Số lượng tin tuyển dụng công việc thời vụ trên trang web việc làm Seek đã tăng mạnh. Các nhà kinh tế cho rằng tình trạng kinh tế bất ổn đang khiến các doanh nghiệp dè chừng trong việc tuyển nhân viên toàn thời gian.
Chantelle Williams. Ảnh: RNZ/Luka FormanƯu thế nghiêng về phía chủ doanh nghiệp
Về lý thuyết, hợp đồng thời vụ mang lại sự linh hoạt cho cả người sử dụng lao động và người lao động: công việc chỉ phát sinh khi cả hai bên thấy phù hợp và không có giờ làm cố định. Tuy nhiên, thực tế cho thấy lợi ích đang nghiêng về phía chủ doanh nghiệp, khiến nhiều người lao động gặp khó khăn vì thu nhập bấp bênh.
Chantelle Williams, một bà mẹ hai con tại Auckland, làm công việc điều phối giao thông ca đêm. Khi mới bắt đầu, cô có thể làm tới 70 giờ/tuần, nhưng hiện tại con số này đã giảm xuống dưới 20 giờ.
"Tôi đang vật lộn để duy trì 20 giờ làm mỗi tuần. Áp lực tài chính ngày càng lớn khi các hóa đơn dần quá hạn," Williams chia sẻ.
Dù tính linh hoạt được coi là điểm cộng, Williams cho biết tại công ty cô, việc từ chối một ca làm đồng nghĩa với việc sẽ ít được gọi đi làm hơn trong tương lai. Cô thường xuyên phải nhận những cuộc gọi yêu cầu đi làm ngay lập tức, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thời gian chăm sóc con cái.
Silke Hartung. Ảnh: RNZ/Luka FormanNỗ lực thích nghi của người lao động
Ngược lại, Silke Hartung, một nhân viên phục vụ sự kiện âm nhạc, lại tận dụng sự linh hoạt này để điều hành công việc kinh doanh riêng. Tuy nhiên, cô cũng thừa nhận những mặt tối: không có chế độ nghỉ ốm và thu nhập biến động theo mùa. Cô phải tiết kiệm cả năm để bù đắp cho khoảng thời gian "đóng băng" kéo dài hai tháng vào mùa hè.
Góc nhìn từ chuyên gia
Dữ liệu từ Seek chỉ ra rằng số lượng việc làm thời vụ đã tăng 59% kể từ tháng 6/2024.
Brad Olsen, chuyên gia kinh tế trưởng tại Infometrics. Ảnh: Local Democracy ReportingBrad Olsen, chuyên gia kinh tế trưởng tại Infometrics, nhận định:
• Doanh nghiệp đang rất thận trọng với đà phục hồi mong manh của nền kinh tế.
• Việc chọn lao động thời vụ thay vì chính thức giúp doanh nghiệp có nhiều phương án ứng phó hơn.
• Người tìm việc hiện tại có xu hướng chấp nhận bất kỳ công việc nào có sẵn để mưu sinh.
Tính đến cuối năm 2025, lao động thời vụ chiếm 4,9% lực lượng lao động, mức cao nhất kể từ năm 2021.
Cảnh báo về mặt pháp lý
Luật sư lao động Charlotte Parkhill cảnh báo các doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa hợp đồng thời vụ và bán thời gian. Nếu một nhân viên làm việc theo khung giờ cố định (ví dụ: thứ Hai đến thứ Tư hàng tuần) trong thời gian dài, họ có thể được pháp luật công nhận là nhân viên chính thức, dù hợp đồng ghi là "thời vụ". Việc lạm dụng hình thức này có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng cho chủ doanh nghiệp.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen