên lửa đạn đạo tầm xa có tầm bắn lên tới 4.000 km nhắm vào căn cứ quân sự Mỹ-Anh tại Diego Garcia trên Ấn Độ Dương.
Tham mưu trưởng quân đội Israel, Eyal Zamir, cảnh báo: "Những tên lửa này không chỉ nhắm vào Israel. Tầm bắn của chúng có thể vươn tới các thủ đô châu Âu như Berlin, Paris và Rome."
Áp lực chính trị bủa vây ông Trump
Cuộc chiến đang trở thành một "gánh nặng" chính trị đối với ông Trump trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Cú sốc giá năng lượng đang thúc đẩy lạm phát tại Mỹ, gây ảnh hưởng nặng nề đến người tiêu dùng. Theo khảo sát mới nhất của Reuters/Ipsos, có tới 59% người Mỹ không ủng hộ các cuộc tấn công quân sự vào Iran.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen